Τετάρτη 11 Μαΐου 2011
Αφήστε τον 30χρονο να γιάνει
Τρίτη 10 Μαΐου 2011
Τα προβαρισμένα λόγια
Αυτό τον αθλητισμό θέλουμε
Κυριακή 8 Μαΐου 2011
Βιβλία : "Η ΠΙΑΝΙΣΤΡΙΑ", της Ελφρίντε Γιέλινεκ
Η ιστορία; Η Έρικα Κόχουτ ζει μια μίζερη ζωή σε ένα μικρό διαμέρισμα στη Βιέννη με την καταπιεστική μητέρα της. Προορισμένη, κάποτε, να διαπρέψει ως πιανίστρια, απέτυχε στο στόχο της και, πλέον, βιοπορίζεται παραδίδοντας μαθήματα πιάνου στο Ωδείο της Βιέννης. Η προσωπική της ζωή είναι απλά ανύπαρκτη, αφού η μητέρα της τής έχει επιβάλει αυστηρούς κανόνες, η παρέκλιση από τους οποίους δεν συγχωρείται. Η σεξουαλική της ζωή περιορίζεται σε επισκέψεις σε πορνομάγαζα και πάρκα, όπου απολαμβάνει με τα μάτια της ερωτικές περιπτύξεις τρίτων. Η εμφάνιση του Βάλτερ Κλέμμερ, νεαρού μαθητή πιάνου, αναποδογυρίζει την στρατιωτικά τακτοποιημένη ζωή της. Όμως, ο τρόπος, που έμαθε από παιδί, της επιβάλλει να υποβάλει το μαθητή της σε μια σειρά από βασανιστήρια εφάμιλλα με αυτά, που βίωσε και βιώνει η ίδια.
Μίλησα παραπάνω για τη γραφή της κας. Γέλινεκ. Είναι μια από τις πιο πυκνές γραφές, που έχω αντιμετωπίσει. Νοήματα συμπυκνωμένα σε πολλές λέξεις, χαρακτήρες σμιλεμένοι με σκληρότητα αλλά και τρυφερότητα συνάμα, μας παραδίδουν την εικόνα μιας γυναίκας άκρως καταπιεσμένης, η οποία, όμως, δεν μπορεί να λειτουργήσει σε ένα ελεύθερο περιβάλλον. Όταν ο Βάλτερ Κλέμμερ της ζητάει να ελευθερώσει τον εαυτό της, αυτή του φέρεται σκληρά, όπως σκληρά φέρεται και στους μαθητές της. Δεν υπάρχουν περιθώρια να φερθεί αλλιώς η Έρικα. Είναι ένα πλάσμα, η ζωή του οποίου προγραμματίστηκε με σαδιστική αυστηρότητα από τη μητέρα της. Επιλογές η Έρικα ούτε είχε ούτε έχει. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει η συγγραφέας " η Έρικα δεν έχει ιστορία και δεν δημιουργεί ιστορίες".
Πίσω από τη σκληρή εικόνα της Έρικας, κρύβεται μια γυναίκα, που σπαρακτικά ζητάει να ελέγξει τη ζωή της. Δεν επιθυμεί πραγματικά να ξεφύγει από τις καταπιεστικές καταβολές της αλλά θέλει να διαλέγει αυτή και μόνο αυτή ό,τι θέλει να πραγματοποιήσει, έστω και με τον τρόπο, που διδάχθηκε. Η συγγραφέας στηλιτεύει, μέσα από τα παθήματα της Έρικας, την καταπίεση, που υφίστανται οι γυναίκες. Η ματιά της είναι άκρως επικριτική και οξεία, τα βόλια της πέφτουν παντού με ρυθμούς μυδραλιοβόλου το δε ανδρικό φύλο σίγουρα δεν θα αισθανθεί άνετα με τα καρφιά της συγγραφέως.
Το βιβλίο αυτό θεωρείται από πολλούς ως μια αυτοβιογραφία της συγγραφέως. Πράγματι, και αυτή έζησε πλάι σε μια αυταρχική μητέρα, σπούδαζε πιάνο και η ζωή της, τουλάχιστον στα πρώτα χρόνια της, υπήρξε ασφυκτικά περιορισμένη. Η Έρικα θα μπορούσε κάλλιστα να είναι ο άλλος εαυτός της συγγραφέως, η γυναίκα, που μεγάλωσε σε ένα αφιλόξενο οικογενειακό περιβάλλον. Μόνο που η συγγραφέας κατάφερε να ξεφύγει από την οικογενειακή ειρκτή και με την τριτοπρόσωπη αφήγησή της ιστορεί τη στεγνή ζωή της ηρωίδας της.
Δεν πρόκειται να ξενοιάσετε στην προσπάθειά σας να διαβάσετε το εν λόγω βιβλίο. Θα απολαύσετε μεν το ταλέντο της συγγραφέως αλλά θα κοπιάσετε πολύ. Α, και μην το χρησιμοποιήσετε για υποκατάστατο τουριστικού οδηγού της Βιέννης!
Παρασκευή 6 Μαΐου 2011
Οι συνέπειες της αμετροέπειας
Η ανάγνωση ενός βιβλίου του Σελίν χαρίζει, αναμφίβολα, τεράστια αγαλλίαση σε ένα μέσο αναγνώστη, εις τρόπον ώστε να περνάει σε δεύτερη μοίρα ο αντισημιτισμός του και η συνεργασία του με το καθεστώς του Βισύ κατά το Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Μπορεί κανείς, επίσης, να απολαύσει ένα θεατρικό έργο του Χάινερ Μύλλερ, χωρίς να αναλογίζεται, ότι ο εν λόγω σκηνοθέτης υπήρξε πράκτορας της Στάζι, που δεν δίσταζε να καταδώσει όσους γνωστούς του θεωρούσε ως αντιφρονούντες. Εν ολίγοις, η πνευματική αξία του έργου ενός δημιουργού δεν μπορεί να υπερκεραστεί από τις όποιες αρνητικές επιλογές του στην πολιτική ή αλλού.
Η περίπτωση της ματαίωσης του έργου του κ. Μίκη Θεοδωράκη "ΜΑΟΥΤΧΑΟΥΖΕΝ" στην Αυστρία, στα πλαίσια της τελετής μνήμης των θυμάτων του ναζισμού είναι, όμως, διαφορετική. Εδώ δεν έχουμε να κάνουμε με την προσωπική επιλογή ενός προσώπου να απολαύσει ένα έργο ατομικά αλλά η επιλογή αυτή επιβάλλεται και σε τρίτα πρόσωπα, με αφορμή μια εκδήλωση, που αφορά τη μνήμη των θυμάτων σε συγκεκριμένο στρατόπεδο συγκέντρωσης, πολλά εκ των οποίων ήταν εβραϊκής καταγωγής, σε μια εποχή, που ο δημιουργός του εν λόγω έργου καταφέρεται επανειλημμένως εναντίον των Εβραίων. Σε μια εκδήλωση με τέτοιο περιεχόμενο, θα αποτελούσε, τουλάχιστον, ασέβεια να καλείται ο κόσμος να θυμηθεί άλλως να μην ξεχάσει τις ναζιστικές θηριωδίες σε βάρος, μεταξύ άλλων, και των Εβραίων της Ευρώπης, υπό τους ήχους της μουσικής ενός ανθρώπου, ο οποίος δημοσίως δήλωσε και δηλώνει εσχάτως, ότι είναι αντισημίτης.
Περαιτέρω, δεν αποτελεί, σε καμμία περίπτωση, λογοκρισία η παραπάνω ματαίωση. Τούτο θα συνέβαινε, εάν γινόταν μια εκδήλωση με άσχετο περιεχόμενο και αποφασιζόταν αίφνης να αφαιρεθεί από το πρόγραμμα το έργο του κ. Μίκη Θεοδωράκη. Εδώ, όμως, έχουμε μια εκδήλωση μνήμης, στην οποία δεν έχουν καμμία θέση έργα ανθρώπων, οι οποίοι έχουν εκφραστεί με απρεπή τρόπο εναντίον μιας φυλής, η οποία δοκιμάστηκε σφόδρα στον τελευταίο πόλεμο. Δεν αναφέρομαι στην κριτική, που ασκήθηκε, εκ μέρους του κ. Θεοδωράκη, σε βάρος του Ισραήλ, για την εισβολή του τελευταίου στη Γάζα. Τότε, ο κ. Μίκης Θεοδωράκης έπραξε ορθώς και κατεδίκασε την ενέργεια αυτή. Ωστόσο, ακολούθησε και η απαράδεκτη δήλωσή του περί αντισημιτισμού, από τον οποίο διακατέχεται, την οποία έχει επαναλάβει και άλλες φορές με διαφορετικούς τρόπους. Και η δήλωσή του αυτή αρκεί, ώστε να αφαιρεθεί το έργο του από την παραπάνω εκδήλωση.
Σε καμμία περίπτωση, λοιπόν, δεν συντρέχει περίπτωση λογοκρισίας ούτε υφίσταται ο κ. Θεοδωράκης τις συνέπειες της κριτικής του για την εισβολή του Ισραήλ στη Λωρίδα της Γάζας, όπως εσφαλμένως διατείνεται ο κ. Αργυρός στη ΝΕΤ. Εκτός αν θεωρούμε, ότι το καλλιτεχνικό μεγαλείο ενός ανθρώπου με μεγάλη προσφορά στη Δημοκρατία αποτελεί ταυτόχρονα επαρκές άλλοθι, για να εκστομίζει ο κ. Θεοδωράκης ό,τι θέλει, χωρίς να νοιάζεται για τις συνέπειες.
Πέμπτη 5 Μαΐου 2011
Το δυνατό καταφύγιο του λαϊκιστή
Η δύναμη της τηλεόρασης παραμένει ισχυρή ακόμα και στις μέρες μας, που το Διαδίκτυο κερδίζει πόντους. Ειδικά στην Ελλάδα, όπου η τεχνοφοβία αλλά και η συνήθεια εξακολουθεί να διακατέχει ένα σημαντικό κομμάτι της κοινωνίας της, η τηλεόραση εξακολουθεί να διαμορφώνει απόψεις και συνειδήσεις. Οι μέθοδοι, βέβαια, των διαμορφωτών, που εργάζονται στο παραπάνω μέσο, είναι συζητήσιμες αλλά δεν παύουν να διαμορφώνουν την άποψη ενός μεγάλου κομματιού της ελληνικής κοινωνίας.
Εδώ και μερικές μέρες έχει ξεσπάσει μια θύελλα αντιδράσεων σχετικά με την αποκάλυψη της συνέντευξης του κ. Ντομινίκ Στρος-Καν και, συγκεκριμένα, εκείνου του κομματιού της, το οποίο αποκαλύπτει, ότι ο Πρωθυπουργός, κ. Γ. Παπανδρέου, είχε έλθει σε συνεννόηση με το Δ.Ν.Τ. για την υπαγωγή της χώρας μας σε αυτό πριν τις εκλογές του 2009. Η είδηση αυτή μεταδόθηκε από γνωστή σατιρική-πολιτική εκπομπή ως "αποκάλυψη" των ψεμμάτων, που ο κ. Πρωθυπουργός ταΐζει τον ελληνικό λαό. Φυσικά, τη σκυτάλη πήραν αρκετά Μ.Μ.Ε. αλλά και πολύς κόσμος, που είθισται να επηρεάζεται από τέτοιες ειδήσεις, χωρίς προηγουμένως να ελέγξει τη βασιμότητά τους.
Αναφέρθηκα στη βασιμότητα της ειδήσεως αυτής, διότι πολύ απλά, όταν πρόκειται να προβεί κανείς σε μια ανακοίνωση, οφείλει να ελέγξει, αν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Επειδή, λοιπόν, η συγκεκριμένη εκπομπή έχει ένα παρελθόν στη διασπορά αβασίμων ειδήσεων, κάποιος καλός ιστολόγος το έψαξε λιγάκι παραπάνω το θέμα και ανακάλυψε, ότι ουδέποτε ο κ. Πρωθυπουργός έκρυψε, ότι ευρίσκετο σε επαφές με το Δ.Ν.Τ. Εν ολίγοις, άνθρακες ο θησαυρός της εν λόγω εκπομπής!
Παρ' όλ' αυτά, ελάχιστοι έδειξαν να συγκινούνται. Σε εποχές, που όλοι στοχοποιούν τον κ. Πρωθυπουργό - όχι άδικα αρκετές φορές - οποιαδήποτε κατηγορία σε βάρος του γίνεται πιστευτή, ακόμα και φήμες σχετικά με την εβραϊκή καταγωγή του, οι οποίες αρκούν για κάποιους, ώστε να θεμελιωθεί σε βάρος του η κατηγορία περί ανθελληνισμού. Αν, μάλιστα, προέρχονται από το πιο δημοφιλές και διαδεδομένο μέσο, όπως είναι η τηλεόραση, εκεί, πλέον, αποκτούν τη δύναμη θέσφατου. Η δύναμη της τηλεόρασης παραμένει τέτοια, ώστε οποιαδήποτε ανοησία εκστομιστεί από οποιοδήποτε πρόσωπο και αυτή μεταδοθεί από την τηλεόραση, αυτή κατοχυρώνεται και δεν ανατρέπεται στη συνείδηση των πολλών.
Ίσως η δύναμη της τηλεόρασης, τελικά, να έγκειται στο χαρακτηριστικό της, ότι παραμορφώνει την πραγματικότητα και μετατρέπει το ευτελές σε σημαντικό και το ανυπόστατο σε αληθές. Αυτή, όμως, η δύναμη παραμένει επικίνδυνη ακόμα και στις μέρες μας, όπου η τηλεόραση μοιάζει να χάνει έδαφος. Και γίνεται ακόμα πιο επικίνδυνη, όταν παρέχει καταφύγιο στους πάσης φύσεως λαϊκιστές.
Τρίτη 3 Μαΐου 2011
Ο άνθρωπος, που έλεγε "ΟΧΙ" στις ευκολίες
Μια εικόνα χαραγμένη στο νου όσων μεγάλωσαν, στα πρώτα τους χρόνια, τουλάχιστον, με τις ταινίες του παλιού λαϊκού ελληνικού κινηματογράφου, ήταν αυτή ενός φαλακρού και καλόκαρδου τύπου, ο οποίος έτρεχε για όλους και, στο τέλος, ερχόταν η καλή στιγμή και γι' αυτόν. Υπήρχαν σκηνές, όπου πέφταμε κάτω από τα γέλια, όταν τον βλέπαμε να κάνει τις αμίμητες γκάφες του ή να πετάει τις ατάκες του. Ήταν ένας κωμικός μπροστά από την εποχή του, γι' αυτό και, όταν γύρισε τις ταινίες του, αυτές δεν ευτύχησαν εισπρακτικά.
Δεν υπάρχει αμφιβολία, ότι ο Θανάσης Βέγγος αγαπήθηκε όχι μόνο για τον αυθορμητισμό του και το χαμηλό προφίλ, που διάλεξε να κρατήσει σε μια εποχή, που οι πειρασμοί είναι τεράστιοι και ο εν λόγω κωμικός θα μπορούσε χαλαρά να εξαργυρώσει τη δημοφιλία του πολλαπλά. Ο κόσμος το λάτρεψε, επειδή δεν μπήκε ποτέ του σε καλούπια. Αντιδημοσιογραφικός, είχε ζητήσει να μην τον πιέζουν να δίνει συνεντεύξεις. Καλλιτεχνικά, δεν μπήκε σε καλούπια. Το σουλούπι του τρεχαλατζή με τη χρυσή καρδιά πόρρω απείχε από τους κλασσικούς κωμικούς της εποχής του, που προκαλούσαν το γέλιο με ατάκες ή εμφανιζόμενοι με τα σώβρακα.
Ο θάνατός του δεν αφήνει φτωχότερη την Ελλάδα καλλιτεχνικά. Ας μην υπερβάλλουμε! Υπάρχουν σήμερα δεκάδες πολύ καλοί ηθοποιοί, οι οποίοι μπορεί να μην έχουν το πηγαιο κωμικό ταλέντο του εκλιπόντος αλλά έχουν την κατάρτιση και το ταλέντο να ερμηνεύσουν μια μεγάλη ποικιλία ρόλων. Αρκετοί από αυτούς έχουν θητεύσει και στο εξωτερικό - μιλάω πάντα για θεατρικούς ηθοποιούς - και έχουν αποκτήσει εμπειρίες, που οι ηθοποιοί της γενιάς του Βέγγου δεν μπορούσαν να διανοηθούν. Αυτό, που χάνεται με το θάνατο του Θανάση Βέγγου, είναι ένας άνθρωπος, που έλεγε "ΟΧΙ" στις ανέσεις της σύγχρονης καλλιτεχνικής ζωής. Μακρυά από τηλεοπτικές ευκολίες, αποχή από συνεντεύξεις και σεμνότητα μέχρι και την τελευταία στιγμή! Αυτό χάνεται με το θάνατό του και γι' αυτό πρέπει να λυπόμαστε.