Σοφιστείες για την ακύρωση ενός χρήσιμου μέτρου

Δεν έχω πρόβλημα με κάποιον καπνιστή μόνο και μόνο επειδή καπνίζει. Οι περισσότεροι φίλοι μου καπνίζουν, κάποιοι εξ αυτών είναι μανιώδεις εραστές αυτής της βλαβερής συνήθειας εδώ και πολλά χρόνια. Γνωρίζουν πολύ καλά, ότι με το κάπνισμα επιβαρύνουν τον οργανισμό τους αλλά συνεχίζουν με δική τους ευθύνη. Ούτε τρέφω τη φιλοδοξία να διοργανώσω αντικαπνιστική εκστρατεία. Ο καθένας είναι υπαίτιος για τη διαχείριση της υγείας του και η άποψή μου μπορεί να εισακουστεί από κάποιους κοντινούς μου καπνιστές αλλά επ' ουδενί λόγω μπορεί να επιβληθεί. Και, φυσικά, ο καθένας δικαιούται να επιλέγει εκείνους τους τρόπους εκτόνωσης ή απόλαυσης, που γουστάρει.

Η κατάσταση αλλάζει, όταν ο καπνιστής εισέρχεται ένα κλειστό χώρο και αρχίζει να εκδηλώνει την παραπάνω τάση του. Εκεί, όσα μηχανήματα καθαρισμού της ατμόσφαιρας και αν υπάρχουν, όσο μεγάλος και αν είναι αυτό ο κλειστός χώρος, η υγεία μου επιβαρύνεται από το κάπνισμα των τρίτων και αυτοί οφείλουν να σβήσουν το τσιγάρο τους ή παν έτερο σχετικό εξάρτημα. Εκεί, πλέον, δεν μπορούμε να μιλάμε για δικαίωμα ή γούστο του καπνιστή, εφόσον αυτός συνυπάρχει στον ίδιο κλειστό χώρο με πρόσωπα, τα οποία δεν καπνίζουν και ενοχλούνται με τον καπνό. Στην περίπτωση αυτή, ο καπνιστής όχι μόνο παραβιάζει το νόμο αλλά, επίσης, προβαίνει και σε καταστρατήγηση του δικαιώματός μου να απολαμβάνω την ημέρα μου ή να εκτελώ την εργασία μου χωρίς να υπομένω τον καπνό του, ο οποίος απλά με βλάπτει και αποδεδειγμένα.

Εσχάτως υποστηρίζεται από καπνιστές, ότι είναι περίεργο το κράτος να νοιάζεται ξαφνικά για την υγεία μας και να επιβάλει κυρώσεις για τους καπνιστές. Πρόκειται για μια λογική ατομιστική και ωφελιμιστική, με σκοπό να ακυρωθεί ένα σημαντικό μέτρο και προέρχεται από ανθρώπους, οι οποίοι, προκειμένου να υπερασπιστούν το δικαίωμά τους να καπνίζουν όπου λάχει, βάλλουν κατά του μέτρου αυτού με αυτή την ανόητη δικαιολογία. Διότι, κακά τα ψέμματα, το κάπνισμα ευθύνεται για μια σειρά από ασθένειες, οι οποίες είναι άκρως σοβαρές και χρήζουν αντιμετώπισης από κάποιους φορείς, που επιλαμβάνονται θεμάτα υγείας. Και οι φορείς αυτοί επιβάλλουν την καταβολή κάποιων ποσών, τα οποία προέρχονται από ασφαλιστικά ταμεία με τη σχετική επιβάρυνσή τους. Είναι ορθή, λοιπόν, η απαγόρευση αυτό στο μέτρο ,που προστατεύει το κοινωνικό συμφέρον, όπως αυτό εξειδικεύεται στην ανάγκη να περιοριστούν οι βλαβερές συνήθειες κάποιων συμπολιτών μας αλλά και στο ζήτημα της λιγότερης επιβάρυνσης των ασφαλιστικών ταμείων μας.

Σε κάθε περίπτωση, το παθητικό κάπνισμα, που υφίσταται ο μη καπνιστής εξαιτίας την συνήθειας του καπνιστή να καπνίζει σε κλειστούς χώρους, συνιστά λόγο επιβάρυνσης της υγείας και επιτάσσει τη θέσπιση μέτρων για την απαγόρευσή του. Και εφόσον υπάρχουν ιατρικές μελέτες, που αποδεικνύουν τα παραπάνω, προτιμώ να δώσω βάση σε αυτές παρά στην όποια επιχειρηματολογία των οπαδών του καπνίσματος σε όλους τους χώρους, οι οποίοι δικαιούνται να γεμίζουν με πίσσα τα δικά τους πνευμόνια αλλά υποχρεούνται και να σέβονται τα δικαιώματα των τρίτων μη καπνιστών.

Μα έτσι γεννάται ρατσισμός σε βάρος των καπνιστών, υποστηρίζεται από τη συνωμοταξία των φίλων της νικοτίνης. Συγγνώμη αλλά όσοι υποστηρίζουν την άποψη αυτή αποδεικνύουν, ότι δεν γνωρίζουν τίποτα περί της έννοιας του ρατσισμού πολλώ δε μάλλον δεν έχουν βιώσει πραγματικό ρατσισμό, ωστε να την υποστηρίζουν. Ο υφιστάμενος το ρατσισμό βιώνει ένα αποκλεισμό από συγκεκριμένους χώρους και συγκεκριμένες επαγγελματικές θέσεις, ενώ δεν έχει μια σειρά δικαιωμάτων αυτονόητων σε κάποια άλλα πρόσωπα. Ο καπνιστής καμμία τέτοια στέρηση δεν υφίσταται, αφού μπορεί ευχερώς να εισέλθει και παραμείνει σε ένα χώρο, όπου απαγορεύεται το κάπνισμα με την προϋπόθεση, ότι δεν θα καπνίσει. Αυτό συνιστά σεβασμό στο νόμο και τα δικαιώματα των άλλων και δεν περιορίζει κάποιο δικαίωμα, η άσκηση του οποίου, άλλωστε, προϋποθέτει την τήρηση κάποιων ορίων, εντός των οποίων ασκείται. Και η εξάσκηση του δικαιώματος να καπνίζει κανείς έχει ως όριο το σεβασμό στην επιθυμία των τρίτων να μην αναπνέουν τον καπνό από τα σύνεργα του καπνιστή. Για ποιο ρατσισμό, επομένως, μιλάμε;

Δεν περιμένω από τους αρειμανίους καπνιστές της ημεδαπής να αλλάξουν γνώμη και να σεβαστούν το συνάνθρωπό τους, ο οποίος δεν καπνίζει ούτε είναι υποχρεωμένος να ανεχθεί τις συνέπειες αυτής της κακής συνήθειάς τους. Αυτό θα ήταν αυτονόητο σε μια χώρα, όπου ο πολίτης γεννιέται και πεθαίνει έχοντας διδαχθεί από μικρό παιδί, ότι η τήρηση του νόμου αποτελεί πάγια επιταγή της κοινωνίας, στην οποία ζει, και δεν πρέπει να παρεκλίνει από αυτή ούτε μια στιγμή. Έχω, όμως, στη χώρα μας, όπου ο νόμος παραμένει κενό γράμμα μπροστά στην έλλειψη παιδείας των πολλών, την αξίωση από το κράτος να φροντίσει, ώστε το μέτρο να τηρηθεί στο έπακρο.

Οι φωτιές στα δάση και εμείς

Κάθε χρόνο η ίδια ιστορία! Δάση καίγονται και το κράτος δείχνει ανήμπορο να αντιμετωπίσει την κατάσταση αυτή. Κάποτε κάηκε η Παντέλη, αργότερα το Μαίναλο, μετά ολόκληρη σχεδόν η Ηλεία, όπου θρηνήσαμε και αρκετούς νεκρούς, φέτος ήλθε η σειρά της Καρύστου και του δάσους της Πρέβελης, του χρόνου δεν ξέρω ποια δασική έκταση έχει σειρά. Ακούστηκαν οιμωγές για την απώλεια του πρασίνου σε κάθε πρόσφορο μέσο, ακούστηκαν υποσχέσεις, ότι θα οργανωθεί καλύτερα η δασοπροστασία, ότι θα προσληφθούν πυροσβέστες, για να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα κ.λπ. κ.λπ., πράγματα, που όσοι ζουν στη χώρα μας και παρακολουθούν τα τεκταινόμενα κάθε καλοκαιριού, όταν δυναμώνουν οι άνεμοι, τα έχουν μάθει απέξω και ανακατωτά.

Δεν αξίζει να σκεφτόμαστε, ότι τέτοιες πυρκαγιές συμβαίνουν και σε άλλες χώρες της Μεσογείου (η Κορσική κατακαίγεται σχεδόν κάθε χρόνο, το ίδιο και η Ισπανία). Εκεί, όμως, έχουν η δασική έκταση, η οποία καίγεται, δεν υπάρχει περίπτωση να οικοπεδοποιηθεί. Και αν, τέλος πάντων, γίνει κάτι τέτοιο, αυτό δεν μπορεί να αποτελεί πρόκριμα για ανάλογες ενέργειες στην Ελλάδα. Και, εντέλει, είναι απαράδεκτο να λαμβάνουμε υπόψη μας τα απαράδεκτα φαινόμενα, που συμβαίνουν σε άλλες χώρες, για να δικαιολογήσουμε την κακοδαιμονία μας.

Συμφωνώ, ότι το κράτος είναι ο μεγαλύτερος εμπρηστής. Η αδιαφορία του για την προστασία των δασών αλλά και για την οργάνωση της δασοπυρόσβεσης είναι δεδομένες. Το Κτηματολόγιο, που θα μπορούσε να δώσει λύση στο χαρακτηρισμό των δασικών περιοχών, έχει κολλήσει. Το φαινόμενο ντόπιοι ψηφοφόροι να κόβουν δέντρα για να μετατρέψουν ολόκληρες περιοχές σε βοσκοτόπια και οικόπεδα έχει λάβει τεράστιες διαστάσεις και η φύλαξη των δασών είναι ανύπαρκτη, για να μην αναφερθούμε σε περιπτώσεις, όπου ολόκληρα δάση μετατρέπονται σε σκουπιδότοπους, με αποτέλεσμα οι πυρκαγιές να ξεσπούν εκεί με μεγαλύτερη ευκολία.

Αλλά και εμείς οι ίδιοι οι πολίτες δεν πάμε πίσω σε αδιαφορία, τουλάχιστον η πλειονότητά μας. Όταν η Ηλεία καιγόταν προ τριετίας, υπήρξε το φαινόμενο κάποιοι ντόπιοι να παρακολουθούν αρειμανίως από το καφενείο του χωριού τους τη φωτία, που κατέκαιγε το διπλανό χωριό. Μετά από κάποια ώρα, η φωτιά είχε κατακάψει και το δικό τους χωριό. Όσοι ντόπιοι έφτιαξαν αντιπυρικές ζώνες γύρω από τα χωριά τους, αντί να κάθονται και να χαζεύουν τις διπλανές φωτιές, τα έσωσαν. Ή, μήπως, μας χαλάει ένα σπιτάκι μέσα στο δάσος ή ένα βοσκοτόπι στη θέση του δάσους; Λόγω της δουλειάς μου έχω παρακολουθήσει αρκετούς κατηγορουμένους για παράνομη αποψίλωση δασών, οι οποίοι, αν και δεν έχουν κάποιο μορφωτικό υπόβαθρο, εντούτοις έχουν εντρυφήσει στη δασική μας νομοθεσία καλύτερα και από τους αρμόδιους δασάρχες, ώστε να δύνανται να προβαίνουν ατιμώρητοι σε κόψιμο δέντρων και εν γένει δασικής βλάστησης. Φυσικά τιμωρούνται με ποινές φυλάκισης αλλά συνεχίζουν.

Οι υπαίτιοι των πυρκαγιών, φυσικά, παραμένουν ατιμώρητοι, εκτός από κάποιους ανόητους, που δεν είχαν την πρόνοια να κρυφτούν μετά το παράπτωμά τους, ή αναζητούνται στη σφαίρα του φανταστικού. "Η χούντα καίει τα δάση", υποστηριζόταν κατά τα πρώτα χρόνια της Μεταπολίτευσης. Άλλοτε κατηγορούνταν οι Τούρκοι για τις πυρκαγιές στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου και υπήρξαν κάποια στοιχεία γι' αυτό (κάτι αναφέρει ο δημοσιογράφος Σταύρος Λυγερός στο πρόσφατο πόνημά του "Σταυροφόροι χωρίς σταυρό") αλλά αυτή η διαπίστωση μάλλον υπήρξε η καλύτερη δικαιολογία για τις προθέσεις ορισμένων κατοίκων των νησιών αυτών. Και μην ξεχνάμε τους έχοντες δαιμονικές διαστάσεις οικοπεδοφάγους, που αναρτούν πινακίδες με τηλέφωνα για οικόπεδα μέσα σε καμμένες περιοχές, τα οποία πωλούν και, όμως, καμμία αρμόδια αρχή δεν τους αναζητεί!

Προσωπικά, λοιπόν, όταν ακούω πολλά λόγια από κάθε μέσο περί εκπονήσεως νομοσχεδίων για την αντιμετώπιση των πυρκαγιών, κλείνω τ' αυτιά μου ερμητικά, διότι είμαι παραπάνω από δύσπιστος σε αυτά, με βάση όσα παρακολουθώ στη χώρα μου από τότε, που άρχισα να αντιλαμβάνομαι τον εαυτό μου. Ταυτόχρονα, εύχομαι το επόμενο καλοκαίρι να μην επικρατήσουν δυνατοί αέρηδες, μήπως και τη γλυτώσουν τίποτε δάση.

Μια υπερβολική διαφήμιση και ένας υπερβολικά αδιάφορος λαός

Την προ ενός έτους διαφήμιση της “GREENPEACE” με το παιδάκι, που φορούσε κουκούλα, κοιτούσε αγριεμένο το φακό της τηλεόρασης και αναφερόταν στην υποβάθμιση του περιβάλλοντος, απειλώντας ότι έρχεται το τέλος του κόσμου και ότι, αν οι ενήλικες συνεχίσουμε έτσι, ο ομιλητής και οι συνομήλικοί του δεν θα είναι ,πλέον, τα χαριτωμένα παιδάκια, δεν την ξεχνάει κανείς εύκολα. Και μπορεί η απειλή για την κατάρρευση του κόσμου να χρησιμοποιήθηκε στο παρελθόν για να εδραιωθεί η εξουσία φανατικών, όπως ο Σαβοναρόλα, με τον οποίο παρομοίασε, όχι άστοχα, ο κ. Πάσχος Μανδραβέλης το νεαρό πρωταγωνιστή της παραπάνω διαφήμισης, και, εκ του λόγου αυτού, να κατακρίθηκε το όλο ύφος της διαφήμισης αυτής αλλά έχω την εντύπωση ότι, αν ο στόχος της “GREENPEACE» ήταν να σοκάρει ή και να προκαλέσει τους βολεμένους και αδιάφορους για το περιβάλλον ανθρώπους, τότε το πέτυχε.
Από την εν λόγω διαφήμιση προέκυπτε το συμπέρασμα ότι οι νέοι άνθρωποι κατηγορούν τους μεγάλους για την υποβάθμιση του περιβάλλοντος και ενδεχομένως συνάγεται το συμπέρασμα ότι οι σημερινοί νέοι είναι περισσότερο ευαισθητοποιημένοι για το περιβάλλον. Λογικό, θα πει κάποιος, αφού οι νέοι έχουν θεωρητικά περισσότερα χρόνια ζωής μπροστά τους, ώστε να ζήσουν τις συνέπειες από την υποβάθμιση του περιβάλλοντος και έχουν κάθε δίκιο να αισθάνονται περισσότερο προβληματισμένοι από τους μεγαλύτερους σε ηλικία ανθρώπους.
Μόνο που αυτός ο προβληματισμός δεν ισχύει, απ’ ό,τι φαίνεται στην Ελλάδα, τουλάχιστον για την πλειοψηφία του νεαρόκοσμου. Παρατηρώντας την παραλία πλησίον της οικίας μου, καθημερινά διαπιστώνω ότι υπάρχουν πεταμένα ουκ ολίγα πλαστικά μπουκάλια (τα γυάλινα τα μαζεύουν οι μαγαζάτορες και τα επιστρέφουν στον προμηθευτή) και ποτήρια, αποτσίγαρα, χαρτάκια, πεταμένα περιοδικά και εφημερίδες και άλλα σκουπίδια. Ο δε πληθυσμός, που συχνάζει στην παραλία αυτή, αποτελείται σε ποσοστό 85% από νέους κάτω των 25 ετών, οι οποίοι αφιερώνουν, απ’ όσο βλέπω, αρκετή ώρα στην ηλιοθεραπεία τους, ελάχιστη ώρα στην κολύμβηση (μπαίνουν στη θάλασσα για 5 λεπτά και μετά κάθονται στην παραλία και ξεραίνονται σαν τους μπακαλιάρους) και καμμία ώρα στο μάζεμα των απορριμμάτων. Σαφώς και υπάρχουν κάποιοι, που μαζεύουν τα σκουπίδια τους αλλά η πλειοψηφία, δυστυχώς, αδιαφορεί προκλητικά για ό,τι αφήνει πίσω της στην παραλία.
Θα πει κάποιος ότι φταίει η απουσία περιβαλλοντικής αγωγής από τα σχολεία μας. Κατ’ αρχάς, δεν έχω αντίρρηση, ενθυμούμαι ότι την εποχή, που ήμουν μαθητής, δεν υπήρχε κάποιο μάθημα σχετικό με την προστασία του περιβάλλοντος και ό,τι σχετιζόταν με αυτή διδασκόταν από βαριεστημένους καθηγητές, τη στιγμή, που εμείς είτε παίζαμε τρίλιζα είτε κοιτούσαμε το παράθυρο και περιμέναμε να χτυπήσει το κουδούνι. Μόνο που μπορεί να έχουμε το σχολείο, που έχουμε ή είχαμε, αλλά το ερώτημα είναι τι κάνουμε εμείς, ώστε να αποκτήσουμε την κατάλληλη αγωγή, ώστε να σεβόμαστε το περιβάλλον. Βλέπω μικρά παιδιά, κάτω των 5 ετών, να ξετυλίγουν το παγωτό ή το δώρο τους παρουσία των γονέων τους και, στη συνέχεια, να πετάνε κάτω το περιτύλιγμα, ενώ ο γονέας αδιαφορεί να δείξει στο παιδί του ότι αυτό δεν είναι σωστό. Και, εν πάσει περιπτώσει, με τόσα μηνύματα και εικόνες γύρω μας από την υποβάθμιση του περιβάλλοντος νομίζω ότι θα μπορούσαμε να δείξουμε λίγο περισσότερη ευαισθησία. Αλλά ποιος σκοτίζεται; Μια και μοναδική φορά πήρε την πρωτοβουλία κάποιος δάσκαλος, όταν ήμαστε στην 6η δημοτικού, να πάμε σε μια πενταβρώμικη παραλία και να μαζέψουμε τα σκουπίδια. Εμείς πρόθυμα μαζέψαμε μπόλικα σκουπίδια σε πλαστικές σακκούλες, τα πετάξαμε στον πλησιέστερο κάδο απορριμμάτων και την επομένη μέρα κάποιοι γονείς διαμαρτυρήθηκαν εντόνως στη διεύθυνση του σχολείου μας, γιατί τα βλαστάρια τους κινδύνεψαν, δήθεν, από μόλυνση και δεν έπρεπε να αφήσουν οι δάσκαλοι, που τα συνόδευαν, να εκτεθούν σε τέτοιες βρωμιές. Η αποφυγή παντός σχολιασμού αυτής της στάσεως των γονέων συνιστά την καλύτερη κριτική προς αποφυγή χονδροειδών χαρακτηρισμών προς τους γονείς αυτούς.
Γιατί επέλεξα να γκρινιάξω και να μη σκεφτώ ότι υπάρχουν και στη χώρα μας ομάδες νέων ανθρώπων, οι οποίοι πονούν το περιβάλλον και φροντίζουν, ώστε να μην το επιβαρύνουν; Διότι ναι μεν επαινώ τους ανθρώπους αυτούς αλλά περισσότερο με θλίβει ο μέσος αδιάφορος για το περιβάλλον συμπολίτης μου, που αποτελεί την πλειοψηφία και προτιμά να μην προβληματιστεί καθόλου για το φαινόμενο αυτό. Ναι, συμφωνώ ότι στο θέμα της υποβάθμισης του περιβάλλοντος υπάρχουν αρκετές υπερβολές αλλά αυτό δε σημαίνει ότι θα πρέπει να αδιαφορούμε εντελώς γι’ αυτό, τουλάχιστον για το οφθαλμοφανές της υποβάθμισης αυτής.
Πολύ φοβάμαι ότι αν ο κουκουλοφόρος νεαρός της διαφήμισης της “GREENPEACE”περνούσε από την παραπάνω παραλία, θα έτρωγε την κουκούλα του από την οργή και την απογοήτευσή του. Διότι θα ανακάλυπτε ότι κάποιοι νεαροί συμπολίτες μας σε θέματα περιβάλλοντος δεν τρώγονται με τίποτα.

Διαβάστε, επίσης, dimoutech.blogspot.com/2007/10/blog-post_14.html για ορισμένες υπερβολές σε θέματα υποβάθμισης του περιβάλλοντος.
www.medium.gr/articles/118666178599076.shtml (άρθρο του κ. Πάσχου Μανδραβέλη για το υπερβολικό της διαφημίσεως της “GREENPEACE”)