Εικόνα σου είναι, κοινωνία, και σου μοιάζει

Και γιατί, παρακαλώ εκπλησσόμαστε, που ο Καλαβρύτων Αμβρόσιος χαρακτήρισε τον κ. Ντερτιλή πολιτικό κρατούμενο και εξεδήλωσε την επιθυμία του να τον επισκεφτεί στις φυλακές Κορυδαλλού; Μήπως αποχουντοποιήθηκε ποτέ η Εκκλησία της Ελλάδος; Θυμάστε να απομακρύνθηκαν, όταν έπεσε η χούντα, οι ιεράρχες εκείνοι, οι οποίοι διορίστηκαν στη διάρκειά της και, επιπλέον, είχαν φιλικές σχέσεις με αυτή; Αστεία πράγματα! Ένας μηχανισμός, ο οποίος δεν ελέγχεται από την εξουσία και αντιμετωπίζεται είτε με λατρεία είτε με αδιαφορία από την πλειονότητα της κοινωνίας μας, δεν έχει καμμία, απολύτως, ανάγκη αυτοκάθαρσης πολλώ δε μάλλον ριζικής συμμόρφωσης με ένα νέο πολίτευμα, ειδικά όταν αυτό ευνοεί την κριτική, στην οποία ο εν λόγω μηχανισμός, όπως και κάθε κλειστός οργανισμός, είναι αλλεργικός.

Ας θυμηθούμε, πόσο αντέδρασε η κοινωνία μας, όταν ο ιδεολογικά ομόσταβλος του ανωτέρω, πρώην Αρχιεπίσκοπος Αθηνών Χριστόδουλος, δήλωσε, ότι δεν εγνώριζε, τι συνέβαινε επί χούντας, διότι διάβαζε. Οι φωνές των ελαχίστων επικριτών πνίγηκαν στα χειροκροτήματα για τον ιεράρχη, ο οποίος ξανάφερε τον κόσμο στις εκκλησίες και όρθωσε το ανάστημά του στην εξουσία. Ας αναλογιστούμε, ποια στάση τήρησε η κοινωνία μας, όταν παρέμειναν στη θέση τους ιεράρχες με αμιγώς φιλοχουντικό χαρακτήρα! Ουδέν συνέβη και το ίδιο χριστεπώνυμο πλήθος συνέχισε να ασπάζεται τη χείρα τους, όταν δεν αδιαφορούσε παντελώς γι' αυτούς.

Στην πραγματικότητα, ο σεβασμιότατος εξέφρασε αυτό, που αρκετοί συνέλληνες σκέφτονται και ενδεχόμενα εκφράζουν στις παρέες τους αλλά διστάζουν να πουν δημοσίως. Ότι, δηλαδή, η χούντα δεν έβλαψε και τόσο την Ελλάδα, αν αναλογιστούμε τη ζημία, που της προκάλεσαν μεταπολιτευτικά οι εκλεγμένοι πολιτικοί, και ότι οι χουντικοί υπήρξαν ένθερμοι πατριώτες, που διακατέχονταν από αγαθά κίνητρα, όταν κατέλυσαν το Σύνταγμα, και γι' αυτό το λόγο η κράτησή τους ήταν καθαρά πολιτική. Άλλωστε, στην Ελλάδα είσαι ό,τι δηλώσεις και ο κ. Ντερτιλής έχει επανειλημμένως δηλώσει, ότι δεν αναγνωρίζει το πολίτευμα της δημοκρατίας άρα, σύμφωνα με λογική του παραλόγου, ο άνθρωπος είναι πολιτικός κρατούμενος.

Εν ολίγοις, η αποχουντοποίηση αφορούσε τον πολιτικό κόσμο - και εκεί όχι απόλυτα, αν αναλογιστούμε το παρελθόν ορισμένων υπουργών και συνεργατών του Κωνσταντίνου Καραμανλή - το δημόσιο τομέα - και εκεί παρέμειναν κάποια κατάλοιπα - και την πανεπιστημιακή κοινότητα αλλά όχι την κοινωνία μας ή την Εκκλησία της Ελλάδος. Φυσικά, δεν εισήλθε ποτέ στο Κοινοβούλιο ένας αμιγώς φιλοχουντικό κόμμα - ως προς αυτό μάλλον κάτι μας δίδαξε η επταετία 1967-1974 - αλλά τα πεπραγμένα της χούντας ουδέποτε αποτέλεσαν αντικείμενο ευρύτερης ανάλυσης, ώστε να καταστεί σαφές στις νεότερες γενιές το "έργο" της, πέρα από την επιστημονική κοινότητα και τους λάτρεις - και χωρίς παρωπίδες - της νεότερης ιστορίας. Η παροιμιώδης αλλεργία του νεοέλληνα στα πάσης φύσεως γνωστικά αντικείμενα έκανε για μια, ακόμα, φορά το θαύμα της σε συνεργασία με την κοντή μνήμη του και οι ημέρες των επίορκων συνταγματαρχών λησμονήθηκαν, σε βαθμό ώστε να εμφανίζονται ως μέρες εθνικής υπερηφάνειας, όταν η Ελλάδα ήταν ασφαλής χώρα (παραμένει το ερώτημα, από ποίους κινδύνευε), χωρίς οικονομικά προβλήματα (αλλά ο κόσμος μετανάστευε στο εξωτερικό με τους ίδιους ρυθμούς όπως προδικτατορικά) και άλλα φαιδρά, που απλά δεν αντέχουν σε σοβαρή κριτική. Βέβαια, έβαλαν το χεράκι τους και οι πολιτικοί μας, τουλάχιστον οι περισσότεροι εξ αυτών, με τα τερτίπια τους, δίνοντας την αφορμή για συγκρίσεις με όσα συνέβησαν στα χρόνια της χούντας αλλά ακόμα και έτσι η τελευταία δεν εξαγνίζεται για τις πράξεις και παραλείψεις της. Ψιλά γράμματα αυτά, βεβαίως, για τους νοσταλγούς της επταετίας!

Καμμία έκπληξη, λοιπόν, δεν πρέπει να νοιώθουμε για τη δήλωση του Καλαβρύτων Αμβροσίου. Θα έλεγα, μάλιστα, ότι άργησε να εκδηλωθεί, σε αντίθεση με την κοινωνία μας, η οποία εδώ και καιρό έχει φανερώσει το πραγματικό της πρόσωπο.

Τυχαίο το απυρόβλητο της Εκκλησίας της Ελλάδος; Δε νομίζω.

Μάλιστα! Για μια, ακόμα, φορά η Εκκλησία της Ελλάδος θα παραμείνει στο απυρόβλητο. Η επίσκεψη του κ. Βενιζέλου στη Μονή Πετράκη απέδειξε, ότι το κράτος εξακολουθεί να μην επιθυμεί να επιβαρύνει ένα ζάπλουτο οργανισμό με τη μισθοδοσία των λειτουργών του, προτιμώντας αυτό να καταβάλει το συγκεκριμένο ποσό. Και αυτό σε μια εποχή, που οι σώφρονες φωνάζουν για περικοπές στις κρατικές δαπάνες.
Σε μια χώρα πιστή στις αρχές του Ορθού Λόγου και του Διαφωτισμού μια τέτοια ενέργεια θα ξεσήκωνε θύελλα διαμαρτυριών. Στην Ελλάδα, όμως, που η πλειονότητα των κατοίκων της επαίρεται, ότι έχτιζε Παρθενώνες, όταν οι Φράγκοι ντύνονταν με αρκουδοτόμαρα και τρέφονταν με βελανίδια, όχι μόνο δεν αντέδρασαν οι περισσότεροι – η εξαίρεση των σκεπτικιστών, αθέων, αγνωστικιστών και λοιπών σκεπτομένων απλά επιβεβαίωσε τον κανόνα – αλλά, αντίθετα, οι ιερείς της Ιεράς Μητρόπολης Καλαβρύτων και Αιγιαλείας έγιναν δεκτοί ως αγανακτισμένοι πολίτες (!!!) μετά βαΐων και κλάδων από τους ομόσταβλους συναισθηματικά συμπολίτες τους. Φυσικά, ο χωρισμός Κράτους και Εκκλησίας παραμένει άγνωστη γη για τους αγανακτισμένους, οι οποίοι απαξιούν να τον συμπεριλάβουν στα αιτήματά τους, ίσως επειδή οι υποδυόμενοι τους εχθρούς του κράτους ιερωμένοι είναι φίλοι τους, αφού ο εχθρός του εχθρού μου, κατά το γνωστό γνωμικό, είναι φίλος μου.
Η μονομερής αυτή εξωτερίκευση της αγανάκτησης, ήτοι η εχθρότητα αποκλειστικά προς τους κοινοβουλευτικούς εκπροσώπους του Κράτους και όχι προς τους λοιπούς στυλοβάτες των δεινών της κοινωνίας μας, όπως τους επικεφαλής των συνδικαλιστικών σωματείων των κρατικών οργανισμών (και οι ΔΕΚΟ μέσα σε αυτές) ή τον ανώτατο κλήρο, αποδεικνύει, ότι, όσο και αν βαυκαλιζόμαστε, ότι ανήκουμε στη Δύση, στην πραγματικότητα ο προσανατολισμός μας είναι καθαρά ανατολίτικος. Εντάξει, μάθαμε να πλενόμαστε μια δόση παραπάνω και δεν κλειδαμπαρώνουμε τις γυναίκες σπίτι, μέχρι να τις παντρέψουμε αυστηρά παρθένες με εκείνους τους άνδρες, που εμείς θα επιλέξουμε χωρίς να τις ρωτήσουμε, αλλά η αλλαγή στην εξωτερική εμφάνιση δεν προϋποθέτει και ανάλογες μεταρρυθμίσεις στη νοοτροπία. Τούτο προκύπτει τόσο από τις αντιδράσεις μας, όταν κυκλοφορεί, ότι κάποια αόρατη απειλή θα εξαφανίσει τη χώρα μας (θυμηθείτε τις αντιδράσεις μας για το Σκοπιανό προ 20ετίας αλλά και την απίστευτη τερατολογία περί ψεκασμών, Σοφών της Σιών κ.λπ.), αλλά και από την απουσία αυτών, όταν υπάρχει πολύ σοβαρότερο και, κυρίως, χειροπιαστό πρόβλημα. Εν προκειμένω, η Εκκλησία της Ελλάδος δεν φορολογείται, απολαμβάνει ειδικό νομικό καθεστώς (οράτε νομικό παράδεισο), παραμένει απολύτως ανέλεγκτη (το μαύρο σκοτάδι έφαγε τα σάπια κοτόπουλα της «ΑΛΛΗΛΛΕΓΥΗΣ») και, το χειρότερο, επιμένει, τουλάχιστον σε επίπεδο ανώτατου κλήρου, να αναμιγνύεται σε καθαρά πολιτικά ζητήματα. Όποτε ετέθη θέμα υποβολής της στα ίδια βάρη με αυτά, που επιβάλλονται στους υπολοίπους εν Ελλάδι θνητούς, όπως είχε γίνει για παράδειγμα, με το νόμο Τρίτση, οι αντιδράσεις της συμπαρέσυραν και χιλιάδες πιστούς και οδήγησαν σε απόσυρση των μέτρων. Όποτε η κυβέρνηση αποφάσιζε να κάνει κάποια βήματα κοινωνικής και πνευματικής προόδου, η Εκκλησία της Ελλάδος ήταν απέναντί της και, μάλιστα, απειλούσε θεούς και δαίμονες. Το περιβόητο βιβλίο ιστορίας του Σταυριανού, που επρόκειτο να εισαγάγει τη διδασκαλία της Θεωριας της Εξέλιξης στα σχολεία, πολεμήθηκε ανηλεώς από την Εκκλησία και, τελικά, μπροστά στο φόβο του πολιτικού κόστους, η τότε κυβέρνηση Ανδρέα Παπανδρέου το απέσυρε. Αργότερα, η διαμάχη με τις ταυτότητες έβγαλε νικήτρια την κυβέρνηση του κ. Κωνσταντίνου Σημίτη αλλά οι περισσότεροι θυμούνται τον τότε Αρχιεπίσκοπο Αθηνών Χριστόδουλο να έχει πιάσει παγκάρι στα Μ.Μ.Ε. και να εξαπολύει καθημερινά μύδρους κατά της τότε κυβέρνησης, στελέχη της οποίας, όπως ο νυν Υπουργός Οικονομικών, κ. Βενιζέλος, και ο τότε Υπουργός Παιδείας, κ. Ευθυμίου, αλληθώριζαν προς το ιερατείο, σαμποτάροντας έτσι τις όποιες προσπάθειες εκσυγχρονισμού των σχέσεων ανάμεσα στο κράτος και την Εκκλησία της Ελλάδος. Σε καμμία από τις παραπάνω περιπτώσεις δεν υπήρξε αντίδραση της κοινωνίας μας, πάντα με την εξαίρεση αρκετών στελεχών του ΚΚΕ, των ενώσεων αθέων, αγνωστικιστών αλλά και απλών πλην όμως σκεπτομένων ανθρώπων. Κανένας δεν αγανάκτησε με τα πλούτη της Εκκλησίας της Ελλάδος, κανένας δεν έφριξε με το πρωτοφανές και προκλητικό προνομιακό καθεστώς, που απολαμβάνει ο οργανισμός αυτός, κανένας δεν έκλεισε δρόμους και δεν διαδήλωσε, ώστε να εκφράσει την αντίθεσή του στα νομικά οφέλη του, κανένας δεν κατέλαβε πλατείες, κανένας δεν μούντζωσε μητροπόλεις ούτε συγκεντρώθηκε έξω από αυτές, κανένας δεν χειροδίκησε κατά μητροπολιτών (είμαι κατά της βίας αλλά συγκρίνω καταστάσεις) κανένας δεν ωρυόταν «να καεί το μπ…. η αρχιεπισκοπή» και, γενικά, κανένας δεν δείχνει να ενοχλείται, που ένας οργανισμός, όπως η Εκκλησία της Ελλάδος, αρνείται να συνεισφέρει τον οβολό της σε μια δύσκολη εποχή.
Δεν τρέφω καμμία αμφιβολία, ότι οι περισσότεροι συμπολίτες μου, όταν ερωτώνται για την Εκκλησία της Ελλάδος, προτιμούν να απαντήσουν, ότι δεν ασχολούνται. Στην πραγματικότητα, αισθάνονται ικανοποιημένοι, που ανήκουν στην πλειοψηφία των χριστιανών ορθοδόξων – έστω και μόνο στα χαρτιά – και δεν ενοχλούνται με το ρόλο της Εκκλησίας σε κρατικές υποθέσεις ή με τα προνόμιά της, ίσως επειδή δεν επιθυμούν να αλλάξει κάτι πραγματικά σε αυτή τη χώρα. Ο πολύς κόσμος δείχνει να ικανοποιείται, όταν όλα βαίνουν καλώς στη ζωή του. Εφόσον ο δρόμος του διορισμού στο ελληνικό δημόσιο είναι ανοικτός, χάρη στο πολιτικό βύσμα, οι ρυθμοί εργασίας είναι εξωφρενικά χαλαροί και κανένας δεν διανοείται να μας ενοχλήσει να γίνουμε περισσότερο αποδοτικοί, διότι οι συνδικαλιστές θα κάνουν τη δουλειά τους – ξέρετε τι είδους δουλειά είναι αυτή – εφόσον όλο και κάποιος επίορκος εφοριακός ή υπάλληλος της πολεοδομίας θα κάνει τα στραβά μάτια στις παρανομίες μας, εφόσον θα φωνάξουμε στον αστυνομικό, ώστε να μας σβήσει την κλήση για παράνομη στάθμευση και σε όποιον μας κάνει παρατήρηση, που πετάξαμε τη γόπα κάτω κ.λπ. κ.λπ., τότε δεν υπάρχει λόγος να φωνάζουμε για τους παπάδες, οι οποίοι, σε τελική ανάλυση, κάποια στιγμή θα μας φανούν χρήσιμοι, αφού όλο και κάποιος γάμο, κάποια κηδεία, κάποιο τρισάγιο ή κάποια λειτουργία θα κάνουμε. Όσο για τις παρεμβάσεις των ιερωμένων σε εκπαιδευτικά θέματα αλλά και τις φωνές τους για ορισμένα βιβλία, όπως αυτό του κ. Μίμη Ανδρουλάκη, ο πολύς κόσμος δεν ασχολείται με τους «κουλτουριάρηδες, που έχουν λύσει το πρόβλημα της ζωής τους και μας το παίζουν έξυπνοι», επειδή δεν ενδιαφέρεται για τίποτε άλλο παρά για την υλική ευημερία του. Απόλυτα εξηγήσιμα πράγματα για ένα λαό με ένα από τα μεγαλύτερα ποσοστά αλλεργίας στο βιβλίο παγκοσμίως!
Φυσικό επακόλουθο της παραπάνω ενέργειας του κ. Βενιζέλου αλλά και της λογικής (ή μάλλον της απουσίας της), που διακατέχει το μεγαλύτερο κομμάτι της κοινωνίας μας, είναι να περνούν αδιαμαρτύρητα τα όποια σκανδαλώδη υπέρ της Εκκλησίας της Ελλάδος μέτρα. Τυχαίο με βάση τα παραπάνω δεδομένα; Δε νομίζω.

Απολαμβάνοντας τη λειτουργία της Μ. Παρασκευής

Φέτος αποφάσισα να παρακολουθήσω τη λειτουργία του Επιταφίου στην ενορία των πεθερικών μου. Έχοντας συνηθίσει σε όσα συνέβαιναν στη δική μου ενορία, όπου από το κουτσομπολιό μέσα στην εκκλησία δεν ακούγονταν οι ψάλτες και γινόταν σφαγή για να περάσουν οι πιστοί κάτω από τον Επιτάφιο, περίμενα να δω άλλη μια τοιχογραφία της νεοελληνικής ιλαροτραγικής πραγματικότητας.
Η εικόνα, που είδα, με διέψευσε. Άκρα του τάφου σιωπή εντός της εκκλησίας, μια χορωδία επιλεγμένων ψαλτών να ερμηνεύει τους ωραιότερους, ίσως, ύμνους της Ορθοδόξου Εκκλησίας και ο ιερέας να επιβλέπει, αν όλα βαίνουν καλώς με μια εγρήγορση όχι ιδιαίτερα συνηθισμένη σε μισθοδοτούμενο από το κράτος άνθρωπο. Το κλίμα δεν ήταν ακριβώς κατανυκτικό αλλά, τουλάχιστον, μπορούσες να απολαύσεις τη λειτουργία και να αφεθείς στα δικά σου συναισθήματα, χωρίς να σε αποσπά το λακριντί των διπλανών σου. Ο συγκεκριμένος ιερέας ιερολογεί εδώ και πολλά χρόνια στη συγκεκριμένη ενορία και έχει επιβάλει ορισμένα ήθη στο ποίμνιό του. Μετά την περιφορά του Επιταφίου, ζήτησε από το πλήθος να παραμείνει έξω από τον προαύλιο χώρο και να εισέλθει σε δόσεις, που τις έλεγχαν κάποιοι έμπιστοί του, ώστε να μην παρατηρθεί εκείνος ο άθλιος συνωστισμός, που είχα συνηθίσει στην ενορία μου, όπου οι "πιστοί" διαγκωνίζονταν ποιος θα πρωτοπεράσει κάτω από τον Επιτάφιο, ενώ ο ίδιος καθόταν έξω από την εκκλησία και ευχόταν στους πιστούς.
Άκουγα γύρω μου κόσμο κατά την περιφορά να μουρμουρίζει, ότι ο ιερέας αυτός είναι υπερβολικά αυστηρός σε βαθμό φασισμού και άλλα παρόμοια. Με όλο το σεβασμό αλλά προτιμώ την αυστηρότητα σε ένα ποίμνιο, το οποίο αποτελεί σαρξ εκ της σαρκός μιας πολλαπλώς πάσχουσας κοινωνίας μας, που δεν εννοεί να κατανοήσει, ότι πρέπει να φέρεται με σοβαρότητα, όταν το απαιτούν οι περιστάσεις. Ο κόσμος, που εκκλησιαζόταν τη Μεγάλη Παρασκευή στην εκκλησία αυτή, είχε αποδεχθεί την αυστηρότητα του συγκεκριμένου ιερέα. Μάλιστα, έμοιαζε να την επιζητεί, προκειμένου να μπορέσει να απολαύσει μια από τις πιο κατανυκτικές στιγμές της Μεγάλης Εβδομάδος, χωρίς να υφίσταται τις γνωστές ανόητες συνήθειες, που χαρακτηρίζουν ένα μεγάλο μέρος των συνελλήνων μας. Και, σε τελική ανάλυση, κανένας δεν υποχρεούται να παρακολουθήσει την όποια λειτουργία στη συγκεκριμένη εκκλησία.
Ήταν μια από τις ελάχιστες φορές στη ζωή μου, που ένοιωσα, ότι η τήρηση του εθίμου της λειτουργίας της Μεγάλης Παρασκευής, δεν τελέστηκε με ρυθμούς και διάθεση αγγαρείας από κάποιους βαριεστημένους ιερείς και παρατρεχάμενούς τους, μόνο και μόνο για να γίνει. Και, έστω για εκείνες τις ελάχιστες ώρες, αισθάνθηκα, ότι είχα ξεφύγει από το βασίλειο της προχειρότητας και της αυθαιρεσίας.

Ένας αμφιλεγόμενος μεταστάς

Ο θάνατος του πρώην Μητροπολίτη Φλωρίνης Αυγουστίνου (Καντιώτη) έδωσε αφορμή για πλήθος σχολίων. Τα περισσότερα από αυτά εστίασαν, όπως είναι φυσικό μετά από ένα θάνατο, στα θετικά του εν λόγω ιερέα, ο οποίος στήριξε με όλες του τις δυνάμεις την υπόθεση της Ορθοδοξίας και του Ελληνισμού σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη περιοχή αλλά και απέφυγε να αναμιχθεί στα σκάνδαλα, που ταλάνισαν την Εκκλησία της Ελλάδος τα τελευταία χρόνια. Χάραξε μια μοναχική πορεία, η οποία εκτιμήθηκε από πολύ κόσμο, που εκτίμησε την εντιμότητά του αλλά και την υποστήριξή του προς τους φτωχούς και κατατρεγμένους της κοινωνίας. Δεν λείπει, βέβαια, και η άποψη, ότι ιεράρχες, όπως ο ανωτέρω, χρειάζονται σήμερα στη χώρα μας, για να τονώνουν το κουράγιο του λαού και να στηρίζουν την Ορθοδοξία.

Για την εντιμότητα του πρώην Φλωρίνης έχουν γραφτεί δεκάδες κείμενα. Η αλήθεια είναι, ότι ουδέποτε ακούστηκε το όνομά του σε υποθέσεις διασπάθισης ιερών κονδυλίων, ουδέποτε επεδίωξε ανώτατα αξιώματα και ποτέ δεν κατηγορήθηκε για συμμετοχή στα γνωστά παιχνίδια εξουσίας, που συνηθίζονται στην Εκκλησία της Ελλάδος. Απεναντίας, ελάχιστοι μπορούν να αρνηθούν την εκ μέρους του οργάνωση συσσιτίων κατά την περίοδο της Κατοχής αλλά και το ιδιαίτερο φιλανθρωπικό έργο της Μητροπόλεώς του. Κυρίως, όμως, στέκονται στην κριτική, που εξαπέλυε κατά προσώπων με ισχύ, χωρίς να υπολογίζει τις πιθανές συνέπειες.

Ωστόσο, πίσω από τον αδέκαστο υποστηρικτή της Ορθοδοξίας, των ταπεινών και καταφρονεμένων κρυβόταν ένας άνθρωπος με όχι ιδιαίτερα τιμητικό παρελθόν και κάθε άλλο παρά προοδευτικές ιδέες. Υπήρξε στρατιωτικός ιερέας σε μια εποχή φορτισμένη πολιτικά, ενώ εξελέγη Μητροπολίτης Φλωρίνης από τη γνωστή αριστίνδην Σύνοδο του 1967, όταν η χούντα θέλησε με τρόπο πραξικοπηματικό να παρέμβει στα εσωτερικά της Εκκλησίας της Ελλάδος. Οι επιθέσεις του αλλά και ο αφορισμός του σκηνοθέτη Θεόδωρου Αγγελόπουλου, όταν ο τελευταίος γύριζε την ταινία "Το μετέωρο βήμα του πελαργού", καθώς και των ηθοποιών της ταινίας άφησαν εποχή και κατέδειξαν ένα σκληρό και οπισθοδρομικό πρόσωπο του εν λόγω ιεράρχη. Ίδια στάση τήρησε και για τις καρναβαλικές εκδηλώσεις του Αμύνταιου και του Ξινού Νερού. Όσο για τις πολιτικές του πεποιθήσεις, διορίστηκε Μητροπολίτης Φλωρίνης επί χούντας και ουδέποτε έβαλε κατ' αυτής, ενώ διακρίθηκε για τις απαράδεκτες επιθέσεις του κατά δημοκρατικά εκλεγμένων κυβερνήσεων και πολιτικών αρχόντων όχι για πολιτικά και πολιτειακά ζητήματα αλλά για θρησκευτικά και προσωπικά. Και, βέβαια, φρόντισε, ώστε να ξηλώσει από τη μητρόπολή του οτιδήποτε θύμιζε το σλαβικό στοιχείο.

Στην πραγματικότητα, ο μεταστάς, πλέον, πρώην μητροπολίτης υπήρξε επιζήμιος στην περιοχή του. Τα θετικά, που του πιστώνονται, είναι, κατά την ταπεινή μου άποψη, πράγματα αυτονόητα για ένα ιεράρχη και, σε κάθε περίπτωση, δεν αρκούν για να τον διακρίνουν θετικά. Ο σκοταδιστικός του ρόλος στην περιοχή έγινε η αιτία να χωριστεί ο πληθυσμός της μητρόπολης σε πιστούς και μη, διάκριση εντελώς ανόητη σε μια εθνικά ευαίσθητη περιοχή, όπου έπρεπε να επικρατεί σύμπνοια και, σε κάθε περίπτωση, δεν υπήρχε λόγος διχασμού. Τα συσσίτια, που φημολογείται, ότι διοργάνωνε επί Κατοχής, ναι μεν αποτελούν σημαντικό έργο αλλά αντισταθμίζονται από τη θητεία του ως στρατιωτικού ιερέα, όταν και κατηγορήθηκε, ότι μαρτυρούσε στις στρατιωτικές αρχές όσα μάθαινε από κρατουμένους αντάρτες κατά την εξομολόγηση. Όσο για τη διαβόητη αντίστασή του κατά των αρχών, εκκλησιαστικών και πολιτικών, αυτή κυμάνθηκε σε επίπεδο ενδοεκκλησιαστικών διαφορών, χωρίς ποτέ να μεμφθεί τον Ιερώνυμο (Κοτσώνη) για τον τρόπο, με τον οποίο εξελέγη Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος - άλλωστε και ο μεταστάς είχε τοποθετηθεί στη Μητρόπολη Φλωρίνης από την αριστίνδην Συνοδο - ενώ απείχε επιδεικτικά από πάσα κριτική προς τις εκάστοτε κυβερνήσεις αναφορικά με την οικονομική πολιτική τους, περιοριζόμενος σε αυστηρά προσωπικά ζητήματα, που άγγιζαν τα όρια της αδιακρισίας. Και, φυσικά, η αλλεργία του προς τον πολιτισμό και την πολιτιστική ιδιαιτερότητα της μητρόπολής του έγινε η αιτία διωγμών και ταλαιπωριών αρκετών ανθρώπων στην περιοχή του, επειδή έτυχε να σκέφτονται διαφορετικά από αυτόν, ακόμα και να έχουν άλλη μητρική γλώσσα από αυτόν.

Είναι λογικό ο θάνατος ενός ανθρώπου να δίνει την αφορμή, λόγω σεβασμού προς την απώλειά του, να προβληθούν αποκλειστικά τα θετικά του. Δεν μπορεί, όμως, να αποτελεί λόγο διαστρέβλωσης της σκληρής και σκοταδιστικής πραγματικότητας, που χαρακτήριζε μια ολόκληρη μητρόπολη την εποχή της παντοδυναμίας του θανόντος.

Καμμία, απολύτως, έκπληξη

Γιατί να μας εκπλήσσει η αντίδραση της Εκκλησίας της Ελλάδος στην επικείμενη φορολόγησή της; Μήπως ενδιαφέρθηκε ποτέ στο σύνολό της - οι όποιες λαμπρές εξαιρέσεις θαμπώνουν μπροστά στο σκοτεινό κανόνα - για την τύχη των απόρων και των εν γένει αναξιοπαθούντων; Μήπως νοιάστηκε ποτέ να στηρίξει το κράτος, το οποίο την έχει εξοπλίσει με απαράδεκτα προνόμια; Μήπως κατέβηκαν ποτέ οι περισσότεροι μητροπολίτες στις υποβαθμισμένες περιοχές της χώρας, για να δουν, πώς ζουν εκεί κάποιοι συνάνθρωποί μας; Ή μήπως αντελήφθησαν ποτέ πόσο βαρειά φορολογείται η πλειονότητα των Ελλήνων;

Αν κάτι πρέπει να μας αφήνει άφωνους, αυτό δεν είναι η άρνηση της Εκκλησίας της Ελλάδος, όπως αυτή εκφράζεται από διάφορους μητροπολίτες αλλά και άλλους ιερωμένους και υποστηρικτές τους, αλλά η επιχειρηματολογία, την οποία προβάλλουν προκειμένου να αντισταθούν στη φορολόγησή της. Τι για περιορισμό του φιλανθρωπικού έργου της ακούσαμε, τι για κίνδυνο να της πάρουν και τα μανουάλια υποστηρίχθηκε (νομίζω στο ιστολόγιο του Καλαβρύτων και Αιγιαλείας Αμβροσίου), τι για σχέδιο εξόντωσης της Εκκλησίας της Ελλάδος διατυπώθηκε κ.λπ., κ.λπ. Αν μη τι άλλο πρέπει να αναγνωρίσουμε, ότι η φαντασία ορισμένων πολεμίων της επικείμενης φορολόγησης της Εκκλησίας της Ελλάδος καλπάζει.

Προσωπική μου άποψη είναι, ότι η κυβέρνηση θα πρέπει, επιτέλους, να φορολογήσει ένα ζάπλουτο οργανισμό, ο οποίος επί σειρά ετών απολαμβάνει μιας ιδιότυπης και προκλητικής ατέλειας, και, κυρίως, να κωφεύσει στις όποιες απειλές των θερμόαιμων στελεχών της Εκκλησίας της Ελλάδος.

Ρατσισμού συνέχεια

Απ' ό,τι φαίνεται, ορισμένοι ανώτατοι ιεράρχες έχουν γράψει στα παλαιότερα των καλυμμαυχίων τους τον ενωτικό Λόγο του Κυρίου και εμμένουν στη λογική, ότι το έθνος απειλείται από τους ξένους, οι οποίοι δεν έχουν καμμία θέση στην Ελλάδα. Δεν είναι καινούργια η λογική αυτή, απεναντίας, κατά καιρούς, από καταβολής νεοελληνικού κράτους αλλά και πριν από αυτή έχει υποστηριχθεί από αρκετά πρόσωπα, συνήθως προερχόμενα από τους κόλπους της Εκκλησίας ή ευθυγραμμισμένα με τις απόψεις της και πάντως τυγχάνοντα της αποδοχής της.

Προ ετών, ο μητροπολίτης Θεσσαλονίκης Άνθιμος είχε συνοψίσει τη ρατσιστική αυτή θεώρηση με τη ρήση "Δεν είμαστε όλοι το ίδιο, Μπανγκλαντέζοι, Πολωνέζοι, Φιλιππινέζοι"ή κάτι τέτοιο, αποδεικνύοντας ότι ο Ιδρυτής του χριστιανισμού δεν θα είχε αρκετούς λόγους, ώστε να αισθάνεται υπερήφανος για το κατάντημα της θρησκείας αυτής.

Και επειδή απ' ό,τι φαίνεται, με αφορμή την ψήφιση του νομοσχεδίου για την απόδοση ιθαγένειας και πολιτικών δικαιωμάτων στου μετανάστες, υπάρχει ένας άτυπος πλειοδοτικός διαγωνισμός, όπου οι διαγωνιζόμενοι επιδίδονται σε εκτόξευση ρατσιστικών και κινδυνολογικών σχολίων, ιδού ένας, ακόμα, σοβαρός υποψήφιος για το άτυπο και κατάπτυστο βραβείο ρατσιστή, ο οποίος προέρχεται, δυστυχώς, από τους κόλπους της Εκκλησίας της Ελλάδος και διατυμπανίζει τις απόψεις αυτές στο προσωπικό του ιστολόγιο!

Μήπως εκτός από τους πολιτικούς, που μας αξίζουν, έχουμε και τους ανάλογους ιεράρχες;

Με σκοπό τη νομιμοποίηση

Προ ημερών άκουγα κάποιο ένθερμο υποστηρικτή του Μητροπολίτου Θεσσαλονίκης Ανθίμου να ωρύεται για τις επιθέσεις, που δέχεται ο εν λόγω ιεράρχης. Μην πάει ο νους σας σε κάποια χειροδικία σε βάρος του σεβασμιωτάτου, απλά με αφορμή τις διαβόητες δηλώσεις του για τους μετανάστες και τα δικαιώματα, που αναμένεται να αποκτήσουν βάσει του υπό συζήτηση νομοσχεδίου, υπήρξαν αρκετές διαμαρτυρίες για τη συμπεριφορά του αυτή, η οποία κρίθηκε ότι κάθε άλλο παρά σε κήρυκα του "αγαπάτε αλλήλλους" αρμόζει. Ο παραπάνω, λοιπόν, υποστηρικτής του Θεσσαλονίκης Ανθίμου υποστήριζε, ότι με τις επιθέσεις αυτές αμαυρώνεται ένα πρόσωπο με σημαντική προσφορά στην Ορθοδοξία και δεν μπορούμε να τον κρίνουμε βάσει αυτής και μόνο της δήλωσής του για τους αλλοδαπούς.

Κατ' αρχάς, δεν μπαίνω στη διαδικασία να κρίνω την όποια προσφορά του Θεσσαλονίκης Ανθίμου, διότι αγνοώ το μέγεθος και τη σημασία της. Είμαι πρόθυμος να δεχθώ, διατηρώντας της όποιες επιφυλάξεις μου, ότι ο εν λόγω ιεράρχης έχει επιτελέσει κάποιο φιλανθρωπικό και κοινωνικό έργο. Άλλωστε, εκ του αξιώματός του οφείλει να προβαίνει σε τέτοιο έργο.

Πλην, όμως, όποιο και αν είναι το φιλανθρωπικό έργο του καθενός, δεν μπορεί να αποτελέσει τη δικαιολογία, ώστε να παραμείνουν εκτός κριτικής τα όποια ατοπήματα του φιλανθρώπου αυτού. Αποτελεί υποχρέωση ενός προσώπου να σέβεται το δικαίωμα των τρίτων να διατυπώνουν τη γνώμη τους για το σύνολο της δραστηριότητάς του. Κυρίως, όμως, ο επικαλούμενος τη φιλανθρωπική του ιδιότητα είτε ο ίδιος είτε μέσω τρίτων προσώπων οφείλει να ευθυγραμμίζεται με τη φιλανθρωπική του τακτική και στην καθημερινότητά του, εν προκειμένω να αποφεύγει δηλώσεις, οι οποίες έρχονται σε ευθεία αντίθεση με το όποιο θεάρεστο έργο του.

Δυστυχώς, αυτό που φαίνεται, ότι επιδιώκει ο υποστηρικτής της εν λόγω άποψης, είναι η νομιμοποίηση τέτοιων αηθών και αντιχριστιανικών αντιλήψεων στο όνομα μιας φιλανθρωπικής δράσης, η οποία, όμως, εμφανίζεται εις τρόπον ώστε να υπερκαλύπτει και να δικαιολογεί τις όποιες ακραίες θέσεις του σεβασμιωτάτου. Δεν θεωρώ απαραίτητα τον παραπάνω θιασώτη των απόψεων του Θεσσαλονίκης ως "παπαγαλάκι" του αλλά ενδεχομένως άθελά του προβαίνει σε μια δικαιολόγηση των απαράδεκτων ρήσεων του ανωτέρω ιεράρχη. Και αγνοεί, ότι ο καθένας μας κρίνεται όχι μόνο για το θετικό του έργο αλλά, πρωτίστως, για τον αρνητικό του ρόλο, διότι ο τελευταίος είναι εκείνος, που επηρεάζει δυσμενώς τις ζωές κάποιων τρίτων, ενώ και η θετική και η αρνητική πλευρά μας ανήκουν στο ίδιο πρόσωπο, οπότε ορθότατα πρέπει να κρίνονται εξίσου.

Αν, λοιπόν, επιθυμούν οι υποστηρικτές του μητροπολίτου Θεσσαλονίκης Ανθίμου να μην κρίνεται αρνητικά το ίνδαλμά τους, τότε ίσως θα ήταν σώφρον να του επισημάνουν, ότι και αυτός δεν πρέπει να προβαίνει σε εμπρηστικές δηλώσεις, που διχάζουν και σίγουρα δεν ευθυγραμμίζονται με το ρόλο του ως κήρυκα του Θείου Λόγου. Εκτός αν προτάσσουν το όποιο έργο του εν λόγω ιεράρχη, προκειμένου να νομιμοποιήσουν τα όποια ατοπήματά του.

Ξεχωρίζοντας από το σωρό : Η περίπτωση του π. Γερβασίου Ραπτόπουλου

Για τον π.Γερβάσιο Ραπτόπουλο έχω ξαναγράψει στο παρελθόν. Αποτελεί μια από τις πιο σημαίνουσες μορφές της Ορθοδοξίας και ένα από τα πρόσωπα εκείνα, που με το έργο τους δείχνουν, ότι μέσα στον κυκεώνα των σκανδάλων της Εκκλησίας της Ελλάδος υπάρχουν και μερικά πρόσωπα διαφορετικά από όσα πρωταγωνιστούν στην καθημερινότητά μας για αρνητικούς λόγους. Εδώ και χρόνια, ο συγκεκριμένος ιερέας συγκεντρώνει χρήματα, προκειμένου να αποφυλακίζει απόρους κρατουμένους καταδικασμένους σε μετατρέψιμες ποινές φυλάκισης, ενώ έχει βοηθήσει κατ' αυτό τον τρόπο και κρατουμένους σε φυλακές εκτός Ελλάδος.

Στον ενδιαφέροντα ιστότοπο freeinquiry.gr διάβασα ένα άρθρο (freeinquiry.gr/prod.php?id=53), το οποίο αναφέρεται στην επαφή του εν λόγω ιερέα με το διαβόητο κακοποιό Κώστα Πάσσαρη, ο οποίος κρατείται σε ρουμανικές φυλακές καταδικασμένος για διάφορα εγκλήματα, ενώ εκκρεμεί η σύλληψή του και καταδίκη του για σωρεία βαρυτάτων εγκλημάτων και στην Ελλάδα. Ο π. Γερβάσιος ήλθε, λοιπόν, σε επαφή με τον παραπάνω κρατούμενο και, κατά δήλωσή του, ο κ. Πάσσαρης "βρίσκεται στο δρόμο της μετάνοιας και επιθυμεί να γίνει μοναχός, όταν αποφυλακιστεί". Περαιτέρω, δήλωσε, ότι «η φυλακή άλλαξε τον Πάσσαρη, ο οποίος πλέον επικοινωνεί καλύτερα και είναι πιο ανοιχτός, έχοντας στραφεί στο Θεό…», ενώ επικαλείται τη γνωστή χριστιανική ρήση, ότι "Η Ορθοδοξία δέχεται στην αγκαλιά της όλους τους ανθρώπους και δεν κάνει διακρίσεις, ακόμα κι αν πρόκειται για τους πιο επικίνδυνους κακοποιούς". Η αντίληψη αυτή του π. Γερβασίου μπαίνει στο στόχαστρο του αρθρογράφου του παραπάνω ιστότοπου, κ. Κωνσταντίνου Παραβάτη, ο οποίος στηλιτεύει την πρακτική του χριστιανισμού να συγχωρεί τους εγκληματίες και, ιδίως, την τακτική του παραπάνω ιερέα και της οργάνωσής του "να συγχωρεί κάθε είδους εγκληματία και δολοφόνο, καταστρατηγώντας κάθε δικαστήριο, κάθε νόμο και κάθε απόφαση της πολιτείας. Αρκεί να πιστέψει κανείς στον θεό… ". Όσο για το έργο του π. Γερβασίου, ο παραπάνω αρθρογράφος το περιγράφει με άκρως μελανά χρώματα, ήτοι "Ο ογδοντάχρονος αρχιμανδρίτης είναι ιδρυτής της αδελφότητας Οσία Ξένη - Διακονία Αποφυλακίσεως Απόρων Κρατουμένων και Φυγόποινων, δηλαδή αυτών των καταδίκων που αποφεύγουν τις ποινές! Τα τελευταία χρόνια μπαινοβγαίνει ό,τι ώρα θέλει στα κελιά των κρατουμένων της Ρωμιοσύνης και όχι μόνο προσπαθώντας μέσω προσυλητισμού ν΄ αποκτήσει νέα θύματα, που θα επανδρώσουν τα μοναστήρια της επικράτειας".

Μάλλον πρέπει να ξεκαθαριστούν κάποια πράγματα προς αποφυγή των παρεξηγήσεων, που ενδεχόμενα θα προκύψουν από την ανάγνωση του εν λόγω άρθρου. Κατ' αρχάς, σέβομαι την άποψη του κ. Παραβάτη αλλά και το δικαίωμά του να την εξωτερικεύει. Πλην, όμως, φρονώ, ότι το εν λόγω άρθρο αντιμετωπίζει με άκρα εμπάθεια έναν από τους πιο ξεχωριστούς - για το θετικό του έργο - ιερείς της Ορθοδοξίας μόνο και μόνο επειδή έκρινε τον κ. Πάσσαρη. Και τούτο διότι πουθενά ο π. Γερβάσιος δεν αθωώνει τον κ. Πάσσαρη για τα εγκλήματα, που έχει πράξει άλλως δεν αξιώνει από την πολιτεία να τον αφήσει ατιμώρητο. Η συγχώρεση αποτελεί το ενδεχόμενο επακόλουθο της αμαρτίας, μιας έννοιας συνυφασμένης με το χριστιανισμό, και αποτελεί τη λύτρωση του χριστιανού απ' όσα άνομα έχει διαπράξει, εφόσον η μετάνοιά του είναι ειλικρινής. Και ο π. Γερβάσιος δηλώνει, ότι έχει συγχωρέσει τον κ. Πάσσαρη και ενδεχόμενα θα συναινούσε, αν ο τελευταίος περιεβάλλετο το μοναχικό σχήμα, αλλά πουθενά δεν αναφέρει, ότι θα συναινούσε, εάν αυτό συνέβαινε μετά την αποφυλάκιση του κ. Πάσσαρη από τις ρουμανικές φυλακές και προτού καν δικαστεί για τα αδικήματα, που του αποδίδονται στην Ελλάδα από ελληνικό δικαστήριο.

Εκείνο, όμως, που πιστοποιεί την αρνητική διάθεση, με την οποία ο κ. Παραβάτης αντιμετωπίζει τον π. Γερβάσιο, είναι η άποψή του για το έργο του εν λόγω ιερέα. Πράγματι, ο π. Γερβάσιος έχει ως έργο ζωής την αποφυλάκιση των κρατουμένων, που έχουν καταδικαστεί σε ποινές φυλάκισης μετατραπείσες σε χρηματική ποινή, αλλά και των φυγοποίνων, δηλαδή όσων έχουν καταδικαστεί σε ποινές φυλάκισης και πάλι μετατραπείσες όπως παραπάνω αλλά χωρίς να έχουν παρασταθεί στο δικαστήριο. Πλην, όμως, ο π. Γερβάσιος απλά τηρεί στις περιπτώσεις αυτές το νόμο, ήτοι εφόσον προβλέπεται από την εκδοθείσα καταδικαστική απόφαση η μετατροπή της ποινής σε χρηματική, τότε ο καταδικασθείς έχει τη δυνατότητα, καταβάλλοντας το ορισμένο ποσό, να αφεθεί ελεύθερος. Και αν δεν έχει αυτή τη δυνατότητα ο ίδιος, πας τρίτος μπορεί να καταβάλει αυτό το ποσό. Συνεπώς, ο π. Γερβάσιος ενεργεί καθ' όλα νόμιμα και είναι προς τιμή του, ότι συγκεντρώνει χρηματικά ποσά, προκειμένου να αφεθούν ελεύθεροι άποροι κρατούμενοι.

Παρακάτω, ο παραπάνω αρθρογράφος αναφέρεται στον προσηλυτισμό του π. Γερβασίου στις φυλακές, ώστε να επανδρώσει με πρώην κρατουμένους τα μοναστήρια της επικράτειας. Θα ήταν πολύ διαφωτιστικό το εν λόγω άρθρο, αν ο κ. Παραβάτης φρόντιζε να παραθέσει τα σχετικά στοιχεία, ώστε να αποδείξει το αληθές των ισχυρισμών του. Αλλά κάτι τέτοιο δεν πράττει παρά αρκείται στα περί προσηλυτισμού χωρίς περαιτέρω ανάλυση, ίσως επειδή η πλειονότητα των χριστιανών ιερέων δεν μας έχει συνηθίσει σε τέτοιου είδους ανιδιοτελείς χειρονομίες. Δέχομαι, ότι υπάρχει το παράδειγμα της Μητέρας Τερέζας, η οποία είχε κατηγορηθεί για παρόμοιες ενέργειες στα υποτυπώδη νοσοκομεία, που είχε χτίσει στις ταπεινές συνοικίες των ινδικών μεγαλουπόλεων αλλά εκεί, τουλάχιστον, υπήρξαν δημοσιογράφοι, όπως ο Κρίστοφερ Χίτσενς, που ασχολήθηκαν εντατικά με το εν λόγω θέμα και στο τέλος αποκάλυψαν πλείστα όσα στοιχεία, από τα οποία αναφαίνονταν οι προσηλυτιστικές τακτικές της αγιοποιηθείσης μοναχής αλλά και λοιπές κάθε άλλο παρά χριστιανικές παρασπονδίες της ( διαβάστε tvxs.gr/news/%CE%B5%CE%BB%CE%BB%CE%AC%CE%B4%CE%B1/%CF%80%CF%81%CF%89%CF%84%CE%B1%CE%B3%CF%89%CE%BD%CE%AF%CF%83%CF%84%CF%81%CE%B9%CE%B5%CF%82-%CE%B1%CE%B3%CE%AF%CE%B1-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CE%BA%CE%B1%CE%BB%CE%BA%CE%BF%CF%8D%CF%84%CE%B1-%CE%AE-%CE%B4%CE%B9%CF%80%CE%BB%CF%89%CE%BC%CE%AC%CF%84%CE%B7%CF%82-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%B2%CE%B1%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%B1%CE%BD%CE%BF%CF%8D). Κάθε παράδειγμα, όμως, έχει και τις αποδείξεις του. Και στην περίπτωση του π. Γερβασίου δεν υπάρχουν σχετικές αποδείξεις ή, τουλάχιστον, δεν παρατίθενται από τον παραπάνω αρθρογράφο, με αποτέλεσμα οι αποκαλύψεις αυτές να υποβιβάζονται σε συκοφαντίες σε βάρος του εν λόγω ιερέα, τακτική απρεπή για ένα ιστότοπο, ο οποίος έχει καταφερθεί επανειλημμένα κατά των ανάλογων πρακτικών της Εκκλησίας της Ελλάδος αλλά και πολλών προσωπικοτήτων του Χριστιανισμού.

Ουσιαστικά επιχειρείται με το παραπάνω άρθρο- τουλάχιστον έτσι το εξέλαβε ο υποφαινόμενος - μια προσπάθεια σύνδεσης ενός ιερωμένου εγνωσμένης ιεροσύνης, μέχρι αποδείξεως του εναντίου, με το κοινό έγκλημα και δη με το δράστη μερικών ειδεχθών εγκλημάτων. Το παρελθόν του χριστιανισμού, ιδίως της Ορθοδοξίας, βρίθει, άλλωστε, από παρόμοιες καταστάσεις. Μόνο που ο εν λόγω ιερέας απέχει από το να χαρακτηριστεί συνεργός του παραπάνω προσώπου πολλώ δε μάλλον να θεωρηθεί, ότι επαινεί καθ' οιονδήποτε τρόπο την εγκληματική δράστηριότητα του κ. Πάσσαρη. Αναφέρεται υποθετικά κάποια προσηλυτιστική δράση του π. Γερβασίου, καθόσον δεν αποδεικνύεται κάποια σχετική ενέργειά του, ενώ στιγματίζεται η καθαρά χριστιανική άλλως φιλάνθρωπη κίνησή του να καταβάλει το ποσό των ποινών των καταδικασθέντων, προκειμένου αυτοί να αποφυλακιστούν, με το χαρακτηρισμό της ως αποκλειστικά προσηλυτιστικής τακτικής.

Δέχομαι, ότι η Εκκλησία της Ελλάδος αλλά και πολλοί εκ των λειτουργών της καταπατούν καθημερινά το Λόγο του Κυρίου, τον οποίο υποτίθεται, ότι υπηρετούν. Μόνο που μέσα στον εκκλησιαστικό βόρβορο, που τόσο αρνητικά συναισθήματα γεννά σε όσους σκέφτονται ελεύθερα και πέρα από προκαταλήψεις, υπάρχουν κάποιοι χαρακτήρες, που ξεχωρίζουν και επιμένουν να προσφέρουν έργο ζωής, μετουσιώνοντας την Αγάπη σε πράξη. Αρκεί να είμαστε σε θέση να τους ξεχωρισουμε ανάμεσα στο σωρό των παρατύπων θρησκευτικών λειτουργών. Και, κυρίως, να μπορέσουμε να αποδείξουμε, πότε ακόμα και οι φερόμενοι ως ξεχωριστοί ιερείς δεν αποτελούν παρά τμήμα του σωρού αυτού.

Καθόλου τιμητική εικόνα

Δέχομαι, ότι ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών Ιερώνυμος απέχει αρκετά από τον προκάτοχό του, τον Αρχιεπίσκοπο Αθηνών Χριστόδουλο. Ούτε τον αρρωστημένο έρωτα με τα Μ.Μ.Ε. έχει ούτε τον άκομψο και εμπρηστικό λόγο εκφέρει. Διαθέτει περισσότερη μόρφωση και το ταμπεραμέντο του είναι σαφώς πιο ήπιο. Η συκοφαντική εκστρατεία, που είχε εξαπολύσει εναντίον του ο προκάτοχός του, τον είχε καταστήσει συμπαθή στα μάτια του κόσμου. Και όλοι περίμεναν, ότι ο ιεράρχης, που δεν είχε τεθεί αρνητικά στο ενδεχόμενο του χωρισμού Κράτους και Εκκλησίας, θα παρουσίαζε ένα περισσοτερο προοδευτικό πρόσωπο.

Η πρόσφατη, όμως, εικόνα του στο υπουργικό συμβούλιο πλάι, μάλιστα, στον κ. Πρωθυπουργό ήταν ακριβώς ό,τι δεν θα περιμένε κανείς να δει από ένα προοδευτικό ιεράρχη. Απλά θλίψη προκαλεί αυτό το θέαμα, αφού αναιρεί ό,τι προοδευτικό πρέσβευαν οι δύο πρωταγωνιστές αυτής της εικόνας. Και αν από ένα πολιτικό αναμένει κανείς τέτοιες ενέργειες, αφού το χρηστεπώνυμο πλήθος υπόσχεται μπόλικα ψηφαλάκια, από ένα ιεράρχη, που έδειχνε διαφορετικό πρόσωπο, αυτό δεν ήταν και τόσο αναμενόμενο.

Ίσως, τελικά, δόθηκε μεγάλη σημασία στην εικόνα, που παρουσίαζε προς τα έξω ο νέος Αρχιεπίσκοπος και, έτσι, πέρασε σε δεύτερη μοίρα η ουσία. Ναι μεν το μπρούτο και συχνά ελάχιστα πολιτισμένο ύφος του μακαρίτη Χριστόδουλου δεν επαναλήφθηκε αλλά η ουσία παραμένει, δυστυχώς, σε πολλά ουσιώδη σημεία η ίδια.

Ένας σκοταδιστής "αντιεξουσιαστής"

Υπέπεσε στην αντίληψή μου πρόσφατα, σε κάποια δημόσια υπηρεσία, μια αφίσα, η οποία διαφήμιζε μια εκδήλωση του "ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΣ ΠΑΠΟΥΛΑΚΟΣ", που έλαβε χώρα τον περασμένο Σεπτέμβριο με θέμα "Ο ΟΣΙΟΣ ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΣ ΠΑΠΟΥΛΑΚΟΣ". Δε γνωρίζω, τι ακριβώς συζητήθηκε στο εν λόγω συνέδριο αλλά η εκδήλωση αυτή αποτέλεσε την αφορμή, ώστε να επισκεφτώ την ιστοσελίδα του παραπάνω ινστιτούτου (www.papoulakos.org/).

Σε ένα κράτος, όπου επιτρέπεται η ελευθερία της έκφρασης, είναι λογικό να έρχεται κανείς αντιμέτωπος με απόψεις, με τις οποίες δεν συμφωνεί. Πλην, όμως, το δικαίωμα της ελευθερίας της έκφρασης, ως απόρροια του δικαιώματος στην ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικότητας, όχι μόνο επιτρέπει τη διατύπωση μιας άποψης χωρίς προσκόμματα αλλά και επιβάλλει το σεβασμό σε αυτή, χωρίς αυτό, βέβαια, να αποκλείει τον αντίλογο στην άποψη αυτή.

Μια προσεκτική ανάγνωση της εν λόγω ιστοσελίδας, όμως, αποδεικνύει, ότι το δικαίωμα στον αντίλογο μερικές φορές είναι επιβεβλημένο, κυρίως όταν διατυπώνονται απόψεις, οι οποίες πηγαίνουν κόντρα στην πραγματικότητα. Θα ήταν απαράδεκτο, βέβαια, να αρνηθεί κανείς στους δημιουργούς της παραπάνω ιστοσελίδας αλλά και όσους σέβονται και τιμούν τον Παπουλάκο να εκφράζονται ευμενώς για το βίο και την πολιτεία του. Ωστόσο, ορισμένα θέματα στην εν λόγω ιστοσελίδα μάλλον βγάζουν μάτι.

Διαβάζει κανείς, λοιπόν, στην εν λόγω ιστοσελίδα, ότι "ο μοναχός Χριστόφορος Παναγιωτόπουλος από τον Aρμπουνα των Καλαβρύτων, με την ζωή του και τον αγώνα του εξέφραζε μία αντίδραση του γαλουχημένου στην Ορθόδοξη παράδοση λαού, έναντι των αλλοιώσεων από το ισχυρό κοσμικό πνεύμα του διαφωτισμού, που με την υλική του λάμψη, άρχισε να εισέρχεται και να επιβάλλεται από το νεοσύστατο κράτος, θαμπώνοντας και ανατρέποντας συθέμελα στις ψυχές των ανθρώπων τις πατροπαράδοτες αξίες του ταλαίπωρου γένους μας": Και ποιά είναι, άραγε, αυτή η Ορθόδοξη παράδοση, που επικαλείται ο συκτάκτης της ιστοσελίδας αυτής; Από τις ελάχιστες πληροφορίες, που υπάρχουν για τον Παπουλάκο, γνωρίζουμε, ότι επρόκειτο για ένα πρόσωπο αγράμματο, που εργαζόταν ως χοιροσφάκτης στον Άρμπουνα Καλαβρύτων, τόπο καταγωγής του, και έπειτα από κάποια ασθένεια - χωρίς αυτό να είναι απόλυτα επιβεβαιωμένο - εγκατέλειψε τα εγκόσμια και περιεβλήθη το μοναχικό σχήμα. Μετά από παραμονή αρκετών ετών είτε στη σκήτη, που αυτός (φημολογείται ότι) έφτιαξε, είτε στο Μέγα Σπήλαιο, έλαβε άδεια ιεροκήρυκα και άρχισε να κηρύττει αρχικά στην περιοχή των Καλαβρύτων και μεταγενέστερα στην υπόλοιπη Πελοπόννησο και σε κάποια νησιά του Αργοσαρωνικού. Στα πρώτα κηρύγματά του αρκούνταν σε θέματα ηθικής και ερμηνείας των γραφών- πράγμα αρκετά παράδοξο, αν αναλογιστεί κανείς, ότι έμαθε γράμματα σε προχωρημένη ηλικία και σε συνθήκες, που κάθε άλλο παρά ευνοούσαν τις θεολογικές σπουδές. Σταδιακά, όμως, άρχισε να στρέφεται κατά των μεταρρυθμίσεων, που είχαν πραγματοποιηθεί από τους Βαυαρούς. Εστράφη, λοιπόν, κατά των σχολείων, που δίδασκαν τα "άθεα γράμματα", σύμφωνα με προσφιλή του ρήση, και προέτρεπε τους γονείς να αποσύρουν τα παιδιά τους από αυτά. Παράλληλα, κήρυττε, ότι τα παιδιά πρέπει να μαθαίνουν τα ιερά βιβλία, εννοώντας την Οκτώηχο και το Ψαλτήρι, και μόνο αυτά. Περαιτέρω, χαρακτήριζε τα πανεπιστήμια "διαβολοεπιστήμια", τα δικαστήρια "γυφτόσπιτα", τα ατμόπλοια "καρότσες του διαβόλου" και άλλα πολλά. Επίσης, κήρυττε, ότι οι μεγάλες δυνάμεις επιβουλεύονταν τον τόπο και ήθελαν να τον μοιράσουν, ώστε να μας αποσπάσουν από την ορθόδοξη παράδοσή μας. Στο τέλος, τα έβαλε με τον Όθωνα, τον οποίο αποκαλούσε "ψωριάρικο κατσίκι", ενώ με τους οπαδούς του έφτασε ένα βήμα πριν από την εισβολή του στην Καλαμάτα.

Από τα παραπάνω αντιλαμβάνεται κανείς, ότι η ορθόδοξη παράδοση του τόπου μας, όπως ο Παπουλάκος την αντιλαμβανόταν και διέχεε στις εξαθλιωμένες αλλά και αμόρφωτες μάζες του μετεπαναστατικού ελληνικού κράτους, ήταν εντελώς αντίθετη με τη μόρφωση, τη δικαιοσύνη και τις εξελίξεις στην τεχνολογία. Τα επιτεύγματα του Διαφωτισμού απειλούσαν την "παράδοση" αυτή όχι επειδή σκοπός των διαφωτιστών ήταν η αποκοπή των Ελλήνων από τις ρίζες τους αλλά επειδή διαφώτιζαν το νου των ανθρώπων και τους απομάκρυναν από τη διαβρωτική επιρροή μιας εκκλησίας, η οποία ουδέποτε εκτίμησε τη γνώση πολλώ δε μάλλον δεν προέτρεψε τους πιστούς να μορφωθούν, ώστε να δύναται να τους χειραγωγεί. Τέτοιου είδους "αλλοιώσεις" απειλούνταν από το Διαφωτισμό και κατά αυτών των αλλοιώσεων κήρυξε την αντίσταση ο Παπουλάκος.

Όσο για το θάμπωμα και την ανατροπή, που επέφερε ο Διαφωτισμός στις ψυχές των Ελλήνων της εποχής του Παπουλάκου, πρόκειται για επιχείρημα, που απλά δεν αντέχει σε καμμία κριτική. Περισσότερο ενοχλούσε η αδυναμία ή απροθυμία των Ελλήνων της εποχής εκείνης να ακολουθήσουν πραγματικά τις εξελίξεις παρά τα επιτεύγματα του Διαφωτισμού, τα οποία έψεξε ο Παπουλάκος, γνωρίζοντας, ότι οι αμόρφωτοι άνθρωποι εύκολα δαιμονοποιούν όσα τους υποδείξει κάποιος επιτήδειος ρασοφόρος.

Όσον αφορά την αντίδραση του του γαλουχημένου στην Ορθόδοξη παράδοση λαού "έναντι των αλλοιώσεων από το ισχυρό κοσμικό πνεύμα του διαφωτισμού", δυστυχώς αυτή εξαντλήθηκε στη συλλογή των πετρών, στις οποίες πατούσε ο Παπουλάκος κατά τις περιοδείες του, στο ξήλωμα του ράσου του, αφού ο εν λόγω καλόγερος είχε αφήσει να διαρρεύσει η φήμη, ότι μια κλωστή από το ράσο του αρκούσε, ώστε να φουσκώσει η ζύμη για το ψωμί ή να έχει καλή ψαριά ο αλιέας, αν την έδενε στα δίχτυα του, και στα εσχατολογικά κηρύγματα και τις προφητείες του.

Παρακάτω, διαβάζει κανείς, ότι "το αποτέλεσμα της βίαιης αυτής υιοθέτησης του ξενόφερτου τρόπου ζωής στον έλληνα, οδήγησε στο σημερινό αδιέξοδο". Αν σας έρχονται στο νου αναλόγου περιεχομένου κηρύγματα του προαναφερθέντος, σχετικά προσφάτως μεταστάντος, ιεράρχη, δεν πέφτετε έξω. Η παλαιά τακτική της επίσημης εκκλησίας - τουλάχιστον ενός σημαντικού τμήματός της - να λασπολογεί το σύγχρονο τρόπο ζωής, χωρίς τουλάχιστον να εστιάζει σε εκείνα τα σημεία του, που πραγματικά βλάπτουν, είναι σύμφυτη με το σκοταδιστικό λόγο της, κατά τον οποίο η επιστροφή στις ρίζες προωθείται ως η κατάλληλη λύση για τα προβλήματα του λαού μας. Ως ρίζες, βεβαίως, εννοείται η ελληνορθόδοξη αγωγή, όπου οι θετικές επιστήμες και τα γεγονότα, που δεν τιμούν την Ορθοδοξία και τη θρησκεία γενικότερα, δεν έχουν καμμία, απολύτως, θέση. "Όπισθεν ολοταχώς", όπως έλεγε ο ανωτέρω μεταστάς ιεράρχης, δηλαδή, ο οποίος σε κάποια κηρύγματά του είχε επικαλεστεί τον Παπουλάκο (λίαν κατατοπιστικός ο κ. Μανώλης Βασιλάκης στο βιβλίο του "Η μάστιγα του Θεού" αλλά και www.papoulakos.org/kefalaio-7-4.html, όπου οι τιμές αρκετών άλλων ανώτατων ιεραρχών προς τον Παπουλάκο).

Φυσικά, η εν λόγω ιστοσελίδα αναφέρεται και στην απροκάλυπτα φιλόρωσση Φιλορθόδοξη Εταιρεία, μέλη της οποίας, όπως ο Κοσμάς Φλαμιάτος αλλά και τότε ο ηγούμενος του Μεγάλου Σπηλαίου Ιγνάτιος Λαμπρόπουλος επηρέασαν, και μάλλον κατήχησαν, τον Παπουλάκο. Η εν λόγω εταιρεία "κατέκρινε το διωγμό των κρατούντων κατά του μοναχισμού και έλεγχε τον ξενόφερτο τρόπο ζωής ως υπεύθυνο για την αλλοίωση του Ορθόδοξου φρονήματος", σύμφωνα με την παραπάνω ιστοσελίδα. Ωστόσο, σε μια πάμφτωχη μετεπαναστατική Ελλάδα, η ύπηρξη τόσων μοναστηριών, τα οποία κατείχαν τεράστιες εκτάσεις, ήταν τουλάχιστον προκλητική και η πολιτική της Αντιβασιλείας προέβλεπε τη διάλυση των περισσοτέρων από αυτά και την περιέλευση της περιουσίας τους στο κράτος, όπως και έγινε. Βέβαια, η πανταχού παρούσα νεοελληνική κακοδαιμονία δεν επέτρεψε την απόδοση των ακινήτων αυτών στους ακτήμονες χωρικούς. Αλλά το ορθόδοξο φρόνημα παρέμεινε και ας έτρωγαν πέτρες οι πάμφτωχοι ακτήμονες.

Αλλού "Η «αντιεξουσιαστική» του δράση δημιουργούσε πρόβλημα στην ευρύτερη επίσημη αναγνώρισή του". Σε λίγο θα διαβάσουμε, ότι ο Παπουλάκος πετούσε μολότοφ στα "γυφτόσπιτα" και τις "καρότσες του διαβόλου". Τέλος πάντων, η αλήθεια είναι, ότι η όποια "αντιεξουσιαστική" του δράση περιορίστηκε σε κατάρες προς ό,τι δεν προερχόταν από την ορθοδοξία, όπως το είχε πλάσει στο νου του αλλά και όπως του το είχαν μεταφέρει οι της Φιλορθοδόξου Εταιρείας. Κοινώς, κήρυττε κατά της μόρφωσης και της προόδου, στοιχεία κάθε άλλο παρά αντιεξουσιαστικά.

Αλλού διαβάζουμε, ότι "έχουν ιστορηθεί σύγχρονες εικόνες του οσίου Χριστοφόρου ". Η οσιοποίηση ενός προσώπου, αν δεν απατώμαι, εξαρτάται από την ίδια την Εκκλησία, η οποία, όμως, δεν γνωρίζω, αν έχει προχωρήσει στη διαδικασία αυτή. Και, σε κάθε περίπτωση, προκαλεί τουλάχιστον θυμηδία η οσιοποίηση ενός προσώπου, του οποίου η αντίσταση εξαντλήθηκε στη δαιμονοποίηση της γνώσης και της προόδου. Εδώ, που τα λέμε, δεν θα είναι ο πρώτος.

Τέλος, αξίζει η αναφορά, ότι "πολλά από τα δεινά που συμβαίνουν στην εποχή μας τα είχε προφητέψει ο Παπουλάκος, και γι' αυτό είναι γνωστή η φράση στον Μοριά «ζούμε τις μέρες του Παπουλάκου".Οι παντός είδους προφητείες είναι τόσο γενικόλογες, που μπορούν να συμπεριλάβουν πολλές καταστάσεις, χώρια που μπορούν να ερμηνευτούν με περισσότερους τρόπους, κανένας εκ των οποίων δεν μπορεί να γίνει αντικειμενικά αποδεκτός. Περαιτέρω, αναφέρονται σε θέματα, τα οποία ναι μεν δεν είχαν έλθει, τότε, στην Ελλάδα, όπως η "προφητεία", ότι θα έλθει εποχή, που ο κόσμος θα δεθεί με κλωστές, αναφορά στον τηλέγραφο, ο οποίος ήταν ήδη γνωστός στην Ιταλία, την οποία ο εκ των κεφαλών της Φιλορθοδόξου Εταιρείας, Κοσμάς Φλαμιάτος, είχε επισκεφτεί και πιθανότατα την ανέφερε στον αμόρφωτο και φανατικό θρησκόληπτο Παπουλάκο ως κάτι το δαιμονικό. Κυρίως, όμως, αποτελούν αντιγραφή και συνέχεια αναλόγων προφητειών, που κυκλοφορούσαν σε έντυπα και χειρόγραφα ήδη από τα χρόνια της Τουρκοκρατίας, όπως αυτών, που περιλαμβάνονταν στη διαβόητη "φυλλάδα του Αγαθάγγελου". Όλως τυχαίως, η "φυλλάδα" αυτή αναφερόταν στο "ξανθό γένος", που θα απελευθέρωνε τους Έλληνες. Η Φιλορθόδοξος Εταιρεία ήταν ακραιφνώς φιλορωσσική. Άρα οι προφητείες του "οσίου" δεν ήταν τόσο αθώες.

Η εν λόγω ιστοσελίδα καταλήγει στον επίλογό της, ότι "συμπεραίνεται ότι το ερώτημα που θέσαμε στην αρχή του επιλόγου (αν, δηλαδή, ο Παπουλάκος είναι άγιος ή αγύρτης) δέχεται απάντηση και προσδιορίζεται υποκειμενικά ανάλογα με την προσωπική τοποθέτηση του καθενός στα θέματα πίστεως και την αγάπη του για την Αλήθεια". Μόνο, που η αλήθεια, είτε με κεφαλαίο "Α" είτε με μικρό, είναι εντελώς διαφορετική, ακόμα και για εκείνους, που εμμένουν να πιστεύουν αλλά δεν αποδέχονται αναντίρρητα ό,τι πρεσβεύουν ορισμένοι εκ των πιστών. Και δεν είναι καθόλου τιμητική για τον "όσιο" Παπουλάκο, καθόσον τείνει περισσότερο προς τη δεύτερη άποψη γι' αυτόν.

Οι συνέπειες της μονοκρατορίας

Η θέση της Εκκλησίας της Ελλάδος στη χώρα μας υπήρξε πολύ ισχυρή ήδη από τις απαρχές του νεοελληνικού κράτους. Ανεξάρτητη από νωρίς από το Οικουμενικό Πατριαρχείο, ώστε να καλλιεργήσει την επιρροή της στο νεοελληνικό κράτος, άρχισε να εξοπλίζεται από τις εκάστοτε κυβερνήσεις με προνόμια, που της έδωσαν αναμφισβήτητη δύναμη και κύρος, σε συνδυασμό με την πίστη του μεγαλύτερου μέρους του πληθυσμού, που φρόντιζε να της κληροδοτεί παντός τύπου ακίνητα. Και, βέβαια, αυτή η γιγάντωση των προνομίων και της περιουσίας της την κατέστησε αδιαμφισβήτητο ρυθμιστή καταστάσεων αλλά και φορέα, που είχε τη δυνατότητα να επηρεάζει κυβερνήσεις, αν έκρινε, ότι οι πολιτικές τους δεν τη συνέφεραν (θυμηθείτε την αποπομπή του αείμνηστου Αντώνη Τρίτση λίγο καιρό μετά τη δημοσίευση του νόμου για την εκκλησιαστική περιουσία, του οποίου ο εν λόγω πολιτικός υπήρξε εμπνευστής).

Φυσικά, ένας φορέας με αντίληψη και ισχύ μονοκράτορα δεν θα μπορούσε παρά να μην ασχολείται με το επίπεδο των προσφερόμενων υπηρεσιών των λειτουργών του και, γενικά, όσων αμείβονται από αυτόν. Διότι πώς αλλιώς μπορεί να αξιολογηθεί το φαινόμενο :

.- Εις εκ των ψαλτών της λειτουργίας της Πρώτης Ανάστασης αμέσως μετά το πέρας της λειτουργίας να εισέρχεται στο ιερό και να μιλάει στο κινητό του, ενώ η Δεξιά Πύλη του ιερού είναι ορθάνοιχτη, με αποτέλεσμα όχι μόνο να τον παρατηρεί το ποίμνιο να πηγαινοέρχεται χειρονομώντας αλλά και να ακούει την ελάχιστη σχέση έχουσα με το πνεύμα της Μεγάλης Εβδομάδος κουβέντα του,

.- Ο ιερέας του ενοριακού ναού να αρνείται να βγει στην κεντρική πύλη της εκκλησίας για να πει το "ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΝΕΣΤΗ", επειδή θέλει να εκφράσει με τον τρόπο αυτό τη δυσφορία του, που το ποίμνιό του δεν παραμένει στην εκκλησία μέχρι το πέρας της λειτουργίας της Αναστάσεως και

.- Ο επιφορτισμένος με το καθήκον της βάπτισης ιερέας να αναμένει να ετοιμάσουν οι γονείς τα παιδιά τους για τη βάπτιση κρατώντας με το ένα του χέρι τη μέση του και ακουμπώντας με το άλλο την κολυμπήθρα, σε μια πόζα, που θυμίζει περισσότερο συνοικιακό χασάπη και λιγότερο ιερωμένο, προτού τα βουτήξει με βάρβαρο τρόπο;

Προφανώς και έχει σοβαρότερα προβλήματα να επιλύσει η Εκκλησία της Ελλάδος από αυτά, που προανέφερα. Ωστόσο, σε μια εποχή, που η επιρροή της στον κόσμο δείχνει να μειώνεται, ειδικά στις μικρότερες ηλικίες, φαντάζει τουλάχιστον ανόητο αυτή να επαναπαύεται στα μεγαλεία (λέμε τώρα) παλαιότερων εποχών και να μη φροντίζει να καταστήσει τις υπηρεσίες της περισσότερο ελκυστικές αλλά και τη συμπεριφορά των λειτουργών της περισσότερο επαγγελματική. Εκτός αν επιθυμεί να δικαιώσει όσους απομακρύνονται από τους κόλπους της και της καταλογίζουν τα μύρια απαράδεκτα. Ή, ακόμα περισσότερο, μπορεί να θεωρεί, ότι αρκείται με ένα ποίμνιο χαμηλού διανοητικού και μορφωτικού επιπέδου, το οποίο αρκείται στον εκκλησιασμό του και δεν ενδιαφέρεται για τις παρασπονδίες της Εκκλησίας.

Αλλά τότε ίσως εμείς δεν έχουμε θέση σε αυτό τον οργανισμό.

Χρόνια πολλά σε όλους!

Το μονοπώλιο της χριστιανικής αγάπης

Φανταζόταν κανείς ότι η Εκκλησία της Ελλάδος ή έστω κάποιοι εκπρόσωποί της θα ζητούσαν πιστοποιητικό θρησκευτικών φρονημάτων από τους πιστούς, ώστε να τελέσουν αγιασμό; Όσο και αν φαντάζει αυτό παράλογο, δυστυχώς αποτελεί πραγματικότητα.
Συγκεκριμένα, ο σύλλογος «ΦΙΛΟΠΤΩΧΟΙ ΑΔΕΛΦΟΙ-ΦΙΛΟΠΤΩΧΟ ΣΥΣΣΙΤΙΟ», ο οποίος δραστηριοποιείται εδώ και 45 χρόνια στην πόλη των Χανίων Κρήτης και έχει να επιδείξει σημαντική φιλανθρωπική δραστηριότητα, ζήτησε από τον τοπικό μητροπολίτη Κυδωνίας και Αποκορώνου Δαμασκηνό να τελέσει αγιασμό στην άρτι κατασκευασθείσα παιδική βιβλιοθήκη του συλλόγου αυτού. Η λεπτομέρεια είναι ότι ο γραμματέας και ουσιαστικά ψυχή του συλλόγου αυτού ανήκει στην Ευαγγελική Εκκλησία. Και σε μια μικρή κοινωνία, όπως αυτή των Χανίων, τέτοια πράγματα γίνονται εύκολα γνωστά και τα εμπλεκόμενα πρόσωπα μπαίνουν στο στόχαστρο των εμπαθών και μισαλλόδοξων.
Προφανώς, λοιπόν, ο τοπικός μητροπολίτης γνώριζε τις θρησκευτικές προτιμήσεις του γραμματέως του ανωτέρω συλλόγου, όταν απαντούσε ότι «Ελαβα την πρόσκλησίν σας σχετικήν με τα εγκαίνια παιδικής βιβλιοθήκης και σας ευχαριστώ. Δυστυχώς, όμως, εάν δεν δω το καταστατικόν του Συλλόγου σας και βεβαίως δεν έχω επιστολήν η οποία θα ομολογή την Ορθόδοξον διδασκαλίαν και βιοτήν, πέρα από κάθε μορφή και σχέση με προτεσταντικές Εκκλησίες, δεν ημπορώ ούτε να συμμετέχω εις την εκδήλωσιν, ούτε να επιτρέψω εις τινα κληρικόν να τελέση τον αγιασμόν. Από ό,τι έχωμεν συζητήσει και προφορικώς, νομίζω ότι έχωμεν θέσει καλές βάσεις συνεργασίας διά το μέλλον. Εάν όμως διά το κυριώτερον μέρος της ομολογίας, δεν συνταχτήτε με την Τοπικήν μας Εκκλησίαν, είναι αδύνατον να υπάρξη παρουσία Ορθοδόξου κληρικού διά τον Αγιασμόν τον οποίο ζητάτε». Με άλλα λόγια, αν δεν κάνετε δήλωση υποταγής στην Ορθόδοξη Εκκλησία (κύριε γραμματέα), δεν ερχόμαστε να τελέσουμε αγιασμό.
Πέρα από το παράλογο της επιστολής αλλά και της λογικής, που διέπει τον σεβασμιώτατο Κυδωνίας και Αποκορώνου ή όποιον, τέλος πάντων, συνέταξε την επιστολή αυτή, διαπιστώνει κανείς μια ανεπίτρεπτη για ανθρώπους, που κηρύττουν το Λόγο του Χριστού, άρνηση να υποστηρίξουν, έστω και με ένα απλό αγιασμό, τις αξιέπαινες προσπάθειες του συλλόγου αυτού άλλως να θεωρήσουν ως συνοδοιπόρο τους στον περιορισμό της φτώχειας και της ανέχειας ένα σύλλογο, που μετουσιώνει το Λόγο του Χριστού και, συγκεκριμένα, προσφέρει αγάπη και το υστέρημά του σε πρόσωπα με χαμηλό εισόδημα. Για την ακρίβεια, θα περίμενε κανείς από μια χριστιανική εκκλησία, οι λειτουργοί της οποίας διδάσκουν τη σημασία της προσφοράς του υστερήματός μας στον τρίτο άπορο και αναξιοπαθούντα συνάνθρωπό μας, να λειτουργήσουν περισσότερο ανιδιοτελώς, ήτοι χωρίς να λαμβάνουν υπόψη τη θρησκεία ή το δόγμα εκείνου, που εφαρμόζει όσα δίδαξε κάποτε ο Ιησούς Χριστός, και να συμμαχήσουν με ένα σύλλογο με σημαντική προσφορά στο συνάνθρωπο. Αντί για μια τέτοια συνετή κίνηση, όμως, η τοπική μητρόπολη αποφεύγει, προβάλλοντας μια απαράδεκτη δικαιολογία, να υποστηρίξει τον παραπάνω σύλλογο, μια ενέργεια, που θα μπορούσε να σημάνει με λίγη καλή πρόθεση και την έναρξη μιας συνεργασίας για την αντιμετώπιση της φτώχειας στην περιοχή των Χανίων.
Καθίσταται, δυστυχώς, φανερό ότι η Εκκλησία της Ελλάδος, της οποίας οι αντιλήψεις ελάχιστα διαφέρουν απ’ όσα αναγιγνώσκουμε στην παραπάνω επιστολή, θεωρεί ως αποκλειστικό προνόμιό της την υποστήριξη των πτωχών και αναξιοπαθούντων, ήτοι ως μια πρωτοβουλία, την οποία δεν οφείλει να μοιραστεί με κανένα, απολύτως, τρίτο πρόσωπο, που δεν ασπάζεται τα ιδεώδη της ορθοδοξίας. Η μόνη περίπτωση σύμπραξης, όπως διαφαίνεται και από την παραπάνω επιστολή, υπάρχει, αν το τρίτο πρόσωπο προβεί σε ομολογία πίστης σύμφωνη προς το δόγμα της Εκκλησίας της Ελλάδος αλλά απαράδεκτη και προσβάλλουσα το συνταγματικά κατοχυρωμένο δικαίωμα κάθε τρίτου να διαμορφώνει ελεύθερα τις θρησκευτικές πεποιθήσεις του και, ακόμα, προδίδει μια ανεπίτρεπτη για το χριστιανισμό αλαζονεία εκ μέρους της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Η αξίωση για ομολογία πίστης παραβλέπει την όποια προσφορά του παραπάνω συλλόγου στο κοινωνικό σύνολο, ακυρώνει την όποια προσπάθεια δημιουργίας ενός κοινού μετώπου ενάντια στη φτώχεια και προτάσσει την τυφλή πίστη σε ένα δόγμα, που ενδέχεται να μην εκφράζει στο ελάχιστο ένα τρίτο πρόσωπο.
Πριν από μερικά χρόνια, ο μακαρίτης Αρχιεπίσκοπος Αθηνών Χριστόδουλος δήλωσε ότι θα προσέφερε οικονομική βοήθεια σε όσες χριστιανικές οικογένειες της Θράκης είχαν τουλάχιστον τρία παιδιά. Επρόκειτο για μια αντιβαίνουσα στο νόημα του χριστιανισμού ενέργεια, αφού έμεναν χωρίς οικονομική ενίσχυση οι σαφώς φτωχότερες οικογένειες των Ελλήνων μουσουλμάνων κατοίκων της περιοχής αυτής. Σήμερα, η σκέψη αυτή βρίσκει εφαρμογή στην παραπάνω επιστολή του σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Κυδωνίας και Αποκορώνου. Και δε διαθέτει ούτε ένα ψήγμα χριστιανικής αγάπης.


www.enet.gr/online/online_text/c=112,id=77487920 (τι έγραψε η «ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ» στις 8.10.2008 για το θέμα αυτό).

Σκέψεις με αφορμή την περίπτωση της Μονής Βατοπεδίου

Πολλά θα μπορούσε να παρατηρήσει κανείς στην πρόσφατη ιστορία με την Μονή Βατοπεδίου. Τα θανάσιμα αμαρτήματα, που ο χριστιανισμός προσπάθησε να καταπολεμήσει, δείχνουν, τουλάχιστον ορισμένα από αυτά, να αποτελούν συμπτώματα της εν λόγω Μονής. Απληστία; Σαφώς, διότι δεν μπορεί να εξηγηθεί αλλιώς η επίκληση των βυζαντινών χρυσόβουλλων, ώστε να θεμελιωθεί δικαίωμα κυριότητας της Μονής, χωρίς να λησμονούμε τα σαθρό του εν λόγω επιχειρήματος από την πλευρά των μοναχών.Λαιμαργία; Συμβαδίζει απόλυτα με το προηγούμενο αμάρτημα. Οργή; Πιστεύω ότι θα τη δούμε σίγουρα, αν η Πολιτεία αποφασίσει να ανακαλέσει (λέμε τώρα)όσες αγοραπωλησίες έγιναν με συμβαλλομένη ητν εν λόγω Μονή, ξεκινώντας από την αρχική ιστορία με τη διεκδίκηση των εκτάσεως στη Λίμνη Βιστωνίδα.

Θα μου επιτρέψετε να υποστηρίξω το δικαίωμα κάθε μονής, ως και της Εκκλησίας της Ελλάδος, φυσικά, να κατέχει και να αξιοποιεί την περιουσία της, διότι είναι συνταγματικά επιτρεπτό, ώστε να συγκεντρώνει τους απαιτούμενους πόρους για τη συντήρησή της και την επίτευξη των σκοπών της. Η διαφωνία μου έγκειται στην απληστία, που διακατέχει μεγάλο μέρος των μοναχών και του ανώτατου κλήρου της χώρας σε ό,τι αφορά τη συγκέντρωση υλικών αγαθών και, κυρίως, γης. Πέρα του ότι αποτελεί μια σημαντική απόκλιση απ' όσα διδάσκει ο χριστιανισμός, απομακρύνει πολύ κόσμο από την εκκλησία και τη θρησκεία γενικά.

Θα μπορούσα να δεχθώ τη συγκέντρωση πλούτου από μια μονή, αν ο πλούτος αυτός χρησιμοποιούνταν για την καταπολέμηση της φτώχειας και την κάλυψη των αναγκών όσων βρίσκονται σε μειονεκτική οικονομική θέση. Θα ήταν και σύμφωνο με την χριστιανική παραγγελία "Ο έχων δύο χιτώνας να δίδη τον έναν" και θα συμβάδιζε με το βίο του ιδρυτή της χριστιανικής θρησκείας. Μόνο που ο συνεδριακός και εκκλησιαστικός τουρισμός, που ευαγγελίζεται ο Ηγούμενος Εφραίμ αλλά και άλλοι μοναχοί και ανώτατοι κληρικοί στη χώρα μας ελάχιστα συμβαδίζει με τα χριστιανικά παραγγέλματα και σίγουρα αποτελεί μια ανεξίτηλη μουντζούρα στην ήδη μελανή ιστορία της Ορθοδοξίας στη χώρα μας (και όχι μόνο σε αυτή). Την ίδια στιγμή, δεκάδες ιδρύματα κοινωφελούς σκοπού παραμένουν χωρίς χρηματοδότηση με τροφίμους χωρίς υποστήριξη και προσωπικό απλήρωτο. Μήπως είδατε τις πλούσιες μονές να χρηματοδοτούν αυτά τα ιδρύματα; Και ο λόγος αλλά και η Πολιτεία του μακαριστού Αρχιεπισκόπου Χριστόδουλου όχι μόνο δεν είναι μακρυά αλλά εξακολουθεί να διώχνει κόσμο από τη θρησκεία.

Φυσικά, η ίδια η Πολιτεία με την αμέριστη συμπαράστασή της προς ητν Εκκλησία της Ελλάδος έχει συμβάλει σε αυτή την κατάσταση. Ο διαρκής εναγκαλισμός Κράτους και Εκκλησίας πιστοποιεί ότι η δεύτερη δεν θα μπορούσε να πράξει όσα της καταμαρτυρούν, αν δεν υπήρχε η τυφλή σε πολλές περιπτώσεις σύμπραξη του Κράτους. Η σπουδή πολλών πολιτικών, ανάμεσά τους και ο νυν Πρωθυπουργός μετά της συζύγου του, να υπογράψουν το απαράδεκτο και χωρίς την παραμικρή νομιμότητα δημοψήφισμα για τη διατήρηση του θρησκεύματος στις αστυνομικές ταυτότητες αποδεικνύει τις πραγματικές βουλές των κυβερνώντων μας.

Νομίζω ότι έχει έλθει, πλέον, ο καιρός να διαχωριστεί πλήρως το Κράτος από την Εκκλησία. Να καταμετρηθεί η αμύθητη περιουσία της Εκκλησίας της Ελλάδος. Να φορολογηθεί για την περιουσία της αυτή. Να αναλάβει αυτή τη μισθοδοσία των κληρικών και του εν γένει προσωπικού της. Διότι τότε κανένας Άνθιμος (ο Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης) δεν θα μπορεί να φωνάζει στα Μ.Μ.Ε. ότι το κράτος δεν θα πάρει δεκάρα από την Εκκλησία. Κανένας ιεράρχης δεν θα μπορεί να απειλεί με λαοσυνάξεις την κρατική εξουσία. Και ίσως μόνο έτσι η Εκκλησία θυμηθεί τον πραγματικό σκοπό της και τα παραδείγματα ιερέων, όπως ο π. Φιλόθεος Φάρος ή ο Γερβάσιος Ραπτόπουλος (ενδεικτικά και τα δύο αυτά παραδείγματα), πληθύνουν και σταθούν δίπλα σε όσους πρέπει να σταθούν.