35 χρονια μετά την εξέγερση του Πολυτεχνείου

Αν το νόημα της εξέγερσης του Πολυτεχνείου ήταν η ελευθερία, τότε ζούμε στην εποχή, που η κατάχρησή της αποτελεί τον κανόνα, άλλως η επίκληση του αιτήματος των φοιτητών της εποχής εκείνης (και όχι μόνο αυτών) για ελευθερία οδηγεί στα γνωστά επεισόδια, που αμαυρώνουν κάθε χρόνο την επέτειο αυτή.

Αν το νόημα όσων έλαβαν χώρα τις ημέρες εκείνες του Νοεμβρίου του 1973 ήταν η Δημοκρατία, τότε η κακοποίησή της, συχνά στο όνομα των αγώνων όσων αγωνίστηκαν γι΄αυτή εκείνη την εποχή, τείνει να προκαλέσει εθισμό ακόμα και σε όσους διαθέτουν στοιχειώδεις δημοκρατικές ευαισθησίες ου μην και να λειτουργήσει σαν επιδημία.

Αν τείνουν πολλοί να προβάλλουν όσους συμμετείχαν μεν στα γεγονότα εκείνων των ημερών μέσα στο Πολυτεχνείο, πλην, όμως, έσπευσαν να εξαργυρώσουν το κλέος, που τους περιέβαλε μεταπολιτευτικά, ένεκα της συμμετοχής τους αυτής, με πολιτικές (και όχι μόνο αυτές) θέσεις, τότε προφανώς αγνοούμε τους περισσότερους αφανείς και άγνωστους, μέχρι σήμερα, αγωνιστές. Ή, τουλάχιστον, προτιμάμε να τους αγνοούμε, προβάλλοντας ένα στείρο νιχιλισμό, ότι τίποτε δεν έχει μείνει από εκείνη την εξέγερση, ότι όλοι πουλήθηκαν και άλλα εύπεπτα και διαιτητικά, που είναι της μόδας.

Αν υπάρχουν αρκετοί, που θεωρούν ότι κανένας δε σκοτώθηκε εντός του χώρου του Πολυτεχνείου και προβάλλουν την άποψη αυτή, τότε ζούμε σε εποχές, όπου το (μικρό, προς το παρόν) κύμα του αναθεωρητισμού των γεγονότων του Πολυτεχνείου τείνει να επισκιάσει το νόημα του αγώνα εκείνου και να το υποβιβάσει σε μια απλά σύρραξη χωρίς ιδεολογικό υπόβαθρο, όμοια με αυτή, που οι μηδενιστές και βάνδαλοι καταληψίες (πολλοί, τουλάχιστον, από αυτούς) κάνουν σε σχολεία και πανεπιστήμια.

Αν η παρουσία στη δημόσια ζωή προσώπων με ενεργό καθεστωτικό ρόλο τα χρόνια εκείνα δεν ενοχλεί, τότε μάλλον ζούμε στη χώρα της κοντής μνήμης και είμαστε άξιοι των κυβερνώντων μας.

Και κάπου πίσω απ' όλ' αυτά κρύβεται το νόημα της εξεγέρσεως του Πολυτεχνείου. Πού είναι, όμως; Και εμείς τί κάνουμε για να το αναδείξουμε και να το περάσουμε στις επόμενες γενιές; Άλλως αξίζει να το αφηγούμαστε, ως εάν να επρόκειτο για επίκαιρα της εποχής εκείνης, όταν δεν έχουμε διδαχθεί όσα θα έπρεπε να έχουμε μάθει από αυτό; Γιατί η καθημερινότητα αποδεικνύει, ότι ελάχιστα έχουμε μάθει από τα γεγονότα των ημερών εκείνων του Νοεμβρίου του 1973.

Η ώρα της αλήθειας για την κοινωνία μας

Το νέο τηλεπαιχνίδι "Η ΩΡΑ ΤΗΣ ΑΛΗΘΕΙΑΣ" αποτελεί το νέο αντικείμενο ενασχόλησης όσων παρακολουθούν τα τηλεοπτικά τεκταινόμενα στη χώρα μας. Η παρουσιάστρια Ευγενία Μανωλίδου, διάσημη μουσικός και μαέστρος, αποφάσισε να γίνει γνωστή και εκτός των καλλιτεχνικών κύκλων της Ελλάδος, παρουσιάζοντας ένα παιχνίδι, όπου οι παίκτες καλούνται να απαντήσουν σε μια σειρά από ερωτήσεις, παρουσία συγγενικών τους προσώπων, που αφορούν προσωπικά τους θέματα. Απ' όσο γνωρίζω, η αρχική ιδέα ανήκε σε κάποιους παραγωγούς της μακρυνής Κολομβίας, οι οποίοι πρώτοι έστησαν ένα τέτοιο παιχνίδι και, στη συνέχεια, μέσω Η.Π.Α., ήλθε και στην ημεδαπή. Βέβαια, το αντίστοιχο παιχνίδι στις Η.Π.Α. έχει κοστίσει τη διάλυση αρκετών οικογενειών αλλά δεν αποκλείω, αν και το απεύχομαι, να δούμε παρόμοια σκηνικά και εδώ, αν και η ελληνική εκδοχή είναι πιο ελαφριά.

Με αφορμή την επικείμενη παρέμβαση του Εθνικού Συμβουλίου Ραδιοτηλεοράσεως αλλά και όσα ακούγονται για τις πρακτικές των διοργανωτών του παιχνιδιού αυτού, ήτοι τις ενστάσεις για τη νομιμότητά του, θα μπορούσαν να διατυπωθούν οι ακόλουθες αντενστάσεις :

α) Η διαδικασία εκβιάζεται με την προσφορά χρημάτων : Έχοντας, στο παρελθόν, συμμετάσχει σε τηλεπαιχνίδια γνώσεων, είχα την τιμή να γνωρίσω κόσμο, που έσπευδε να συμμετάσχει σε αυτά, με την εκπίδα να κερδίσει κάποια χρήματα, ώστε να βουλώσει κάποιες τρύπες του οικογενειακού προϋπολογισμού. Δεν μπορώ να κατηγορήσω ανθρώπους, που η ανάγκη τους σπρώχνει να αναζητήσουν κάποιες μεθόδους συμπληρώματος του οικογενειακού επιδόματος, πλην, όμως, στην περίπτωση των παικτών, που είχαν την ιδέα να συμμετάσχουν στο τηλεπαιχνίδι, που παρουσιάζει η κα. Μανωλίδου, υπάρχει μια σημαντική διαφορά. Οι παίκτες αυτοί εν γνώσει τους εδέχθησαν να υποβληθούν σε μια σειρά από ερωτήσεις με αυστηρά προσωπικό χαρακτήρα και, το κυριότερο, να απαντήσουν σε αυτές και, μάλιστα, δημοσίως. Ήτοι, δεν είχαν κανένα ενδοιασμό να μάθει το φιλοπερίεργο τηλεοπτικό κοινό της Ελλάδος προσωπικά τους θέματα. Εκβιάστηκαν με την προσφορά χρημάτων γι' αυτό; Προσωπικά διαφωνώ. Διότι, αν ήθελαν αυτοί οι παίκτες να διαφυλάξουν την προσωπικότητά τους, απλούστατα θα αναζητούσαν είτε μια δεύτερη εργασία είτε, πολύ απλά, θα προτιμούσαν να στερηθούν κάποια αγαθά, ώστε να διαφυλάξουν την αξιοπρέπειά τους στερούμενοι κάποιων πραγμάτων. Άλλως, αν δεχθούμε ότι μπορεί κανείς να συμμετέχει σε τηλεπαιχνίδια, με την ελπίδα να κερδίσει κάποια χρήματα, ώστε να τακτοποιήσει τις όποιες οικονομικές του εκκρεμότητες, τότε μπορεί να επιλέξει κάποια από τα λοιπά τηλεπαιχνίδια, που προβάλλονται αυτό τον καιρό και τα οποία περισσότερο σεβασμό δείχνουν προς τον παίκτη.

Από την άλλη πλευρά, οι, μέχρι στιγμής, παίκτες του τηλεπαιχνιδιού αυτού είναι ενήλικες, ήτοι πρόσωπα με πλήρη δικαιοπρακτική ικανότητα. Ακόμα, ο εκάστοτε παίκτης συμμετέχει παρουσία μελών της οικογενείας του, τα οποία, συνήθως, προτρέπουν τον παίκτη να αποκαλύψει τα μύχια μυστικά του. Επομένως, και αυτά τα μέλη είναι απλά συνένοχοι και, εκ του λόγου αυτού, ενισχύουν τη νομιμότητα του παιχνιδιού αυτού.

β) Αγνοούμε την ψυχολογική κατάσταση των παικτών : Δεν αποκλείεται ο τάδε παίκτης να επισκέφτηκε το παιχνίδι αυτό π.χ. υπό την απειλή της κατασχέσεως της οικίας του ή υπό την πίεση των συγγενών του. Και πάλι, όμως, έχουμε να κάνουμε με ενήλικες, οι οποίοι μπορούσαν να έχουν επιλέξει κάποιον περισσότερο αξιοπρεπή τρόπο να κερδισουν κάποια χρήματα. Και η συνοδεία των συγγενών πιστοποιεί είτε την απροθυμία αυτών να ενισχύσουν τον πιεσμένο οικονομικά συγγενή τους είτε την αδυναμία του παίκτη να απορρίψει τον άπληστο και πιεστικό συγγενικό του κύκλο. Οπότε πάλι οδηγούμαστε στη νομιμοποίηση του παιχνιδιού.

γ) Δε νομιμοποιείται το παιχνίδι αυτό, αν κάποιος προθυμοποιείται μόνος του να υποστεί την ταπείνωσή του : Εξαρτάται για ποια προσβαλλόμενα έννομα αγαθά ομιλούμε. Αν πρόκειται για το έννομο αγαθό της τιμής και της αξιοπρέπειας, τότε η συναίνεση του παίκτη αίρει το όποιο αξιόποινο άλλως την όποια απαξία της πράξης. Αν, τώρα, ο παίκτης δεν διαθέτει τη λογική να σταθμίσει τις συνέπειες των πράξεών του, τότε συμφωνώ, ότι θα πρέπει να επιβληθούν κυρώσεις εις βάρος των διοργανωτών του παιχνιδιού, της παρουσιάστριας και του τηλεοπτικού σταθμού, που το φιλοξενεί. Αλλά, μέχρι στιγμής, η νοητική κατάσταση των παικτών φαίνεται διαυγέστατη, οπότε επιστρέφουμε στα της νομιμοποίησης. Και, εντέλει, μιλάμε για ενήλικες, που γνωρίζουν εδώ και ένα μήνα, που προβάλλεται αυτό το παιχνίδι, τι είδους ερωτήσεις υποβάλλονται, οπότε για ποια άγνοια μιλάμε; Εν γνώσει τους έχουν ταπεινωθεί όσοι πήγαν εκεί, οπότε ας μην κλαίγονται.

δ) Η προβολή του παιχνιδιού αυτού προσβάλλει τη δημόσια αξιοπρέπεια : Απ' όσα αποσπάσματα του τηλεπαιχνιδιού με την επωνυμία "Η ΩΡΑ ΤΗΣ ΑΛΗΘΕΙΑΣ" μπόρεσα να παρακολουθήσω, διεπίστωσα ότι διαθέτουμε ένα τηλεοπτικό κοινό πρόθυμο να καταβροχθίσει ό,τι του προσφέρουν. Άλλως, κυριαρχεί η λογική της χαλάρωσης ου μην και της πολτοποίησης μέσω της παρακολούθησης μιας εκπομπής, όπως το παιχνίδι αυτό. Ωστόσο, το ίδιο αυτό κοινό έχει τη δυνατότητα, αν το επιθυμεί, είτε να αλλάξει τηλεοπτικό σταθμό, αν κρίνει ότι θέλει να συνεχίσει να βλέπει τηλεόραση, είτε να κλείσει την τηλεόραση. Τόσο απλά! Η εμμονή του κοινού να επιβραβεύει με υψηλά ποσοστά τηλεθέασης τέτοιες εκπομπές απλά προδίδει απροθυμία να σταθμίσει κανείς τις συνέπειες των προτιμήσεών του άλλως να αρνηθει την προσβολή της αξιοπρέπειάς του. Δεν αρνούμαι ότι στο εξωτερικό και στις προηγμένες, ακόμα, χώρες συμβαίνουν τα ίδια και χειρότερα, πλην, όμως, απεχθάνομαι την επίκληση παραδειγμάτων προς αποφυγή από την αλλοδαπή προς δικαιολόγηση των κακώς κειμένων της ημεδαπής.

Και τί γίνεται με όσους στερούνται της νοητικής δυνατότητας να σταθμίσουν τις συνέπειες της παρακολούθησης ενός τέτοιου παιχνιδιού; Συγγνώμη αλλά ζούμε σε μια χώρα, όπου ο "φτωχός και ταλαίπωρος", κατά τα άλλα, λαός ή, τουλάχιστον, ένα σεβαστό ποσοστό αυτού σπεύδει να προβεί σε πάσης φύσεως παρατυπία, ώστε να διορίσει το παιδί του στο Δημόσιο, να νομιμοποιήσει το αυθαίρετό του, να σβήσει την κλήση, που του επέβαλε η Τροχαία, να φοροδιαφύγει κ.λπ.Εκεί, λοιπόν, προβαίνει ασμένως στην απαραίτητη νοητική διεργασία, ώστε να επιτύχει το σκοπό του. Να πιστέψω, λοιπόν, ότι δεν μπορει να κάνει το ίδιο, όταν του προσφέρουν μια εκπομπή, όπως "Η ΩΡΑ ΤΗΣ ΑΛΗΘΕΙΑΣ";

Δεν αρνούμαι ότι πρέπει να αφήσουμε το Ε.Σ.Ρ. να κάνει τη δουλειά του, αν κρίνει ότι συντρέχουν λόγοι προς τούτο αναφορικά με την εκπομπή αυτή. Από εκει και πέρα, όμως, έχουμε το τηλεοπτικό κοινό, που αρμόζει στις εκπομπές, που προβάλλονται στους τηλεοπτικούς σταθμούς μας. Και αυτό αποτελεί μια, δυστυχώς, αδιάψευστη εικόνα της κοινωνίας μας.

Διαφορά επωνυμίας

Ας υποθέσουμε ότι στη θέση του κ. Καρβέλα και της κας. Πάνια ήταν ένας κοινός, με την έννοια του μη επωνύμου, θνητός. Το πρόσωπο αυτό παρεβίαζε κατά συρροή και κατ' εξακολούθηση τον Κώδικα Οδικής κυκλοφορίας. Αγνοούσε, για να το πούμε κομψά, τα σήματα των τροχονόμων να ακινητοποιήσει το όχημά του και διάνθιζε την παραβατική αυτή συμπεριφορά με χειρονομίες, που δεν θα τις χαρακτηρίζαμε ακριβώς εγκάρδιες. Συνέχιζε να αναπτύσσει ταχύτητα και, πάντως, να μην ακινητοποιεί το όχημά του, παρά το γεγονός, ότι ακολουθούνταν από περιπολικά. Και όταν ακινητοποιούνταν το όχημά του, αυτός έβγαινε και έβριζε χυδαία τους αστυνομικούς. Να θυμισω ότι εις βάρος του κ. Καρβέλα και της κας. Πάνια ασκήθηκε ποινική δίωξη για παραβάσεις του Κ.Ο.Κ., εξύβριση, απείθεια και απειλή.

Μήπως λείπει κάποιο αδίκημα, που συνήθως προσάπτουν οι αστυνομικοί σε πρόσωπα, που έχουν παραβιάσει, ως άνω, το νόμο; Δυστυχώς, υπάρχει και είναι η αντίσταση (άρθρο 167 του Ποινικού Κώδικα), που προσάπτεται σε πρόσωπα, τα οποία μεταχειρίζονται βία ή απειλή βίας ώστε να εξαναγκάσει υπάλληλο ή αρχή να ενεργήσουν πράξη αναγομένη στα καθήκοντά τους ή να παραλείψουν νόμιμη πράξη. Και από μόνη της επισύρει ποινή φυλάκισης ενός έτους σε πρώτο βαθμό. Και, κυρίως, η ποινή ούτε μετατρέπεται ούτε αναστέλλεται.

Με όποιες ενστάσεις και αν έχει κανείς για την τακτική της αστυνομίας να προσάπτει ελαφρά τη καρδία το εν λόγω αδίκημα στους όποιους παραβάτες ή μη, πιστεύω ότι η συμπεριφορά των ανωτέρω επωνύμων προσώπων ήταν ακριβώς εκείνη, που θα επέβαλε να ασκηθεί εις βάρος τους ποινική δίωξη για το αδίκημα της αντίστασης. Πλην, όμως, ο κ. Εισαγγελέας ποινικής δίωξης απλά δεν άσκησε ποινική δίωξη για το αδίκημα αυτό.

Φυσικά, όλα θα κριθούν στο αρμόδιο δικαστήριο και εκεί θα αποφασιστεί η ενοχή ή η απαλλαγή των ανωτέρω επωνύμων προσώπων. Αλλά δεν μπορώ να αγνοήσω το γεγονός οτι συχνά τα πρόσωπα, που βρίσκονται στην επικαιρότητα καθ' οιονδήποτε τρόπο, τυγχάνουν ελαφρότερης ποινικής μεταχειρισης. Και, εν προκειμένω, η απουσία της αντίστασης από το κατηγορητήριο είναι επιεικώς προκλητική.

Υ.Γ. Βέβαια, κρατώ πάσα επιφύλαξη, εάν τελέστηκαν, πράγματι, τα αδικήματα, που προσάπτονται στον κ. Καρβέλα και την κα. Πάνια. Αλλά η έκθεσή τους στη χτεσινή εκπομπή του κ. Τριανταφυλλόπουλου μαρτυρούσε συμπεριφορά ανθρώπων, που απλά παρεβίασαν το νόμο και τώρα επιχειρούν να θολώσουν τα νερά.

Η (μη) λογική της διάδοσης

Είναι η τέταρτη φορά, που έφτασε στην ηλεκτρονική μου διεύθυνση η είδηση περί της, δήθεν, πρότασης του Κυπριου ευρωβουλευτού κ. Ματσάκη, για την απλοποιηση της ελληνικής γλώσσας. Και, φυσικά, συνοδεύεται από την εξίσου πλαστή δήλωση Κίσσινγκερ περί αφελληνισμού δια της αφαιρέσεως της γλώσσας.

Δεν πρωτοτυπώ διαπιστώνοντας ότι οι θεωρίες συνωμοσίας ειναι ιδιαίτερα δημοφιλείς ανάμεσα στους χρήστες των ποικίλων εφαρμογών του Διαδικτύου. Ωστόσο, χρήζει ιδιαίτερης ανάλυσης η εμμονή πολλών ανθρώπων να διαδίδουν ιστορίες και μύθους. Και αν πρόκειται για ψυχαγωγικές ιστορίες, χαλάλι! Αλλά πρόκειται για μύθους, που πλασάρονται ως αλήθειες. Και, το χειρότερο, διαδίδονται ως αλήθειες.

Θα δικαιολογούσε κανείς αυτή την τάση με το επιχείρημα ότι ο σημερινός άνθρωπος δεν έχει το χρόνο να επεξεργαστεί μια είδηση, ήτοι να διακριβώσει τη βασιμότητά της και μετά να την καταστήσει γνωστή σε τρίτους. Θα διαφωνήσω. Η πεμπτουσία της σημερινής ζωής πρέπει να είναι ακριβώς η κριτική σκέψη, ήτοι η ύπαρξη ενός διανοητικού φίλτρου, που θα επιτρέπει να κρίνονται οι όποιες ειδήσεις και απόψεις. Και, επειδή στην καθημερινή μας ζωή, συντρέχουν πολλοί λόγοι, που επιβάλλουν να διαθέτουμε κριτική σκέψη, ως, επίσης, οι περισσότεροι από εμάς καλούνται καθημερινά να κρίνουν κάποιες καταστάσεις στην εργασία μας, τότε αναρωτιέμαι για ποιο λόγο αφήνουμε τη λογική έξω από την εκτός εργασίας καθημερινότητά μας.

Είναι, πραγματικά, παράδοξο να βλέπει κανείς πόσο εύπιστος είναι ο κόσμος σε τέτοιες ειδήσεις. Και, κυρίως, πόσο πρόθυμα επιθυμεί να καταστήσει κοινωνό των ιδεών αυτών και τρίτους.

Να ένας, ακόμα, χρήσιμος ρόλος για τους ιστολόγους! Η κατάρριψη των μύθων! Αλλά με προσοχή και κριτική σκέψη!

Βιβλία : "Ο κολυμβητής", της Ζούζα Μπανκ

Νοέμβριος του 1956 : Η Ουγγρική Επανάσταση συντρίβεται από τα σοβιετικά στρατεύματα. Χιλιάδες Ούγγροι παίρνουν το δρόμο προς τη Δύση. Ανάμεσά τους και η μητέρα της Κάτα και του Ίστι, των κεντρικών ηρώων του βιβλίου, η οποία αιφνιδιαστικά εγκαταλείπει την οικογένειά της. Ο πατέρας καταρρέει ψυχολογικά, πουλάει το σπίτι και το χωράφι του και μαζί με τα παιδιά του παίρνουν το δρόμο για την Ανατολική Ουγγαρία, όπου συνεχώς αλλάζουν στέγη, μένοντας σε διάφορους συγγενείς. Η απώλεια της μητέρας παραμένει κάτι το αξεπέραστο για τον πατέρα, ο οποίος βυθίζεται ολοένα στη θλίψη, ενώ τα παιδιά προσπαθούν να ξεχάσουν τη μητέρα τους. Ο Ίστι αποκτά περίεργες συνήθεις, καθώς τριγυρίζει στα χωράφια γύρω από τα σπίτια, όπου μένουν, συνομιλεί με το νερό, αφού συνήθως ζουν κοντά σε ποταμούς και γενικά πλάθει ένα δικό του κόσμο. Η αδελφή του, Κάτα, δένεται με τους ανθρώπους, που τους φιλοξενούν, ζει τις αγωνίες, τις φιλοδοξίες τους ή την έλλειψη αυτών και τα προβλήματά τους. Και τα δύο αδέλφια μαζί ζουν τις ημέρες της παιδικότητάς τους, καθώς αυτές τελειώνουν, προσπαθώντας να λησμονήσουν τη μητέρα τους, η οποία αποτελεί γι' αυτούς μια απροσδιόριστη και μακρυνή φιγούρα, που, όμως, δεν παύει να τους λείπει. Μεγάλη παρηγοριά τους είναι το κολύμπι, που τους μαθαίνει ο δεινός κολυμβητής πατέρας τους.

Η ουγγρικής καταγωγής (οι γονείς της εγκατέλειψαν την Ουγγαρία μετά την καταστολή της επανάστασης του 1956) Γερμανίδα συγγραφέας Ζούζα Μπανκ είναι πολύ γνωστή στη χώρα γέννησής της. Το εν λόγω βιβλίο αποτελεί το καλύτερο, ίσως, βιβλίο της και σκιαγραφεί με γκρίζο χρώμα τη ζωή στη μετεπαναστατική Ουγγαρία και, συγκεκριμένα, στην επαρχία της, όπου ζουν και μετακομίζουν συνεχώς οι πρωταγωνιστές. Οι νύξεις για το καθεστώς είναι ελάχιστες αλλά αρκετές, ώστε να καταδείξουν την πολιτική κατάσταση στη χώρα αλλά και την εξ αυτής ψυχολογία των κατοίκων, οι οποίοι δίχως υπερβολή ζουν μια μουντή ζωή χωρίς την παραμικρή αλλαγή. Η συγγραφέας εστιάζει κυρίως στην παιδικότητα του Ίστι και της Κάτα, στην αθωότητά τους, που έχει ήδη πληγεί με την ξαφνική αναχώρηση της μητέρας τους, και στην προσπάθειά τους να τη διατηρήσουν αλώβητη, προσπάθεια, όμως, που δε στέφεται πάντοτε με επιτυχία. Τονίζεται, επίσης, η αδιαφορία του πατέρα τους, ο οποίος έχει παραδοθεί στη στενοχώρια και αποφεύγει επιμελώς τη συναναστροφή του με τα παιδιά του πολλώ δε μάλλον την όποια προσπάθεια για την ανατροφή τους.

Η βασανιστική πορεία προς το τέλος της παιδικότητας, όμως, δίνεται με αρκετά μακροσκελή τρόπο, ήτοι η συγγραφέας θεωρώ ότι εξαντλεί σύντομα το θέμα της, με αποτέλεσμα από ένα σημείο και μετά να επαναλαμβάνεται. Δεν υπάρχει κάποιο περιστατικό ή κάποια διαδοχή περιστατικών, που θα κρατούσαν αμείωτο το ενδιαφέρον του αναγνώστη και θα συνέτρεχαν παράλληλα με την καθημερινότητα των ανήλικων πρωταγωνιστών, όπως, λόγου χάρη, συμβαίνει στο σπουδαίο "ΜΗ ΣΚΟΤΩΝΕΙΣ ΤΑ ΚΟΤΣΥΦΙΑ" της Χάρπερ Λη. Η παράθεση της φυγής της μητέρας των παιδιών και η ζωή της στη Δύση αναζωπυρώνει το ενδιαφέρον του αναγνώστη αλλά μετά το πέρας της επιστρέφουμε στην μουντή καθημερινότητα και επανάληψη της Ουγγαρίας των χρόνων μετά το 1956.

Αν σκοπός της συγγραφέως ήταν να περιγράψει την πορεία προς την ενηλικίωση μέσα σε μια γκρίζα χώρα, όπου τίποτα δεν άλλαζε, τότε ο σκοπός της επετεύχθη και, μάλιστα, με αριστοτεχνικό τρόπο. Αλλά θεωρώ ότι το βιβλίο θα μπορούσε να χωρέσει αυτή την ιστορία σε αρκετά λιγότερες σελίδες. Και τότε θα διαβαζόταν πολύ πιο ευχάριστα. Αλλά, επαναλαμβάνω, ότι αυτό δε μειώνει τη συγγραφική σπουδαιότητά του.

Ο μεσσιανισμός του Κ.Κ.Ε. με αφορμή την περίπτωση Ομπάμα

Μας πείσατε, κυρία Παπαρρήγα και λοιποί ηγέτες του Κ.Κ.Ε., ότι γνωρίζετε και κατέχετε την απόλυτη αλήθεια. Τι Ομπάμα τι Μακέιν, κατά το τί Παπάγος τι Πλαστήρας! Διαχρονικά τα μηνύματά σας, διαχρονικός και ο μηεδνισμός σας! Δεν είναι κακό να είναι κανείς απαισιόδοξος, άλλωστε, αν λάβουμε υπόψη τη ρήση του νομπελίστα συγγραφέα Ζοζέ Σαραμάγκου, "ο απαισιόδοξος είναι ένας αισιόδοξος, που έχει καλή ενημέρωση". Μήπως, λοιπόν, ο μηδενιστής είναι εκείνος, που στερείται της στοιχειώδους ενημερώσεως; Κινδυνεύω ,όμως, να γίνω αγενής απέναντι σε σας και το κόμμα σας, κυρία Παπαρρήγα.

Λοιπόν, δε διαφωνώ μαζί σας, ότι ο κ. Ομπάμα είναι ένα πρόσωπο βγαλμένο από το σύστημα, που κατευθύνει τις Η.Π.Α. Άλλωστε, γι' αυτό και ήταν υποψήφιος πρόεδρος. Ούτε, φυσικά, η επιθετική εξωτερική πολιτική των Η.Π.Α. θα αλλάξει. Απλά θα αλλάξει προσωπείο, με σκοπό να ξαναγίνει η χώρα τουλάχιστον συμπαθής στις άλλες χώρες. "Εξωραϊσμό του ιμπεριαλισμού" αποκαλεί το επίσημο όργανο του κόμματός σας, ο "Ριζοσπάστης", δηλαδή, την εκλογή Ομπάμα στην Προεδρία των Η.Π.Α. και δεν έχει απόλυτα άδικο.

Ωστόσο, με ενοχλεί η εκνευριστική απόρριψη πολλών καταστάσεων εκ μέρους σας, κυρία Παπαρρήγα, όταν αυτές οι καταστάσεις δεν ανταποκρίνονται στις ιδεολογικές σας καταβολές ου μην και αγκυλώσεις. Δεν ασπάζεται κάποιος την κομμουνιστική σας ιδεολογία; Τον ξαποστέλνετε στο πυρ το εξώτερο. Τόσος δογματισμός, τέλος πάντων, σε μια εποχή, της οποίας έχει προηγηθεί η κατάρρευση πολλών ιδεολογιών ή, τουλάχιστον, των μεθόδων εφαρμογής τους, δεν είναι λιγάκι υπερβολικός; Δεν περιμένω, φυσικά, να μου απαντήσετε, απλά καταθέτω τις απόψεις μου.

Δεν με ενοχλεί καθόλου η απόρριψη κάποιων καταστάσεων, όπως, λόγου χάρη, της εκλογής του Μπάρακ Ομπάμα στη θέση του Προέδρου των Η.Π.Α., αρκεί να διαθέτει κάποιος επιχειρήματα γι' αυτή τη στάση του. Και δεκάδες, αν όχι εκατοντάδες δημοσιογράφοι, διανοούμενοι, ιστολόγοι αλλά και άλλοι έχουν διατυπώσει θέσεις τόσο υπέρ όσο και κατά του συγκεκριμένου προσώπου, παραθέτοντας μια σειρά από επιχειρήματα, που αιτιολογούν τη θέση τους. Δεν έχει σημασία, αν διαφωνώ ή συμφωνώ μαζί τους, μου αρκεί, που παραθέτουν μια σειρά από επιχειρήματα, που, αν μη τι άλλο, αποδεικνύουν πρόσωπα με κρίση και άποψη. Και η κρίση φέρνει την άποψη, η άποψη, όμως, δεν είναι πάντα αποτέλεσμα μιας κρίσης. Η σκέψη οδηγεί στη διαμόρφωση μιας άποψης μέσα από μια συλλογιστική αλλά δεν αποκλείεται το πρόσωπο να αρκείται σε μια σειρά από τσιτάτα ή το αναμάσημα όσων έμαθε ένα καιρό κάπου και την αναπαραγωγή αυτών, συμπεριφορά, που ούτε συλλογισμό αποτελεί ούτε προϊόν σκέψης.

Με άλλα λόγια, η συλλήβδην απόρριψη πάσης ιδέας, προσώπου ή καταστάσεως, που δεν υιοθετεί ή δε συμβαδίζει με τις δικές σας αντιλήψεις, δεν αποτελεί κρίση αλλά μια μηδενιστική άποψη, που προδίδει έναν ανυπόκριτο και άκρατο μεσσιανισμό, ήτοι μια πεποίθηση ότι, πλην υμών, ουδείς άλλος γνωρίζει ή δύναται να κατέχει την αλήθεια. Και το χειρότερο είναι ότι δεν αντιλαμβάνεστε αυτό το μεσσιανισμό σας άλλως προσποιείστε ότι δεν τον αντιλαμβάνεστε. Και δυσκολεύομαι να πω, τί από τα δύο είναι χειρότερο.

Μια νέα αρχή για τις Η.Π.Α.;

Ο 44ος Πρόεδρος των Η.Π.Α. είναι, πλέον, ο Μπάρακ Ομπάμα. Η επιτυχία του συνίσταται, αναμφίβολα, στο γεγονός ότι μπόρεσε να εκφράσει την ελπίδα του μεγαλύτερου μέρους των συμπολιτών του για επίλυση των οικονομικών, κοινωνικών κ.λπ. προβλημάτων, που αντιμετωπίζει η χώρα τους. Και αυτό σε μια χώρα, όπου, μέχρι και τις προηγούμενες εκλογές και επί σειρά ετών μόλις το 50% ασκούσε το δικαίωμα του εκλέγειν και οι νέοι άνθρωποι απέφευγαν επιμελώς να εγγραφούν στους οικείους εκλογικούς καταλόγους, είναι πολύ σημαντικό.

Βέβαια, η ωραιοποίηση των πραγμάτων είναι επικίνδυνη. Ο κ. Ομπάμα είναι μεν ο πρώτος αφροαμερικανός, έστω μερικώς, που εξελέγη Πρόεδρος των Η.Π.Α., πλην, όμως, δεν παύει να αποτελεί ένα πρόσωπο, που μεγάλωσε σε μια λευκή οικογένεια, πήγε στα καλύτερα σχολεία και πανεπιστήμια και, γενικά, δεν έζησε τις στερήσεις και τις διακρίσεις, που εξακολουθούν να υφίστανται οι μειονότητες της χώρας του. Και δεν πρέπει να διαφεύγει της προσοχής μας, ότι ο πρώην γερουσιαστής του Ιλλινόις είναι μεν λιγότερο συντηρητικός και πολεμοχαρής από τον προκάτοχό του, Τζωρτζ Μπους το νεότερο, αλλά ούτε δήλωσε ότι θα αποσύρει το σύνολο των αμερικανικών δυνάμεων από το Ιράκ, συντηρώντας, έτσι, την οικονομική αιμορραγία της χώρας του, έστω μερικώς, ούτε, βέβαια, δείχνει διατεθειμένος να τεθεί αντιμέτωπος με τα οικονομικό κατεστημένο της χώρας του, το οποίο, κακά τα ψέμματα, του παρέσχε τη δυνατότητα να πραγματοποιήσει την πιο δαπανηρή προεκλογική εκστρατεία στην ιστορία των Η.Π.Α.

Αν κάτι αναδεικνύει τον Μπάρακ Ομπάμα στα μάτια του κόσμου, αυτό είναι, αναντίρρητα, η επιτυχία του στην καλλιέργεια της ελπίδας για ένα καλύτερο αύριο στη χώρα του. Σε μια χώρα, όπου ένας στους 171 ιδιοκτήτες ακινήτων είτε απώλεσε την οικία του από πλειστηριασμό είτε απειλείται με πλειστηριασμό, 35 εκατομμύρια κάτοικοι ζουν κάτω από το όριο της φτώχειας και 43 εκατομμύρια δεν έχουν την παραμικρή ασφαλιστική κάλυψη (σε σύνολο πληθυσμού 250 εκατομμυρίων, περίπου, κατοίκων), θεωρείται μεγάλη επιτυχία να σπρώξεις το 65% του πληθυσμού στις κάλπες και, κυρίως, να εξασφαλίσεις το 53%, περίπου, των ψήφων, όταν, όπως προαναφέραμε, δεν διακρίνεσαι για το ριζοσπαστικό σου πρόγραμμα.

Και επειδή η ελπίδα πεθαίνει τελευταία, αξίζει να παρακολουθήσουμε τη φιλότιμη προσπάθεια του κ. Ομπάμα, ο οποίος θα δείξει, αν θα αλλάξει το πρόσωπο των Η.Π.Α. ή θα αρκεστεί σε ένα βεβιασμένο μέικ-απ.