Βιβλία : " Η μοναξιά της ασφάλτου", του Δημήτρη Μαμαλούκα

Συχνά, η εγχώρια λογοτεχνία δανειζόταν πρότυπα από το εξωτερικό, προκειμένου να εμπλουτίσει τη θεματογραφία της και να κεντρίσει το ενδιαφέρον των αναγνωστών. Ακόμα και τα μεγαλύτερα ονόματα της λογοτεχνίας μας δε δίστασαν να παραλάβουν φόρμες από τους συναδέλφους τους του εξωτερικού και να τις εντάξουν στην εγχώρια παραγωγή και πραγματικότητα με λαμπρά συχνά αποτελέσματα. Φυσικά, δεν έλειψαν και οι αυτούσιες απομιμήσεις από αρκετούς λογοτέχνες μας αλλά εδώ το προσωπικό γούστο του κάθε αναγνώστη αποτελεί τον κριτή για τα προϊόντα αυτά.

Το πρόσφατο βιβλίο του γνωστού συγγραφέα Δημήτρη Μαμαλούκα "Η ΜΟΝΑΞΙΑ ΤΗΣ ΑΣΦΑΛΤΟΥ" (Εκδόσεις ΛΙΒΑΝΗΣ) αποτελεί ένα βιβλίο, η θεματολογία του οποιου μοιάζει επηρεασμένη από την αμερικανική λογοτεχνική παραγωγή. Τέσσερις πρωταγωνιστές ζουν σε μια αχανή μητρόπολη, την οποία σε τακτά χρονικά διαστήματα καλύπτει μια πυκνή ομίχλη. Ο Πετράρχης, ένας παρανοϊκός δολοφόνος, ζει στοιχειωμένος από την ανάμνηση της μητέρας του, της Λάουρας, και τις νύχτες, οδηγώντας πότε μια Μερσεντές 6,9 και πότε μια Φόρντ Μάστανγκ τρέχει στις μεγάλες οδικές αρτηρίες της μητρόπολης. Ο Τσίκης, ένας διεφθαρμένος αστυνομικός, τροφοδοτεί ακατάπαυστα ένα βόθρο παρανομίας και άνομων συναλλαγών, προσπαθώντας να επιπλεύσει και ο ίδιος σε αυτόν. Ο Αμίρ, ένας μετανάστης χωρίς χαρτιά, περιπλανιέται στην εθνική οδό αναζητώντας εκδίκηση για το νεκρό γιο του και προσπαθώντας, παράλληλα, να επιβιώσει. Και η Δέσποινα, μια κοπέλα λίγο παραπάνω από τα είκοσι, αναζητεί τρόπους να απαλλαγεί από το "χάθηκε", τον εφιάλτη, που την τυραννά. Οι ζωές τους μπλέκουν σε κάποιες στιγμές. Και η αδίστακτη μητρόπολη παρακολουθεί τις πορείες τους αλλά και την κατάληξή τους με αδιαφορία.

Το βιβλίο αυτό αποτελεί ένα σχόλιο πάνω στην ανθρώπινη μοναξιά σε μια μεγαλούπολη, που δε χρειάζεται ιδιαίτερη φαντασία να καταλάβουμε, ότι είναι η Αθήνα. Άνθρωποι, που ζουν μαζί με άλλους αλλά δε συνεννοούνται μαζί τους ούτε συνδέονται συναισθηματικά, τουλάχιστον στο απαιτούμενο βάθος, που θα καταπολεμούσε τη μοναξιά, περιφέρονται σε μια απρόσωπη και απάνθρωπη πόλη, προσπαθώντας να επιβιώσουν και να απαλλαγούν από τις εμμονές τους.

Ο κ. Μαμαλούκας κατέχει το αντικείμενο της συγγραφής και δείχνει να γνωρίζει πως να κεντρίσει το ενδιαφέρον του αναγνώστη. Οι καταβυθίσεις των ηρώων του στις περιπέτειες αλλά και τους δαίμονές τους, τα ξέφρενα ανθρωποκυνηγητά προς το τέλος του βιβλίου αλλά και το μυστήριο, που καλύπτει το χαρακτήρα και τις καταβολές των ηρώων του βιβλίου δίνονται με πειστικότητα και δύναμη και ωθούν τον αναγνώστη να απολαύσει το βιβλίο μέχρι το τέλος. Η σύγκλιση της πορείας των ηρώων είναι, επίσης, πειστικότατη. Και η εικόνα της ζοφερής μητρόπολης-χωνευτηριού προβάλλει απειλητικά στο νου μας και αποτελεί, ουσιαστικά, τον πέμπτο ήρωα του βιβλίου. Τέλος, θεωρώ, ότι το εν λόγω βιβλίο θα μπορούσε να γυριστεί και σε κόμικ με μεγάλη επιτυχία, αφού η πλοκή και το όλο στήσιμό του θυμίζουν λιγάκι κόμικς, τύπου SIN CITY (αλλά με άλλη υπόθεση, εξίσου συναρπαστική).

Διάβασα το βιβλίο αυτό, έπειτα από την παρουσίασή του στα εξαιρετικά ιστολόγια του vivliocafe και του librofilo, όπου επισημαίνονται τα πλεονεκτήματα αλλά και οι αδυναμίες του εν λόγω βιβλίου. Θεωρώ, ότι η προσπάθεια του κ. Μαμαλούκα να υιοθετήσει ένα ύφος, που παραπέμπει στην αμερικανική λογοτεχνία και δη αυτή την αστυνομική, δεν είναι αποτυχημένη αλλά μάλλον θα συμφωνήσω με την άποψη του vivliocafe, ότι η μητρόπολη-Αθήνα φαντάζει περισσότερο μέσα από τα μάτια ενός σκηνοθέτη μιας αμερικανικής ταινίας και λιγότερο μέσα από τα μάτια ενός Έλληνα(περισσότερο "ελληνοφανής", αν και επίσης επηρεασμένος από την αμερικανική αστυνομική λογοτεχνία, μου φαίνεται ο Σέργιος Γκάκας στις "ΣΤΑΧΤΕΣ" του, που διαδραματίζονται, επίσης, στην Αθήνα). Θα συμφωνήσω, επίσης, με την άποψη του librofilo, ότι το βιβλίο αυτό θα πρέπει να διαβαστεί σαν μια κινηματογραφική ταινία δράσης, αμερικανική κατά προτίμηση, γεμάτο εικόνες και σκηνές βίας.

Δύσκολα θα ξεκολλήσει κανείς από τις συναρπαστικές σελίδες του βιβλίου αυτού. Αλλά και δύσκολα θα ξεκολλήσει από το νου του αναγνώστη, ότι διαβάζει ένα βιβλίο, που περισσότερο παραπέμπει σε κινηματογραφική ταινία και λιγότερο σε βιβλίο. Έστω και έτσι, όμως, συνιστώ το εν λόγω βιβλίο για χαλαρή ανάγνωση χωρίς βαρύγδουπα νοήματα και δυσνόητους συμβολισμούς.

Η συχνότητα της απόρριψης από το άλλο φύλο

Ποτέ μου δεν μπόρεσα να κατανοήσω τη νοοτροπία των ανδρών της γενιάς μου αλλά και των νεότερων από μένα στο ζήτημα της απόρριψης από μια γυναίκα. Ο καταιονισμός χαρακτηρισμών, που ελαφρά τη καρδία και με περισσό ζήλο προσάπτουν αρκετοί εκπρόσωποι του φύλου μου στις γυναίκες εκείνες, που τους έριξαν "χυλόπιτα", έχει την ίδια μανία με μια θεομηνία και, το χειρότερο απ' όλα, οι επιδιδόμενοι στο κάθε άλλο παρά ευγενές αυτό σπορ δείχνουν να απολαμβάνουν το ανελέητο "θάψιμο" του θηλυκού, που τόλμησε να αρνηθεί τα αισθήματά τους.

Πολλές ερμηνείες θα μπορούσαν να δοθούν για το φαινόμενο αυτό. Κατ' αρχάς, είμαστε μια γενιά ή, μάλλον, αρκετές γενιές αρσενικών, που ποτέ μας δε στερηθήκαμε τίποτα. Όλα μας τα παρείχαν, συχνά αφειδώς, οι δικοί μας, τίποτα δεν μας αρνούνταν και μεγαλώσαμε με τη λογική, ότι θα μπορούσαμε να τα έχουμε όλα στα πόδια μας. Και επειδή αργούμε να φύγουμε από το πατρικό μας (εδώ χτυπάει και για μένα η κουδούνα αλλά τέλος πάντων), αργούμε να ωριμάσουμε και να αντιληφθούμε, ότι και η απόρριψη από μια κοπέλα είναι μέσα στο παιχνίδι.

Η παραπάνω ανατροφή μας ελάχιστα βοηθάει στην κατανόηση εκ μέρους μας των ελαττωμάτων μας. Μεγαλωμένοι σε ένα υπερπροστατευτικό περιβάλλον, από το οποίο αργούμε να απογαλακτιστούμε, αδυνατούμε να αντιληφθούμε, ότι πίσω από τα χάδια και της πάσης φύσεως παροχές των οικείων μας κρύβονται, συχνά αρκετά, μειονεκτήματα του χαρακτήρα μας, τα οποία αρχικά εσκεμμένα δε βλέπουν οι δικοί μας και αργότερα εμείς αρνούμεθα να δούμε. Και μέσα σε ένα τέτοιο περιβάλλον είναι φυσικό η αδυναμία σωστής προσέγγισης του άλλου φύλου να μην κρίνεται από τους γονείς, όπως θα έπρεπε.

Και, βέβαια, ας μην ξεχνάμε τη συναναστροφή μας με ομοιοπαθείς φίλους, ήτοι κακομαθημένους και εισπράκτορες "χυλόπιτας" νέους, που εμμένουν να επιρρίπτουν ευθύνες στο, υπαρκτό πάντως, ψώνιο ορισμένων γυναικών, που αρνούνται να εκτιμήσουν αυτόν, που τις προσέγγισε και απορρίπτουν με συνοπτικές διαδικασίες τον έρωτά του. Μέσα σε ένα τέτοιο κύκλο, αν δεν υπάρχει το κατάλληλο ηθικό υπόβαθρο, είναι σίγουρο ότι ένας νέος άνδρας θα κολλήσει, με την κατάλληλη πλύση εγκεφάλου, την ασθένεια του αδικημένου, που καμμία κοπέλα δεν τον καταλαβαίνει, "γιατί όλες τους είναι ψωνάρες", "καβαλλημένα καλάμια" και λοιπά παρεμφερή από την ανεξάντλητη δεξαμενή της ελληνικής γλώσσας.

Βέβαια, δεν πρέπει να ξεχνάμε και τη σκαιά, συχνά, αντιμετώπιση των εκπροσώπων του υποτιθέμενου ασθενούς φύλου προς εμάς. Αλλά και πάλι σε τέτοιες περιπτώσεις πρέπει να δίνουμε προτεραιότητα στην αυτοκριτική μας, ήτοι στη διαπίστωση των δικών μας σφαλμάτων στην προσέγγιση μιας κοπέλας, που μας απέρριψε. Και πέρα από τα υπαρκτά και αυξανόμενα κρούσματα γυναικών, που απορρίπτουν με ιδιαίτερη βιαιότητα πολλούς αρσενικούς, ακόμα και όσους διαθέτουν ικανή συγκρότηση για να τις πλησιάσουν, υπάρχουν και αρκετοί εκπρόσωποι του φύλου μας, που αγνοούν τους βασικούς κανόνες προσέγγισης αλλά και το θεσμό της αυτοκριτικής, με τραγικά αποτελέσματα.

Έκανα τις σκέψεις αυτές με αφορμή την κουβέντα με ένα καλό φίλο, ο οποίος ανήκει στην κατηγορία των μονίμως απορριπτομένων νέων, επειδή παρουσιάζει τα παραπάνω συμπτώματα. Και σκεφτόμουν πόσο καλύτερα θα ήταν τα πράγματα για το φύλο μας, αν είχαμε την απαιτούμενη ωριμότητα και προβαίναμε σε τακτική αυτοκριτική. Αλλά..........

Πολιτιστικός τσαμπουκάς

Μάλιστα! Το είδαμε και αυτό, συνδικαλιστές της ορχήστρας της Εθνικής Λυρικής Σκηνής να προκαλούν την αποδοκιμασία της όπερας "ΡΟΥΣΑΛΚΑ" του Άντονιν Ντβόρζακ, επειδή η σκηνοθέτης περιέλαβε στο έργο και ένα φιλί μεταξύ δύο ανδρών. Οι εν λόγω ταγοί των ηθών μας φρόντισαν αρχικά, μαζί με το πρόγραμμα, να μοιράσουν στους ακροατές και ένα έντυπο, όπου εξέφραζαν την αποδοκιμασία τους για τη σκηνοθεσία του εν λόγω έργου, θεωρώντας, ότι οι αλλαγές, που έκανε η σκηνοθέτης κα. Βέσερμαν αλλοιώνουν το λιμπρέτο κατά τρόπο ανεπίτρεπτο, που, κατά τη γνώμη των εν λόγω ταγών, δεν εξυπηρετεί τον εκπαιδευτικό χαρακτήρα της Ε.Λ.Σ. Αποτέλεσμα ήταν ένα μέρος του κοινού να γιουχάρει την παράσταση, ενώ, σαν κερασάκι στην τούρτα, όταν η κα. Βάσερμαν ανέβηκε στη σκηνή, μετά το πέρας της παράστασης, να μιλήσει, απλά δεν την άφησαν να το κάνει.

Κατ' αρχάς, σέβομαι το δικαίωμα του καθενός να διαφωνεί με το περιεχόμενο μιας παράστασης. Υπάρχουν αρκετές ενδείξεις, άλλωστε, ότι το αρχικό λιμπρέτο της εν λόγω όπερας τροποποιήθηκε από την κα. Βάσερμαν σκηνοθετική αδεία. Η ίδια, μάλιστα, δήλωσε, ότι εμπνεύστηκε από τη ζωή του Λουδοβίκου του Β' της Βαυαρίας (του οποίου τη ζωή αφηγείται ο Λουκίνο Βισκόντι στην υπέροχη ταινία "ΛΥΚΟΦΩΣ ΤΩΝ ΘΕΩΝ"), για τον οποίο κυκλοφορούσε η φήμη, ότι ήταν ομοφυλόφιλος, και προσάρμοσε το λιμπρέτο σύμφωνα με αυτή.

Θεωρώ, όμως, ότι αποτελεί αναφαίρετο δικαίωμα του εκάστοτε σκηνοθέτη να προβαίνει στις όποιες τροποποιήσεις σε ένα έργο, ώστε να το ανεβάσει, όπως αυτός κρίνει. Και θα κριθεί εκ του αποτελέσματος από το κοινό. Και είναι λογικό να αξιώνουμε από ένα σκηνοθέτη να προσθέσει και τη δική του προσωπική πινελιά σε ένα έργο, το οποίο γράφτηκε πριν από πάρα πολλά χρόνια, ώστε να εκτιμήσουμε το ταλέντο του, εφόσον, βέβαια, διαθέτουμε την απαραίτητη καλλιέργεια. Και σε ένα χώρο, όπως αυτό της τέχνης, επιβάλλεται ο καλλιτέχνης και, ακόμα περισσότερο, εκείνος, που σε ορισμένες μορφές τέχνης τον καθοδηγεί, εν προκειμένω ο σκηνοθέτης, να προβαίνει σε τροποποιήσεις ενός έργου, ώστε να παρουσιαστεί κάτι καινούργιο. Στην αντίθετη περίπτωση, θα πρακολουθούσαμε ακόμα αρχαίο δράμα με χλαμύδες και ηθοποιούς να ομιλούν αρχαία ελληνικά, όπως ήταν οι παραστάσεις του αρχαίου δράματος μέχρι τα τέλη του 19ου αιώνα.

Από την άλλη πλευρά, τα μέλη του Δ.Σ. της ορχήστρας της Ε.Λ.Σ. όφειλαν να προστατεύσουν ένα έργο και τη σκηνοθέτη του, εφόσον επιθυμούν να θεωρούνται μέλη ενός θεσμού, όπως η Ε.Λ.Σ., σκοπός του οποίου είναι η προαγωγή και προστασία του πολιτισμού. Και ο πολιτισμός δεν περιορίζεται στην εκτέλεση των καθηκόντων όσων θεωρούνται φορείς του αλλά επεκτείνεται και σε καθημερινές συμπεριφορές, μια από τις οποίες είναι ο σεβασμός προς κάθε έργο. Σε κάθε περίπτωση, μάλιστα, όφειλαν να σεβαστούν τη διαχωριστική γραμμή ανάμεσα σε αυτούς, που καθήκον τους είναι να ερμηνεύσουν τη μουσική της όπερας, και στο σκηνοθέτη, που αναλαμβάνει τα υπόλοιπα.

Αλλά οι κύριοι συνδικαλιστές, με την αμέριστη αρωγή μερίδας του κοινού, έκριναν, ότι ο ρόλος τους πρέπει να είναι τόσο επεμβατικός, ώστε να σαμποταριστεί στην ουσία μια παράσταση. Και, το χειρότερο, όχι μόνο δεν αντιλαμβάνονται το μέγεθος της απόκοτης ενέργειάς τους αλλά, δια στόματος του προέδρου του σωματείου τους, υπεραμύνθηκαν του δικαιώματός τους αυτού, θεωρώντας, ότι πρέπει να επεκταθεί ως μέσο αντίδρασης. Και αναρωτιέμαι μετά, αν έχουμε, πράγματι, τον πολιτισμό, που μας αξίζει, ένα πολιτισμό, όπου η αντίθετη φωνή πρέπει να πνίγεται και το έργο της να σαμποτάρεται. Άλλως αν η εξαχρείωση των ηθών μας έχει καταλάβει τον πολιτισμό μας.

Ρατσισμός και ανυπακοή στο νόμο

Η επιστολή του Συλλόγου Γονέων και Κηδεμόνων του Δημοτικού Σχολείου Καλύβων Χαλκιδικών, με την οποία τα μέλη του Συλλόγου αυτού ζητούν να μη δοθεί η ελληνική σημαία στον πρωτεύσαντα στα μαθήματά του αλλοδαπό μαθητή, ενόψει της 25ης Μαρτίου, δεν αποτελεί, δυστυχώς, πρωτοτυπία για τα ελληνικά δεδομένα. Προηγήθηκε ένας αντίστοιχος σύλλογος στη Νέα Μηχανιώνα Θεσσαλονίκης, που ζητούσε νη μην κρατήσει την ελληνική σημαία ο αριστεύσας και πασίγνωστος ανά το πανελλήνιο, πλέον, Οδυσσέας Τσενάι, ο οποίος, τελικά, μπορεί να μην κρίθηκε άξιος να σηκώσει τη σημαία μας αλλά κρίθηκε πανάξιος να σπουδάσει στις Η.Π.Α. με χρήματα ομογενών μας, οι οποίοι, μαθημένοι ενδεχομένως στις διακρίσεις, που κάποτε οι Έλληνες βίωσαν στη χώρα αυτή, έκριναν με πιο ανοικτά μυαλά τον πανέξυπνο Τσενάι και του έδωσαν την ευκαιρία να σπουδάσει εκτός Ελλάδος. Και, βέβαια, υπάρχουν και περιπτώσεις αλλοδαπών μαθητών, που σήκωσαν την ελληνική σημαία και παρέλασαν κανονικότατα υπό τα χειροκροτήματα των συμπολιτών μας αλλά καλύφθηκαν από πραγματικά περιστατικά ρατσισμού, όπως το παραπάνω.

Στην επιστολή του Συλλόγου Γονέων και Κηδεμόνων του Δημοτικού Σχολείου Καλύβων κυριαρχεί, εκτός από τον οφθαλμοφανή ρατσισμό, και μια ακροβατική ερμηνεία των πραγμάτων, συνηθισμένη σε μια χώρα, όπου προτιμάμε, αντί να εφαρμόσουμε ένα νόμο, να επινοούμε χίλιες και μια δικαιολογίες, προκειμένου να τον παραβούμε. Έτσι και εδώ, οι συμπατριώτες μας (για περισσότερα, οράτε 4.bp.blogspot.com/_Jtxb9AL8XfY/SbLF8iAlY1I/AAAAAAAAKQk/BNAWZWuFhiA/s1600-h/image0-1.jpg) προβαίνουν σε μια υπερδιασταλτική και αυθαίρετη ερμηνεία του νόμου, ώστε να μη σηκώσει ο αλλοδαπός μαθητής την ελληνική σημαία. Ιδιαίτερης σημασίας χρήζει η πεποίθησή τους, ότι επιθυμούν με τη διαμαρτυρία τους αυτή να προφυλάξουν το υπέρτατο εθνικό μας σύμβολο, ήγουν την ελληνική σημαία, την οποία δε θεωρούν αντικείμενο επιβράβευσης του καλύτερου μαθητή. Προφανώς τα προηγούμενα χρόνια, όταν σημαιοφόρος του σχολείου τους ήταν κάποιο πούρο ελληνόπουλο, η θεώρηση των μελών του εν λόγω συλλόγου ήταν διαφορετική. Και σαφώς κρίνουν, ότι, δεν πα' να λέει ο νόμος ό,τι θέλει, εμείς κρίνουμε αλλιώς πως τα πράγματα.

Θα μπορούσαν οι εν λόγω ωρυόμενοι γονείς να δώσουν κάποιο κίνητρο στα παιδιά τους, ώστε να διαβάσουν περισσότερο και να βγάλουν καλύτερη βαθμολογία, στο μέτρο, βέβαια, που τέτοιες πρακτικές είναι παιδαγωγικές (που δεν είναι αλλά τέλος πάντων). Αντί γι' αυτό, προτιμούν να προβούν σε μια αδικαιολόγητη διαμαρτυρία, που απλά τους εκθέτει. Και αντί να διδάξουν στα παιδιά τους, ότι βασική αρχή στην κοινωνία μας είναι η τήρηση των κανόνων του δικαίου, αυτοί προτιμούν να αντιδράσουν σα γνήσιοι ελληναράδες, που βάζουν τη θεώρησή τους περί των οσίων και ιερών της πατρίδος πάνω από την εφαρμογή των νόμων. Τυχαία, άλλωστε, γεννήθηκε σε αυτή τη χώρα ο μακαρίτης, πλέον, Αρχιερέας, που δήλωνε προ ετών "Έωμεν τους νόμους καθεύδειν", αντίληψη, η οποία σε απλούστερα ελληνικά κυριαρχεί στο νου πολλών συνελλήνων;

Και το χειρότερο είναι, ότι ο κ. Υπουργός Παιδείας δείχνει να αγνοεί το περιστατικό αυτό. Μια απλή παρέμβαση, καθ' ολα επιτρεπτή και επιβαλλόμενη σε μια χώρα, που θέλει να λέγεται δημοκρατική και προοδευτική, θα έλυνε το ζήτημα. Αλλά, εκτός του έχουμε φτάσει σε σημείο να αξιώνουμε από τους πολιτικούς μας να παρεμβαίνουν, για να εφαρμοστεί ένας νόμος, όταν δεν εκλιπαρούν την εφαρμογή του από τους πολίτες, έχουμε πολιτικούς, που ίσως θεωρούν μικροπράγματα αυτά τα φαινόμενα ρατσισμού.

Εύγε μας!

Βιβλία :"Σκακιστική νουβέλα", του Στέφαν Τσβάιχ

Ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος δεν κατέστρεψε μόνο την Ευρώπη αλλά και τις ακμάζουσες Εβραϊκές παροικίες της, με την εξαίρεση αυτής της Μεγάλης Βρεττανίας, στην οποία δεν κατάφερε να εισβάλει ο Χίτλερ. Οι Εβραίοι της Ευρώπης είχαν προσφέρει τα μέγιστα στις χώρες, όπου κατοικούσαν, είχαν λαμπρά επιτεύγματα στον τομέα των γραμμάτων, των τεχνών και των επιστημών και αποτελούσαν ίσως τους πιο κοσμοπολίτες κατοίκους της Γηραιάς Ηπείρου της εποχής εκείνης. Ο πόλεμος κατέστρεψε τις εστίες τους και αφάνισε τους περισσότερους από αυτούς. Και μαζί τους χάθηκε και ένας λαμπρός και εκλεπτυσμένος κόσμος.

Την απώλεια αυτού του κόσμου θρηνεί, στην πραγματικότητα, ο Εβραϊκής καταγωγής Αυστριακός συγγραφέας Στέφαν Τσβάιχ στη νουβέλα του "ΣΚΑΚΙΣΤΙΚΗ ΝΟΥΒΕΛΑ" (Εκδόσεις ΑΓΡΑ). Με αφορμή την αναχώρηση του αφηγητή από την Ευρώπη με προορισμό την Αμερική, ενώ έχει ήδη ξεσπάσει ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος, παρακολουθούμε την σκακιστική αναμέτρηση ενός σκοτεινού πρώην κρατουμένου της Γκεστάπο, του Δρος Μπ., με τον παγκόσμιο πρωταθλητή σκακιού Μίρκο Τσέντοβιτς. Ο άγριος εγκλεισμός του Δρος. Μπ. σε ένα δωμάτιο ξενοδοχείου, ώστε να σπάσει το ηθικό του και να ομολογήσει που έχει κρύψει τους θησαυρούς των μονών, με τις οποίες συνεργαζόταν το δικηγορικό του γραφείο μετριάζεται, όταν ανακαλύπτει και κλέβει ένα βιβλίο, που περιέχει παρτίδες σκακιού των πρωταθλητών του παρελθόντος, τις οποίες παίζει και αποστηθίζει, ώστε να μη χάσει τα λογικά του. Αυτή η αποστήθιση των παρτίδων αυτών θα ξυπνήσει μέσα του πάνω στο καράβι, που ταξιδεύει για την Αμερική και θα το φέρει αντιμέτωπο με τον Τσέντοβιτς. Μαζί με αυτή, όμως, θα ξυπνήσει και η τρέλλα του εγκλεισμού του.

Η απλά αυτή ιστορία μπορεί να διαβαστεί και ως ένας ύμνος για το σκάκι, τον επονομαζόμενο βασιλιά των παιχνιδιών, που με την απλότητα και συνάμα την αφθονία συνδυασμών, που προσφέρει, χαρίζει τεράστιες συγκινήσεις και συγκεντρώνει μεγάλους θαυμαστές και πανέξυπνους ανθρώπους ως το μόνο παιχνίδι, όπου η τύχη δεν παίζει κανένα, απολύτως, ρόλο.

Στην πραγματικότητα, όμως, ο συγγραφέας επιχειρεί τη νεκρολογία ενός κόσμου, που χάθηκε, αυτόν της εκλεπτυσμένης, μορφωμένης, κοσμοπολίτικης και πάνω από τους εθνικισμούς Μεσοπολεμικής Ευρώπης, ο οποίος σαρώθηκε από τη λαίλαπα του ναζισμού. Η ιδιαίρετη ένταση, με την οποία είναι γραμμένο το βιβλίο (ιδιαίτερα αισθητή κατά τις σκηνές του εγκλεισμού του Δρος. Μπ.), προδίδει και τη συγκίνηση του συγγραφέα για ένα κόσμο, που χάθηκε οριστικά (και οδήγησε τον ίδιο αρχικά στη φυγή από την Αυστρία και, τελικά, το 1942, στην αυτοκτονία).

Δυνατή γραφή και περισσή συμπάθεια για το χαμένο κόσμο του συγγραφέα χαρίζουν αρκετή συγκίνηση στον αναγνώστη, ο οποίος με καθαρό μυαλό μπορεί να τελειώσει ακόμα και σε μια μέρα το συγκεκριμένο βιβλίο (120 σελίδες όλες και όλες). Προσωπικά, πάντως, θεωρώ, ότι το βιβλίο είναι ουσιαστικά ανολοκλήρωτο, αφού η τρέλλα του Δρος. Μπ. δεν κορυφώνεται αλλά υποχωρεί λίγο πριν το τέλος του βιβλίου, αφήνοντας τον αναγνώστη με μια αγωνία χωρίς λύτρωση. Ακόμα και έτσι, όμως, η δύναμη της γραφής του και η συγκίνηση, με την οποία είναι πλημμυρισμένο το βιβλίο, του χαρίζουν πολλά πλεονεκτήματα και το καθιστούν ένα μικρό αριστούργημα.

Ευκαιρία να κοπεί το κάπνισμα

Επειδή πλησιάζει η μέρα, που η χώρα μας θα εφαρμόσει το νόμο περί απαγορεύσεως του καπνίσματος στους δημόσιους χώρους, χρήσιμο είναι να δούμε τη λογική αυτού του μέτρου, που τόσο έχει πολεμηθεί.

Κατ' αρχάς, δε νομίζω, ότι υπάρχει λογικός νους, που να αρνείται, οτι το τσιγάρο βλάπτει σοβαρά την υγεία. Από τα τέλη της δεκαετίας του '30, όταν ερευνητές του Πανεπιστημίου "Τζων Χόπκινς" στις Η.Π.Α. συνδύασαν για πρώτη φορά τον καρκίνο των πνευμόνων με το κάπνισμα, έχει κυλήσει πολύ νερό στο αυλάκι και τα ιατρικά στοιχεία για τις βλαβερές συνέπειες του καπνίσματος είναι αδιάσειστα.

Φυσικά, καθένας από μας έχει το αδιαμφισβήτητο δικαίωμα να διαχειρίζεται την υγεία του, όπως αυτός κρίνει, επομένως και να την επιβαρύνει καπνίζοντας. Δεν υπάρχει κάποια σοβαρή αντίρρηση σε αυτό το θέμα, ωστόσο, το ζήτημα δεν είναι, αν θα απαγορευτεί σε κάποιον να καπνίζει αλλά αν πρέπει να απαγορεύεται το κάπνισμα σε χώρους, όπου συναθροίζονται μη καπνιστές, οι οποίοι επιβαρύνονται εξίσου από τον καπνό με τους καπνιστές. Και σε αυτό το σημείο, ο νόμος είναι πολύ σωστός, αφού το δικαίωμά μου να απολαμβάνω το τσιγάρο μου δε συνεπάγεται, ότι δικαιούμαι να το απολαύσω όπου μου "καπνίσει", ήτοι σε χώρους, όπου υπάρχουν και μη καπνιστές.

Και αν οι καπνιστές είναι η πλειοψηφία σε ένα χώρο, θα ρωτήσει κάποιος. Δε νομίζω, ότι στέκει μια λογική αυτού του τύπου. Πλειοψηφία είναι και οι χριστιανοί Ορθόδοξοι στη χώρα μας (τυπικά, τουλάχιστον) αλλά δεν πρέπει να δικαιούνται να απαγορεύσουν σε κάποιον να ασκεί τα λατρευτικά του καθήκοντα, αν οι θρησκευτικές του πεποιθήσεις διαφοροποιούνται από αυτές της πλειοψηφίας (λέμε τι δεν πρέπει να γίνεται και όχι τι γίνεται στην πραγματικότητα, για να εξηγούμαστε). Εν ολίγοις, τα ανθρώπινα δικαιώματα δημιουργήθηκαν για να βοηθήσουν κάποιες μειοψηφίες να απολαύσουν κάποιες ελευθερίες. Ήτοι, δε νοείται ένας περιορισμός των ατομικών ελευθεριών μας μειοψηφίας, που επιθυμεί να σκέφτεται και πράττει διαφορετικά.

Και η συνήθεια ετών, όταν βγαίνουμε έξω, να καπνίζουμε, μπορεί να κοπεί από τη μια στιγμή στην άλλη; Στις περισσότερες χώρες του εξωτερικού, που εφαρμόστηκε ο σχετικός νόμος περί απαγορεύσεως του καπνίσματος, επετεύχθη η μείωση του αριθμού των καπνιστών και σαφώς και δεν έπαυσε να βγαίνει ο κόσμος για να διασκεδάσει. Απλά, έπαψε να ταυτίζει τη διασκέδαση με το ασύστολο κάπνισμα άλλως, όταν πρόκειται να καπνίσει, εξέρχεται από το μαγαζί, όπου διασκεδάζει και καπνίζει έξω.

Υπάρχει η άποψη, ότι με αυτό το μέτρο οι καπνιστές θα αρχίσουν να υφίστανται ένα ιδιότυπο ρατσισμό. Συγγνώμη αλλά εδώ μιλάμε για προστασία της υγείας των τρίτων μη καπνιστών, η οποία ως έννομο αγαθό είναι ασύγκριτα υπέρτερο από το δικαίωμα να καπνίζουμε, οπότε το επιχείρημα περί ρατσισμού δε στέκει. Όσο για την γκετοποίηση των καπνιστών, που πολλοί φοβούνται, επίσης δεν ευσταθεί ως επιχείρημα, διότι ο καπνιστής θα μπορεί να καπνίσει είτε σε ειδικά διαμορφωμένους χώρους είτε εκτός μαγαζιού. Και, σε κάθε περίπτωση, χειρότερη γκετοποίηση ή ρατσισμό, αν προτιμάτε, υφίστανται οι μη καπνιστές, που υποχρεούνται να ανεχθούν τον καπνό των τρίτων σε κάθε μαγαζί.

Και, εντέλει, κάποια στιγμή θα πρέπει να μάθουμε να σεβόμαστε τους νόμους. Η τάση μας να τους αγνοούμε επιδεικτικά και να αποδίδουμε την ψήφιση και εφαρμογή τους σε σκοτεινά κέντρα, που θέλουν να μας ελέγξουν, ώστε να μη διασκεδάζουμε, και σε επιταγές της πλέον αντικαπνιστικής χώρας παγκοσμίως, των Η.Π.Α., που οι περισσότεροι από εμάς λατρεύουμε να μισούμε, αποτελούν επιχειρήματα προσώπων, που ουδέποτε έμαθαν να πειθαρχούν το αλύγιστο εγώ τους προς όφελος του συνόλου. Ας μάθουμε να εφαρμόζουμε, επιτέλους, και ένα νόμο! Δε βλάπτει.

Υ.Γ. Ο Ν.3730/2008, που αφορά την απαγόρευση του καπνίσματος, έχει ουκ ολίγα ιδιαίτερα σημεία, που με καθιστούν δύσπιστο ως προς την εφαρμογή του και την τελική απαγόρευση του καπνίσματος στους δημόσιους χώρους. Αλλά με αυτόν θα ασχοληθώ σε μελλοντική ανάρτηση.

Πολιτικό άσυλο, ρεεεεεε!

Αν κάτι προδίδει την αποτυχία της μεταναστευτικής πολιτικής της χώρας μας αλλά και της εν γένει διαχείρισης της εισόδου αλλοδαπών προσφύγων στην Ελλάδα, αυτό είναι, αναμφίβολα, το ζήτημα της χορήγησης πολιτικού ασύλου. Με το χαμηλότερο ποσοστό χορηγήσεως πολιτικού ασύλου σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση, η χώρα μας έχει πετύχει αφενός να μπει στη μαύρη λίστα αναφορικά με την προστασία των δικαιωμάτων των προσφύγων και μεταναστών αφετέρου έχει καταφέρει να συγκεντρώσει ένα μεγάλο πληθυσμό προσφύγων από σπαρασσόμενες από πολέμους χώρες, οι οποίοι ούτε πολιτικό άσυλο μπορούν να εξασφαλίσουν ούτε να γυρίσουν στον τόπο τους ούτε, βέβαια, να κινηθούν προς τις ανεπτυγμένες χώρες της Δύσης.

Η συγκέντρωση πολλών αλλοδαπών στο λιμάνι των Πατρών δεν ήταν τυχαία. Το γεγονός ότι η εν λόγω πόλη αποτελεί την κυριότερη πύλη της Ελλάδος προς τη Δύση τράβηξε πολλούς από αυτούς εκεί με την ελπίδα, ότι θα μπορούσαν να χωθούν σε κάποιο φορτηγό και να βρεθούν σε κάποια δυτικοευρωπαϊκή χώρα.

Και, όταν κάποια στιγμή, το πρόβλημα άρχισε να διογκώνεται, τότε ακούστηκαν οι πρώτες φωνές, που ζητούσαν να χορηγηθεί πολιτικό άσυλο στους ανθρώπους αυτούς. Φυσικά, η πολιτεία, η οποία, σημειωτέον, λαμβάνει χρήματα, προκειμένου να χορηγεί πολιτικό άσυλο σε αλλοδαπούς, προτίμησε να αγνοήσει την πραγματικότητα. Και ολοένα και περισσότεροι εξαθλιωμένοι συνάνθρωποί μας συνέχισαν να στοιβάζονται στον απαράδεκτο καταυλισμό, που φωτογραφίες του έχουν κάνει το γύρο του κόσμου.

Σήμερα είχαμε τα πρώτα σοβαρά επεισόδια, με αφορμή το σοβαρό τραυματισμό κάποιου Αφγανού από αστυνομικούς. Οχήματα πετροβολήθηκαν, περιουσίες απειλήθηκαν και, κυρίως, ζωές ετέθησαν σε κίνδυνο. Χιλιάδες Αφγανοί πρόσφυγες έκλεισαν την παραλιακή οδό των Πατρών, κάποιοι από αυτούς προκάλεσαν επεισόδια και χρειάστηκε η επέμβαση της Αστυνομίας, ώστε να ηρεμήσουν λίγο τα πράγματα.

Νομίζω, ομως, ότι ήλθε η ώρα να αλλάξει λογική η χώρα μας και να χορηγήσει πολιτικό άσυλο σε αυτούς τους ανθρώπους, ώστε να αναζητήσουν αλλού την τύχη τους αλλά και να μπορέσουν να εργαστούν νόμιμα εδώ, όσοι, τέλος πάντων, από αυτούς του επιθυμούν. Έφτασε η στιγμή, που θα πρέπει να σταματήσει η πολιτεία να στρίβει αλλού το βλέμμα της, όταν ακούει για τους πρόσφυγες στην Πάτρα, και να επιληφθεί του θέματος. Οι άνθρωποι αυτοί δε χρειάζονται παρά να γίνει δεκτή η αίτησή τους για χορήγηση πολιτικού ασύλου, ώστε να μπορέσουν να φύγουν από τη χώρα και να αναζητήσουν αλλού την τύχη τους. Τότε και μόνο τότε θα πάψουν εικόνες σαν τη σημερινή της παραλιακής οδού των Πατρών αλλά και του καταυλισμού της ντροπής να κοσμούν τη συνείδησή μας.

Μην αγνοείτε, κύριοι κυβερνώντες, λοιπόν, το πρόβλημα! Πολιτικό άσυλο ζητούν οι άνθρωποι. Δώστε το και θα καταφέρετε και το πρόβλημα της συγκέντρωσής τους σε άθλιους καταυλισμούς με τις συνέπειες αυτού να λύσετε και θα πάψει η χώρα μας να αποτελεί το μαύρο πρόβατο της Ε.Ε. σε θέματα πολιτικού ασύλου. Αρκεί να ξεκολλήσετε από την εκλογολογία για τα καθημερινά προβλήματα αυτού του τόπου.