Δημοφιλείς αναρτήσεις

Πέμπτη, 18 Νοεμβρίου 2010

Τα υποτιθέμενα οφέλη της χούντας

Τον τελευταίο καιρό έχουν πληθύνει τα δημοσιεύματα, που θέλουν τη χούντα να έχει ωφελήσει τη χώρα μας. Πρόκειται για μια διογκούμενη τάση, η οποία οφείλεται στα παρατράγουδα της δημοκρατίας στη χώρα μας και στην εν γένει κρίση, που τη μαστίζει, κατάσταση που δίνει την αφορμή στους απανταχού χουντόφιλους να μας θυμίσουν, πόσο καλά ήταν στην Ελλάδα της περιόδου 1967-1974. Βοηθάει, βέβαια, και το γεγονός, ότι μετά από 36 χρόνια οι μνήμες πολλών έχουν ξεθωριάσει και είναι εύκολο σε ένα καπάτσο παραποιητή της ιστορίας να εξωραΐσει την πραγματικότητα της εποχής εκείνης.
Επειδή, όμως, η σύγχρονη ιστορία με τα τόσα ντοκουμέντα δεν αναθεωρείται, καλό είναι να δούμε ένα προς ένα τα επιχειρήματα των συμπαθούντων τη δικτατορία των συνταγματαρχών, ώστε να διαπιστώσουμε το «καλό», που αυτή έκανε στην Ελλάδα.
.- Η οικονομία πήγαινε καλύτερα : Η Ελλάδα έως το 1972 είχε ένα από τους μεγαλύτερους δείκτες ανάπτυξης παγκοσμίως. Όμως, αυτό δεν οφειλόταν στις πολιτικές της χούντας αλλά σε αυτές των προηγούμενων, δημοκρατικά εκλεγμένων, για να μην ξεχνιόμαστε, κυβερνήσεων. Η χούντα απλά παρέλαβε ένα μηχανισμό, τον οποίο και διατήρησε. Αυτό από μόνο του δεν είναι κακό. Όταν, όμως, ξέσπασε η πετρελαϊκή κρίση του 1973, η χούντα απλά δεν έκανε τίποτα για να την αποτρέψει, σημάδι ότι δεν είχε οικονομική πολιτική άλλως δεν διέθετε την παραμικρή πρόνοια για την αποτροπή της. Πριν την κρίση αυτή, ο πληθωρισμός στην Ελλάδα κυμαινόταν στο 4%. Όταν έπεσε η χούντα, η πληθωρισμός είχε σκαρφαλώσει στο 30%. Δεν προδίδει και τη καλύτερη δυνατή οικονομική πολιτική μια κυβέρνηση, η οποία μέσα σε 2 χρόνια αφήνει τον πληθωρισμό να αυξηθεί κατά 26 ποσοστιαίες μονάδες.
.- Δεν υπήρχαν οικονομικά σκάνδαλα : Α μπα; Και τι ήταν ακριβώς το σκάνδαλο ESSO-ΠΑΠΠΑΣ; Τι ήταν το σκάνδαλο με τα αργεντινικά κρέατα; Μάλλον σε άλλο πλανήτη ζουν, όσοι πιστεύουν, ότι η χούντα αποτελούνταν από αγίους. Ούτε αποτελεί δικαιολογία, ότι η χούντα προκάλεσε λιγότερα οικονομικά σκάνδαλα, διότι σημασία δεν έχει η ποσότητα των σκανδάλων αλλά η πρόκλησή τους καθαυτή, η οποία αμαυρώνει την εικόνα μιας κυβέρνησης ανεξάρτητα από το συνολικό αριθμό των ατοπημάτων της.
.- Η διοίκηση λειτουργούσε καλύτερα επί χούντας : Αν τη συγκρίνουμε με τον τρόπο, που λειτουργεί σήμερα η διοίκηση, μάλλον ναι. Αλλά ο τρόπος λειτουργίας της σημερινής διοίκησης δεν μπορεί να αποτελέσει μέτρο σύγκρισης. Η πραγματικότητα είναι, ότι η χούντα βρήκε ένα κρατικό μηχανισμό, τον οποίο διατήρησε, αφού πρώτα απέλυσε όσους λειτουργούς του δεν της ήταν αρεστοί. Να αναφερθούμε, εν συντομία, στους λαμπρούς επιστήμονες Μιχαήλ Στασινόπουλο, Αριστόβουλο Μάνεση, Γεώργιο – Αλέξανδρο Μαγκάκη, γιατί η λίστα τελειωμό δεν έχει. Δεν έγινε αυστηρότερη η επίβλεψη των δημοσίων υπαλλήλων, υπήρχε ήδη. Για να μη μιλήσουμε για την εκτός ελέγχου οικοδόμηση σε όλη τη χώρα – η πρώτη γενιά αυθαιρέτων κτίστηκε επί χούντας – για την απαλλοτρίωση εκτάσεων, που οι ντόπιοι είχαν καταστήσει κοινόχρηστες για την εξυπηρέτηση των οικονομικών αναγκών τους (απαλλοτριώσεις της ΕΛ.ΒΙΚ. στη Θεσσαλία) ή ιδιωτικών, όπως στην περίπτωση Καραγιάννη και λοιπών ιδιοκτητών στο Καπανδρίτι Αττικής, με ετσιθελικούς όρους. Ειδικά για την τελευταία, το ελληνικό κράτος υποχρεώθηκε το 2003, μετά από απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και ένα απάνθρωπα μακροχρόνιο δικαστικό αγώνα των ιδιοκτητών των παραπάνω εκτάσεων να καταβάλει αποζημίωση, η οποία έφτασε τα κάμποσα δισ. δραχμές. Παρεμπιπτόντως, το Δεκέμβριο του 1967 η βασιλική οικογένεια εγκατέλειψε δια παντός τη χώρα, αφήνοντας πίσω της την κινητή και ακίνητη περιουσία της. Η χούντα ήταν, για να λέμε την αλήθεια, η μοναδική κυβέρνηση, που ανέλαβε να καταγράψει την περιουσία αυτή. Μόνο που, ενώ η βασιλική οικογένεια είχε εγκαταλείψει τη χώρα το 1967, η καταγραφή της περιουσίας της ολοκληρώθηκε περί τα μέσα του 1973. Δεν είναι και ο ορισμός της ταχύτητας μιας δημόσιας διοίκησης, για την επάρκεια και ταχύτητα της οποίας κομπάζουν οι οπαδοί της.
.- Δεν υπήρχε εγκληματικότητα στα χρόνια της χούντας: Μα αυτό συνέβαινε έως τις αρχές της δεκαετίας του ’80. Δεν εξάλειψε η χούντα την εγκληματικότητα. Απλά σε μια εποχή, όπου ο καταναλωτισμός ήταν ανύπαρκτος και ο κοινωνικός ιστός δεν επέτρεπε πολλές παρεκκλίσεις από τις συνήθεις νόρμες συμπεριφοράς αλλά και ήταν άλλα τα κοινωνικά πρότυπα, ήταν λογικό η εγκληματικότητα να είναι σχεδόν ανύπαρκτη. Αλλά η τελευταία, στην οποία πιστώνεται αυτό, είναι η χούντα. Επίσης, τα κατάλοιπα του Εμφυλίου κρατούσαν γερά στα μικρά μέρη, όπου οι νικητές συνέχιζαν να τρομοκρατούν και απειλούν ποικιλοτρόπως, έχοντας τις πλάτες της χουντικής ηγεσίας, όσους θεωρούσαν, ότι δεν συμμερίζονταν τις πεποιθήσεις τους ή απλά όσους είχαν βάλει στο μάτι. Αν αυτό δεν αποτελεί μια μορφή εγκληματικότητας, τότε μάλλον οι λέξεις έχουν χάσει το νόημά τους.
.- Η χώρα μας στεκόταν υπερήφανη στα πόδια της και απολάμβανε σεβασμό : Η Ελλάδα εκείνης της εποχής είχε στιγματιστεί από το Συμβούλιο της Ευρώπης για την πρακτική των βασανιστηρίων, που εφάρμοζε. Το ίδιο είχε πράξει και η Διεθνής Αμνηστία αλλά και άλλοι οργανισμοί. Αν εξαιρέσουμε ολ’ αυτά, η Ελλάδα στεκόταν περήφανα στα πόδια της και απολάμβανε σεβασμό.
.- Η χούντα μερίμνησε για τα χαμηλά οικονομικά στρώματα : Ναι, με τη χορήγηση δανείων, τα οποία ουδέποτε αξίωσε πίσω, επιβαρύνοντας ανεπανόρθωτα τον κρατικό κορβανά. Ακριβώς την ίδια πολιτική παροχών ακολούθησε το ΠΑΣΟΚ της οκταετίας 1981-1989. Γιατί δεν το μνημονεύουν εξίσου επαινετικά οι υποστηρικτές της λαϊκής πολιτικής της χούντας; Χώρια που η χορήγηση αθρόων δανείων οδήγησε στη διαμόρφωση μια άκρως απαράδεκτης νοοτροπίας, όπου οι αγρότες, λ.χ., μετετράπησαν σε επαίτες δανείων με καταπλεονεκτικούς, υπέρ αυτών, εννοείται, όρους και επιδοτήσεων, με αποτέλεσμα σήμερα, αντί να γίνουν αποδοτικοί και να στραφούν σε καλλιέργειες, που έχουν ζήτηση στο εξωτερικό, να αποκλείουν δρόμους, εκβιάζοντας την εκάστοτε κυβέρνηση να απορροφηθεί πάση θυσία η αζήτητη σοδειά τους.
.- Επί χούντας σταμάτησε η μετανάστευση : Σπούδασα στη Θεσσαλονίκη και η πλειονότητα των βορειοελλαδιτών συμφοιτητών μου είχε τουλάχιστον ένα μέλος, που ξενιτεύτηκε στη Δυτική Γερμανία, το Βέλγιο, τη Σουηδία ή αλλού κατά το χρονικό διάστημα 1965-1980. Οι περισσότεροι ξενιτεύτηκαν επί χούντας, αφού, απ’ ό,τι φαίνεται, τα οικονομικά μέτρα υπέρ των ασθενέστερων τάξεων, δεν έφτασαν μέχρι τον ελληνικό βορρά.
.- Στην επταετία των συνταγματαρχών ο κόσμος δεν πεινούσε : Να το πείτε αυτό σε ανθρώπους, οι οποίοι ζούσαν σε αγροτικές περιοχές της χώρας και οι οποίοι τότε αποτελούσαν την πλειοψηφία των Ελλήνων. Αυτοί αποτελούσαν τον κύριο όγκο του μεταναστευτικού ρεύματος της χώρας μας προς το εξωτερικό. Η πλειονότητά τους στερούνταν ακόμα και βασικά αγαθά εκείνη την εποχή. Αν δεν πεινούσαν, θα μετανάστευαν; Τόσο απλό είναι.
.- Επί χούντας υπήρχε ασφάλεια : Με μηδενική εγκληματικότητα, ήταν φυσικό να υπάρχει ασφάλεια. Επειδή, όμως, η έννοια της ασφάλειας, όπως την εννοούν οι νοσταλγοί της επταετίας, έχει πονηρό περιεχόμενο, καλό είναι να θυμηθούμε, τι ακριβώς εννοούν με τη λέξη «ασφάλεια» τα εν λόγω πρόσωπα. Συγκεκριμένα, με το μετεμφυλιακό κράτος στα ντουζένια του και τους αριστερούς συμπολίτες μας να διώκονται και να αδυνατούν να ευημερήσουν, κυριαρχούσε η άποψη του από Ανατολάς κομμουνιστικού κινδύνου, που καθιστούσε απαραίτητη την οργάνωση της Αστυνομίας για τη λήψη μέτρων σε βάρος των «εαμοβουλγάρων». Η σύλληψη και οι εν γένει διωγμοί των αριστερών εκείνη την εποχή εντάθηκαν, δίνοντας στους ανασφαλείς και αμόρφωτους συμπολίτες μας την ψευδαίσθηση της καθιέρωσης της ασφάλειας επί χούντας. Με άλλα λόγια, η χώρα ήταν ασφαλής, διότι φρόντιζε η χούντα να προπαγανδίζει, ότι φροντίζει προς τούτο.
.- Επί χούντας έγιναν εκατοντάδες δημόσια έργα : Τα οποία, παρεμπιπτόντως, είχαν ξεκινήσει από την εποχή του Κωνσταντίνου Καραμανλή και συνεχίστηκαν και μετά τη χούντα. Εκατοντάδες χωριά απέκτησαν ρεύμα και τρεχούμενο νερό και χιλιάδες χιλιόμετρα χωματόδρομων ασφαλτοστρώθηκαν και πριν τη χούντα και μετά τη χούντα, η οποία απλά καπηλεύτηκε και τα έργα παλαιότερων ετών, παρουσιάζοντάς τα ως δικά της. Επί των ημερών της, μάλιστα, κατεδαφίστηκαν εκατοντάδες παλαιά κτίρια στις μεγάλες πόλεις της Ελλάδος και αντικαταστάθηκαν από ακαλαίσθητα μπετονένια κτίρια. Δέχομαι, ότι το κακό αυτό ξεκίνησε επί υπουργίας Κωνσταντίνου Καραμανλή (Υπουργός Δημοσίων Έργων, για να μην ξεχνιόμαστε) αλλά διογκώθηκε επί χούντας ή, τουλάχιστον, δεν έκανε κάτι η χούντα, για να το σταματήσει.
.- Επί χούντας υπήρχε περισσότερος σεβασμός : Ναι, αν δεν ήσουν αριστερός ή συγγενής αριστερών, αμφισβητίας της πολιτικής εν Ελλάδι κατάστασης και αναγνώστης και θαυμαστής ύποπτων έργων και συγγραφέων και άλλα συναφή. Τότε να δείτε, τι σεβασμό σου έδειχνε η χούντα ! Τι κρίμα, που δε ζει η Αμαλία Φλέμινγκ για να διηγηθεί στους θαυμαστές της δικτατορίας, πόσο τη σεβάστηκε το καθεστώς των Απριλιανών! Αν, μάλιστα, είχες το θράσος να νυμφευτείς ή έστω να κάνεις παρέα με πρόσωπο, που η οικογένειά του είχε χαρακτηριστεί ως σόι υπόπτων φρονημάτων, εκεί βίωνες το σεβασμό του επίσημου κράτους στο πετσί σου.
.- Επί χούντας υπήρχε περισσότερο ήθος : Πώς τον έλεγαν εκείνο τον πολιτικό, που με τη συνδρομή του τότε Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος Ιερώνυμο πήρε διαζύγιο – εξπρές από τη σύζυγό του, ώστε να παντρευτεί αμέσως την ερωμένη του ; Α, το βρήκα, Γεώργιος Παπαδόπουλος, Πρωθυπουργός της χώρας από το 1967 έως το 1973! Και, βέβαια, ο νεποτισμός δεν ήταν κάτι άγνωστο στους χουντικούς, οι οποίοι φρόντισαν να βολέψουν το σόι τους, όπως κάθε πολιτικός στην Ελλάδα. Η παραπάνω παραπομπή στο tvxs είναι άκρως κατατοπιστική.
.- Επί χούντας δεν ήταν τα σύνορα της χώρας ξέφραγο αμπέλι : Μάλλον φρουρούνταν καλύτερα τα σύνορα γύρω από την Ελλάδα, μην, τυχόν, και χάσουν οι γείτονές μας τα οφέλη του υπαρκτού σοσιαλισμού. Συν τοις άλλοις, δεν είχε ακόμα ξεσπάσει το μαζικό κύμα άτακτης μετανάστευσης από υπανάπτυκτες και σπαρασσόμενες από πολέμους χώρες προς την ανεπτυγμένη Δύση. Αν συνέβαινε κάτι τέτοιο, φοβάμαι, ότι η χούντα θα τα κατάφερνε εξίσου καλά, όπως τα κατάφερε και με την ελληνική οικονομία.
.- Σήμερα η παράσταση των πεπραγμένων της χούντας γίνεται μονόπλευρα από τα Μ.Μ.Ε. : Με άλλα λόγια, έπρεπε τα Μ.Μ.Ε. να προβάλλουν τα θετικά της επταετίας, αν θέλουν να είναι αντικειμενικά. Με την ίδια λογική, πρέπει αύριο να εμφανιστούν στη Γερμανία φιλοναζιστές και να υποστηρίξουν, ότι ο Χίτλερ έκανε και καλό στη χώρα τους. Φυσικά, οι Γερμανοί έχουν πλήρως διδαχθεί τα δεινά του ναζισμού και τον έχουν εξοβελίσει από την καθημερινότητά τους, ενώ εμείς περί άλλων τυρβάζουμε και, δυστυχώς, χειροτερεύει η κατάσταση, όσο περνούν τα χρόνια. Και, επί τη ευκαιρία, με τόσους φιλοχουντικούς στα Μ.Μ.Ε. (Καρατζαφέρης, οικογένεια Πλεύρη, Ζουρνατζής και άλλοι) δεν πρέπει να έχουν παράπονο οι φιλοχουντικοί. Ουκ ολίγα εγκώμια πλέκουν στους συνταγματάρχες και την πολιτική τους οι ανωτέρω κύριοι.
.- Εάν γίνονταν οι εκλογές, που είχε προκηρύξει ο Παπαδόπουλος, η χούντα θα τις κέρδιζε : Κατ’ αρχάς δεν υπήρχε το παραμικρό εχέγγυο, ότι θα τηρούσε την όποια υπόσχεσή του ο συγκεκριμένος κύριος, αφού κανένας δεν μπορούσε να ελέγξει, αν θα την τηρούσε. Μια εξουσία, που ανεδείχθη καταλύοντας το Σύνταγμα, δεν ελεγχόταν από το εκλογικό σώμα και, συνεπώς, μπορούσε άνετα να επικαλεστεί ασθένειες και γύψους, ώστε να παραπέμψει τις εκλογές στις ελληνικές καλένδες. Η πτώση του Παπαδόπουλου το 1973 έφερε στο προσκήνιο τον Ιωαννίδη, ο οποίος είχε μεταθέσει τις εκλογές για το 1979. Αν έπεφτε και αυτός και δεν είχε, στο μεταξύ, επανέλθει η δημοκρατία, ο διάδοχός του πιθανότατα θα μετέθετε τις εκλογές ακόμα πιο μακρυά. Αν θέλουμε να σταθούμε στο επιχείρημα καθαυτό, ας μας πει κάποιος με πειστικά επιχειρήματα, γιατί η χούντα δεν μπόρεσε τα πρώτα χρόνια της Μεταπολίτευσης, όταν και ήταν, ακόμα, νωπά τα «θετικά» της, να αναδείξει κάποιους κοινοβουλευτικούς εκπροσώπους μέσα από τις εκλογές. Τα όποια κατάλοιπα του χουντικού παρελθόντος, όπως η ΕΠΕΝ απλά καταβαραθρώθηκαν μεταπολιτευτικά, όποτε τόλμησαν να θέσουν υποψηφιότητα σε εκλογές. Με άλλα λόγια, αν και έπαιξε χωρίς ιδιαίτερη αντίσταση η χούντα στη χώρα μας, εντούτοις δεν μπόρεσε να δημιουργήσει ικανά ερείσματα, ώστε να διεκδικήσει αργότερα την είσοδό της στη βουλή ή έστω σε κάποιο δημοτικό συμβούλιο.
.- Η δημοκρατία ανέδειξε πρόσωπα, που το παίζουν αντιστασιακοί : Γι’ αυτό υπάρχει και η ελευθερία της σκέψης και της έρευνα, ήτοι της πρόσβασης σε αρχεία, τα οποία αποδεικνύουν, αν υπήρξαν, πράγματι, αντιστασιακοί τα πρόσωπα αυτά. Αλλά εδώ ολόκληρη χούντα ανέδειξε απίστευτα καθάρματα στο δημόσιο κλάδο της χώρας, οι αντιστασιακοί του γλυκού νερού τους μάραναν; Στον αντίποδα δε του επιχειρήματος αυτού, η δημοκρατία επέτρεψε σε χουντικούς να υποδύονται τους δημοκράτες και τους ευεργέτες της Ελλάδος.
.- Το ήθος των χουντικών φαίνεται και από τη στάση τους μετά τη φυλάκισή τους, όταν αρνήθηκαν να ζητήσουν χάρη : Μένα μου λες! Στην πραγματικότητα, οι εν λόγω κύριοι δεν αποδέχονταν την αστική δημοκρατία για τους ίδιους λόγους, που τη βδελύσσεται ένας οποιοσδήποτε φασίστας. Αφού, λοιπόν, δεν την αναγνώριζαν, πώς θα δέχονταν τα οφέλη της; Παρεμπιπτόντως, οι περισσότεροι από αυτούς έκαναν χρήση της αιτήσεως αναστολής εκτέλεσης της ποινής τους για λόγους υγείας και πέθαναν εκτός φυλακής. Αν, τώρα, κάποιοι, όπως ο Παπαδόπουλος, ήθελαν να κάνουν τους ήρωες, επειδή δεν αποδέχονται τη Δημοκρατία, αυτό δεν τους ανάγει απαραίτητα σε ήρωες, ειδικά όταν δεν έδειξαν τον παραμικρό σεβασμό προς αυτή. Απλά αποδεικνύουν πόσο φανατικά αντιδημοκρατικοί υπήρξαν.
.- Υπάρχει αρκετός κόσμος, που δεν έχει κακή άποψη για τους χουντικούς : Αν ωφελήθηκε από τα δανεικά και αγύριστα της χούντας, αν πήρε τότε εργολαβίες και κονόμησε, αν έτρεφε μέσα του βαθύτατη αντιπάθεια για τη δημοκρατία και τον κοινοβουλευτισμό και, κυρίως, αν δεν έχει ανοίξει ένα βιβλίο στη ζωή του, για να δει, πόσο «καλή» ήταν η ζωή επί χούντας, τότε ΟΚ! Κανένας ωφελημένος από ένα ολοκληρωτικό καθεστώς δεν θα βγει να το κατακρίνει. Το ίδιο θα συμβεί, αν κάποιος γεννήθηκε στα χρόνια της Μεταπολίτευσης αλλά δεν διακατέχεται από δημοκρατικά συναισθήματα και πιστεύει στο φασισμό. Δεν αρνούμαι το δικαίωμα του καθενός να πιστεύει ό,τι θέλει, αλλά δεν πρέπει να θεωρούμε την άποψη της σιωπηλής, δήθεν, πλειοψηφίας ως ικανό κριτήριο για την αναθεώρηση της ιστορικής πραγματικότητας. Χώρια που αυτή η σιωπηλή πλειοψηφία είναι ένα αφηρημένο σχήμα μη υπολογίσιμο, που δίδει, δήθεν, την εντύπωση, ότι περιλαμβάνει πολλά πρόσωπα. Χώρια που ως μάζα ανθρώπων δεν διαθέτει κριτική σκέψη παρά επηρεάζεται από επιτήδειους, όπως οι ανωτέρω υμνητές της χούντας και αρκείται στα τσιτάτα τους.
.- Οι περισσότεροι δεν αντιστάθηκαν, όταν καταλύθηκε η Δημοκρατία : Αυτό είναι το πιο αληθοφανές από τα επιχειρήματα των φιλοχουντικών. Υπάρχουν υπέροχα κείμενα του μακαρίτη Βασίλη Ραφαηλίδη αλλά και του κ. Νίκου Δήμου, που πιστοποιούν την απάθεια, με την οποία υποδέχθηκε ο κόσμος το πραξικόπημα της 21ης Απριλίου του 1967. Όσο κατακριτέα, όμως, και αν είναι αυτή η ατονία του κόσμου, δεν αρκεί για να νομιμοποιήσει μια χούντα. Αναγνωρίζω την κούραση και αγανάκτηση των πολλών τη δεκαετία του ’60, όταν οι αντιπαραθέσεις μεταξύ των κοινοβουλευτικών κομμάτων δεν επέτρεπαν το σχηματισμό μακρόβιων κυβερνήσεων, ως, επίσης, ότι πολλοί συνέχισαν ανενόχλητοι και αδιάφοροι την καθημερινότητά τους. Ωστόσο, η απάθεια από μόνη της μπορεί να χαρίζει μακροημέρευση σε ένα ολοκληρωτικό καθεστώς αλλά δεν το νομιμοποιεί. Απόδειξη αποτελεί το γεγονός, ότι μεταπολιτευτικά, όπως ανέφερα και παραπάνω, κανένας φιλοχουντικός πολιτικός σχηματισμός δεν μπόρεσε να προσελκύσει ικανό αριθμό ψηφοφόρων.
Εν ολίγοις, υπάρχουν δεκάδες επιχειρήματα για να υποστηρίξει κανείς, ότι η χούντα ωφέλησε τον τόπο. Υπάρχει, όμως, και η ιστορική πραγματικότητα, όπως προβάλλεται μέσα από ντοκουμέντα, τα οποία πιστοποιούν, ότι τα οφέλη της χούντας ήταν, στην ουσία, ανύπαρκτα και, συχνά, χαλκευμένα από πλαστογράφους της ιστορίας, οι οποίοι εκμεταλλευόμενοι το γενικότερο καθεστώς αβεβαιότητας, που κυριαρχεί στις μέρες μας, επιχειρούν να αναδείξουν τις, δήθεν, λαμπρές μέρες, που διήγε η χώρα μας στα χρόνια των συνταγματαρχών.

15 σχόλια:

S G είπε...

ενδιαφερον το περι αγροτικων επιδοτησεων που ομολογω δεν ηξερα. Παντως αν πιστωνουμε στις προχουντικες κυβερνησεις τις καλες οικονομικες επιδοσεις εως το 72 θα επρεπε να χρεωνουμε στην χουντα της σχετικα καλες επιδοσεις το 74-80. Ειναι μαλλον πιο περιπλοκα τα πραγματα και η δικη μου εντυπωση κοιτωντας τα νουμερα (και χωρις να ξερω πολλα για τις πολιτικες που ακολουθηθηκαν εκτος του οτι υπηρχε μια καποια φιλικοτητα στις μεγαλες επενδυσεις) ειναι οτι γενικα υπηρχε μια συνεχεια των καλων επιδοσεων εως την χουντα.

Οποιος νομιζει οτι οι καλες επιδοσεις συνεχιζονται αυτοματα, ας ριξει μια ματια στην πολυ προσφατη ελληνικη οικονομικη ιστορια.

περιούσιος είπε...

@ S G

Καλώς ήλθατε στο ταπεινό μου ιστολόγιο! Υπήρχε, όντως, μια μεγάλη φιλικότητα στις μεγάλες επενδύσεις, όπως αυτές του κ. Πάππας με το διαβόητο σκάνδαλο, αλλά δεν συνοδεύτηκε από ανάλογη άνοδο του εν γένει βιοτικού επιπέδου ούτε ανέκοψε το ρεύμα της μετανάστευσης στο εξωτερικό ούτε αποτελούσε προνόμιο της χούντας.
Η συνέχεια των καλών επιδόσεων της οικονομίας μας φτάνει έως το 1972. Η χούντα απλά ακολουθεί το πρόγραμμα των προηγούμενων κυβερνήσεων και όταν ξεσπάει η πρώτη πετρελαϊκή κρίση το 1973, με αφορμή τουν πόλεμο του Γιόμ Κιππούρ, χάνει τ' αυγά και τα πασχάλια και έως την επόμενη χρονιά ο πληθωρισμός της Ελλάδος έχει φτάσει στα ύψη.
Δεν διεκδικώ το αλάθητο αναφορικά με την άποψή μου για τα πεπραγμένα της χούντας, ειδικά αναφορικά με τις οικονομικές επιδόσεις της, αλλά όσο και αν πούμε, ότι ακολούθησε μια σώφρονα πολιτική, υιοθετώντας τα οικονομικά μέτρα των προηγουμένων, δημοκρατικά εκλεγμένων, κυβερνήσεων, εντούτοις αφενός δεν είχε ένα δεύτερο σχέδιο για τη διάσωση της ελληνικής οικονομίας, όταν ξέσπασε η πετρελαϊκή κρίση, αφετέρου επεβάρυνε ιδιαίτερα τον κρατικό κορβανά με τα δάνεια προς τους αγροτικούς πληθυσμούς, τα οποία και ουδέποτε διεκδίκησε.

S G είπε...

Καλως σας βρηκαμε!

Κοιτα, δεν εχω την εντυπωση οτι υπηρχαν τερατα οικονομικης γνωσης στο επιτελειο της χουντας.

Απλα λεω οτι οι καλες επιδοσεις εως το 72 δεν ηταν αυτονοητες, αποδειξη οτι απο το 80 και μετα ειχαμε ολοκληρη δεκαετια αναστροφης της αναπτυξιακης πορειας.

Οσο για την πετρελαϊκη κριση, πιθανως θα μπορουσαν να την εχουν χειριστει καλυτερα, παντως ηταν κριση σε ολη την Δυση, οχι μονο στην Ελλαδα.

Για τα αγροτικα δανεια συμφωνω απολυτα και θα ηθελα να μαθω αν ηταν οντως η χουντα που ξεκινησε την λογικη της ικανοποιησης συντεχνιων με ξεσκισμα της δημοσιας τσεπης. Εικαζω οτι αυτη η πρακτικη εχει λιγο παλαιοτερες ριζες, αν και αποσο φαινεται η τελειοποιηση της προχωρουσε προς νεα βαθη εως ακομα και το 2008.

περιούσιος είπε...

@ S G

Σας ευχαριστώ! Την ίδια άποψη έχω και εγώ για το οικονομικό επιτελείο της χούντας. Είναι έξυπνο να βρίσκεις μια σχετικά καλή οικονομική κατάσταση και οργάνωση των σχετικών υπηρεσιών αλλά είναι ακόμα εξυπνότερο να προνοείς για την περίπτωση, που συμβεί κάτι απρόβλεπτο και σου ανατρέψει τον όποιο προγραμματισμό. Αυτό συνέβη και με τη χούντα. Δεν αντιλέγω, ότι η πετρελαϊκή κρίση έπληξε σχεδόν όλη την υφήλιο. Όταν, όμως, οι θιασώτες της "καλής" χούντας ισχυρίζονται, ότι επί χούντας η ελληνική οικονομία πήγαινε καλύτερα, καλό είναι να επισημαίνεται η ωμή πραγματικότητα, ήτοι ότι αφενός η καλή οικονομική κατάσταση δεν ήταν αποτέλεσμα της χουντικής πολιτικής, αφετέρου δεν υπήρχε εναλλακτικό σχέδιο για την περίπτωση κρίσης και, βέβαια, η οικονομική πολιτική της χούντας δεν ανέκοψε το μεταναστευτικό ρεύμα από την Ελλάδα προ το εξωτερικό.
Η πρακτική των αγροτικών δανείων έχει τις ρίζες της σε παλαιότερες εποχές. Νομίζω, ότι τα ξεκίνησε ο Βενιζέλος, όταν ίδρυσε την Αγροτική Τράπεζα, και τα συνέχισε σε μεγαλύτερους αριθμούς ο Μεταξάς. Ακόμα και έτσι, όμως, οι ευθύνες της χούντας για την επιβάρυνση των δημοσίων ταμείων υφίστανται.
Προσωπικά, δεν έχω κάποιο πρόβλημα να παραδεχθώ τα όποια θετικά μπορεί να είχε το καθεστώς των Απριλιανών. Ενίσταμαι, όμως, σε ό,τι αφορά την παραπληροφόρηση για την πραγματικότητα επί χούντας και, κυρίως, σε ό,τι αφορά την υπερπροβολή των χαλκευμένων καλών της σε σύγκριση με το ζοφερό παρόν.

Ανώνυμος είπε...

ΠΑΠΑΡΙΕΣ ΚΑΙ ΠΡΑΣΙΝΑ ΑΛΟΓΑ ΜΙΑ ΧΑΡΑ ΤΑ ΣΚΕΦΤΗΚΕΣ ΚΑΙ ΜΑΣ ΤΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΣ ΑΝΤΙ ΝΑ ΤΟ ΒΟΥΛΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΝΑ ΞΕΦΥΓΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΡΟΔΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΔΙΕΦΘΑΡΜΕΝΗ ΠΡΑΞΗ ΤΩΝ ΤΟΥ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΟΥ ΠΟΥ ΔΕΝ ΗΤΑΝ ΤΙΠΟΤΑ ΠΑΡΑΠΑΝΩ ΑΠΟ ΣΧΕΔΙΟ ΤΗΣ CIA ΚΑΘΕΣΑΙ ΚΑΙ ΚΑΤΗΓΟΡΕΙΣ ΜΕ ΔΗΘΕΝ ΙΣΧΥΡΙΣΜΟΥΣ ΤΟΝ ΕΝΑ ΚΑΙ ΜΟΝΑΔΙΚΟ ΠΟΥ ΕΚΑΝΕ ΟΣΑ ΕΚΑΝΕ ΑΝΕΓΚΕΦΑΛΕ..ΑΛΛΑ ΔΕΝ ΠΕΙΡΑΖΕΙ ΕΣΥ ΤΩΡΑ ΤΡΩΣ ΣΤΑ ΜΟΥΤΡΑ ΤΟΥΣ ΚΑΡΑΜΑΝΛΙΚΟΥΣ ΚΑΙ ΠΑΠΑΝΔΡΕΙΚΟΥΣ,ΕΣΥ ΠΛΗΡΩΝΕΙΣ ΕΣΥ ΕΧΑΣΕΣ ΜΙΣΘΟΥΣ.ΟΠΟΤΕ ΟΣΟ ΚΑΙ ΝΑ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΣ ΝΑ ΘΑΨΕΙΣ ΤΗΝ ''ΔΙΚΤΑΤΟΡΙΑ'' ΤΟ ΘΕΜΑ ΕΙΝΑΙ ΟΤΙ ΖΕΙΣ ΣΤΟ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΠΛΗΡΩΝΕΙΣ ΤΟ ΤΙΜΗΜΑ ΝΑ ΕΙΣΑΙ ΑΛΛΟΣ ΕΝΑΣ ΤΥΠΑΚΟΣ ΧΑΖΟΦΟΙΤΗΤΗΣ ΤΟΥ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ ΤΟΤΕ..ΠΟΥ ΠΙΣΤΕΨΕ ΠΩΣ ΕΡΙΞΑΝ ΤΟΝ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟ ΚΑΙ ΤΟΡΑ ΤΟΝ ΠΙΝΟΥΝ ΚΑΝΟΝΙΚΑ!!!!!!!!!!

περιούσιος είπε...

@ Ανώνυμος

Μπροστά σε τέτοια επιχειρηματολογία καθίσταται περιττή κάθε προσπάθεια αντιλόγου.

Ανώνυμος είπε...

απο οσα εχω διαβασει τουλαχιστον στις εκθεσεις τις για την εποχη εκεινη η εοκ ελεγε πως στην ελλαδα συντελουνταν ενα οικονομικο θαυμα.ο προπαππος μου ειχε μεγαλη οικογενεια η οποια επι "δημοκρατιασ" πεινουσε.με την ελευση της χουντας και την διαγραφη των χρεων των αγροτων ανασαναν.εαν δε βαλω στο καδρο την σημερινη απογοητευση και τον εξευτελισμο της πατριδας μας απο τους ξενους τα πραγματα γερνουν επικυνδυνα.τουλαχιστον τοτε μας σεβονταν σαν λαο ενω τωρα η φαπα της φαπας.εγω με ανθρωπους που συζητω στο χωριο που ζω μονο καλα εχουν να πουν για την επταετια.εγω παλι λεω οτι εγιναν και λαθη.αλλα προς θεου.αυτο που ζουμε σημερα ειναι απειρως χειροτερο....

Ανώνυμος είπε...

Την Κύπρο άφησε στο έλεος του θεού. Αυτό ήταν πατριωτική πράξη?? Το ότι βασανίζονταν αθώοι πολίτες επειδή πίστευαν κάτι αντίθετο ήταν πράξη πατριωτισμού? Έλεος ρε παιδιά!!

Dimos Tsegelis είπε...

Καλέ μου φίλε το άρθρο σου είναι ακριβώς αυτό που καλλιέργησαν οι κυβερνήσεις της μεταπολίτευσης αρχίζοντας από τον αείμνηστο εθνάρχη μας Κωνσταντίνο Καραμανλή με την γνωστή ατάκα Η ΕΓΩ Η ΤΑ ΤΑΝΚ και συνεχίστηκε από τον Mr. ζιβάγκο, τους κομουνιστές (φοβούμενοι τυχών νέων διωγμών) ………… !
Καλέ μου φίλε είσαι εντελώς συγχυσμένος και παραπλανημένος !
Την εποχή εκείνη η Ελλάδα βρίσκονταν σε χειρότερη κατάσταση από τώρα, παντού πείνα και φτώχια.
Τα μεροκάματα σπάνια, παιδιά ξυπόλυτα, πεινασμένα με τρύπια η μπαλωμένα παντελόνια (αποφόρια κάποιων άλλων μεγαλύτερων παιδιών) τα ποιο τυχερά παιδιά φορούσαν μπαλωμένα παπούτσια μεγαλύτερου νούμερου, αν ήταν μικρότερα τα έκοβαν μπροστά και έβγαιναν τα δάχτυλα έξω.
Τι σου λέω τώρα ! δεν μπορείς να ξέρεις, μπορείς όμως να ρωτήσεις τον μπαμπά σου και όλους τους πατεράδες που είναι τώρα 50ριδες.
Η ΕΦΤΑΕΤΙΑ ΤΗΣ ΧΟΥΝΤΑΣ ΗΤΑΝ Ο ΔΕΥΤΕΡΟΣ ΧΡΥΣΟΣ ΑΙΩΝΑΣ ΜΕΤΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ.
Με την άνοδο της χούντα γίνονται διορθωτικές αλλαγές !!!
Χαρίζονται τα χρέη στους αγρότες και αρχίζει να κινητέ ο αγροτικός μας μηχανισμός και οι εξαγωγές, σήμερα εισάγουμε τα πάντα μέχρι φρέσκα κρεμμυδάκια και μαϊντανό από Τουρκία.
Έρχονται σε συνεννόηση με τους εφοπλιστές και γυρίζουν όλα τα πλοία σε Ελληνική σημαία (αυτό σήμαινε μειωμένους φόρους τους οποίους ούτως η άλως χάναμε λόγο ξένης σημαίας) στο παζάρι τι & πως αποφασίζετε τα 2/3 του πληρώματος να είναι Έλληνες, (αν αυτό γινόταν σήμερα η ανεργία θα έπεφτε στο μισό) έτσι αρχίζει η εισροή συναλλάγματος.
Τα χωριά ενώνονται μετάξι τους με ασφαλτοδρόμους πηγαίνει το ρεύμα σε όλη την Ελλάδα που ζούσε στο σκοτάδι, κάθε σπίτι που δεν είχε τουαλέτα επιδοτείτε με 5 χιλιάδες να φτιάξει, (αν δεν γίνονταν τότε μέχρι σήμερα θα κατούραγαν στα χωράφια) πηγαίνει το τηλέφωνο σε όλα τα χωριά.
Χτίζονται σχολεία, νοσοκομεία, δημιουργούνται τα Κ.Ν (κέντρα νέων) σε κάθε δήμο με επιτραπέζια παιχνίδια, βιβλιοθήκες και αθλητισμό.
Μπαζώνεται το Φάληρο και θεμελιώνεται το Σ.Ε.Φ, η Καλογρέζα και πολλοί άλλοι αθλητικοί χώροι. Το σλόγκαν της εποχής ΚΑΘΕ ΠΟΛΗ ΚΑΙ ΣΤΑΔΙΟ ΚΑΘΕ ΧΟΡΙΟ ΚΑΙ ΓΥΜΝΑΣΤΗΡΙΟ.
Στα γρανάζια μπαίνουν και οι βιομηχανίες μας με εξαγωγές σε όλο τον κόσμο (αυτές που σήμερα βρίσκονται στην Βουλγαρία) !
Με την εισροή χρήματος αρχίζει να κινείται η οικοδομή, το εμπόριο και φυσικά η ανάπτυξη, για πρώτη φορά η Ελλάδα έχει πλεόνασμα (το όποιο οι κυβερνήσεις της μεταπολίτευσης φρόντισαν να ξεκοκαλίσουν) και να μας φέρουν αργότερα σε αυτήν την κατάσταση που είμαστε τώρα.
Οι ποιο πολλοί από εμάς (τους πατεράδες σας) για πρώτη φορά φορέσαμε καινούργια ρούχα και παπούτσια την περίοδο της εφταετίας.
Αυτή Καλέ μου φίλε ήταν η κακιά χούντα, ψάξε λίγο μάθε περισσότερα και να σε ξαναδούμε.
Παρεμπίπτοντος Δεν είμαι φίλο χουντικός !!!

Ανώνυμος είπε...

θλιβομαι που λογω της κρισης βρισκουν ευκαιρια διαφοροι ακροδεξιοι που αναπολουν την τυραννικη επταετια να λενε ενα καρο ψεματα..και ενταξει οτι "ωφεληθηκαν"οικονομικα πολλοι το ξερουμε αλλα αλλο αυτο και αλλο να προσπαθουν να κανουν το ασπρο μαυρο..θελουν να μας πουνε πως δεν εγιναν τοσα βασανιστηρια κατα την διαρκεια της χουντας(οπως ο Γκεμπελς που ειπε πως δεν εγνωριζε για τα κρεματορια των ομοιων του ναζι)ειπανε πως δεν υπηρχαν νεκροι στο πολυτεχνειο,δλδ οι 24 που σκοτωθηκαν εκεινη την μερα απο σφαιρες ελευθερων σκοπευτων,καθως και η μητερα μιας 22χρονης νορβηγιδας τουριστριας που δολοφονηθηκε,λεει ψεματα?δεν ντρεπονται καθολου?διαβαστε ιστορια και ανοιξτε τα ματια σας!ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΙ ΑΛΕΚΟΣ ΠΑΝΑΓΟΥΛΗΣ,ΜΑΝΔΗΛΑΡΑΣ,ΜΟΥΣΤΑΚΛΗΣ κ.α βασανιστηκαν σκληρα η δολοφονηθηκαν..συνολικα 108 ανθρωποι δολοφονηθηκαν κατα την διαρκεια της χουντας..επισης λενε πως το πολυτεχνειο υποκινηθηκε!το μονο που υποκινηθηκε ηταν η ιδια η χουντα απ'τους αμερικανους!ποιος πουλησε τη κυπρο?κ το παιζετε κ πατριωτες?ενταξει να ειστε φασιστες κ να το υποστηριζετε αλλα μην παιζετε με την νοημοσυνη μας ..φυσικα τα ΜΜΕ προωθουν αυτα τα χυδαια ψευδη..σεβαστειτε τουλαχιστον τους νεκρους.."η ελευθερια πανω απο δικαιωμα ειναι καθηκον"ειχε πει ο Α.Παναγουλης

Ανώνυμος είπε...

Μιλας για δολοφονιες και αναφερεσαι σε λογια του παναγουλη...αυτος ειναι που αποπειραθηκε να δολοφονησει τον παπαφοπουλο;;;;αλλα προκειται για εγκληματια και δολοφονο...νομιζω αυτο αρκει...

Ανώνυμος είπε...

Αναφορικά με το "πλεόνασμα" της Ελλάδας" στα χρόνια της χούντας, με επίσημα στοιχεία ήταν το εξής:
∆ΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ ΣΕ ∆ΙΣ. ∆ΡΧ.
1958………………………………………………..3,5
1959………………………………………………..8,0
1960………………………………………………..9,7
1961………………………………………………11,6
1962………………………………………………13,1
1963………………………………………………17,6
1964………………………………………………21,4
1965………………………………………………25,4
1966………………………………………………32,0
1967………………………………………………37,8
1968………………………………………………45,3
1969………………………………………………56,7
1970………………………………………………63,7
...
1974………………………………………………114 δις δραχμές. Τα παραπάνω από Στατιστική Υπηρεσία και Ευρωπαϊκή Επιτροπή συνυπολογίζοντας ενδεχομένως και την λογοκρισία της εποχής!
Φίλε Dimos Tsegelis εσύ με τι στοιχεία ακριβώς μιλάς;

Ευχαριστώ
Δημήτρης Καραγεώργος

Ανώνυμος είπε...

Τι να πει.....να πει κι άλλα ο ψεύτης της "χρυσής επταετίας?" ό,τι του παν οι "50αρηδες της εποχής του λέει".
Καλά πέρασαν στη χούντα...οι καταδότες, οι φασίστες,οι εφοπλιστές και φυσικά οι "κότες" που σιώπησαν και δεν έκανα τίποτα τη στιγμή που την εξουσία αποκτούσαν κάτι στρατόκαβλοι φαντασμένοι και διεφθαρμένοι πατόκορφα. Βίβα Κίσσινγκερ

Ανώνυμος είπε...

Αμαν πια με τον μηδενισμό-ισοπεδοτισμό της δήθεν «απομυθοποίησης»!

Ανώνυμος είπε...

Κάθε εποχή της ιστορίας έχει τα θετικά και τα αρνητικά της.Όσο και να διαβάσουμε απο όσες διαφορετικές πηγές και να παρουμε γνώμη ΠΟΤΕ δεν θα μπορέσουμε να ξέρουμε ΑΚΡΙΒΩΣ τι συνέβη.Ακόμα και όσοι έζησαν εκείνη την περίοδο χωρις απαραίτητα να τους << βολεύει>> (όπως ελέχθη σε κάποιο απο τα ανωτέρω σχόλια)η όποια πολιτική,κοινωνική ή οικονομική κατάσταση , δεν είναι σε θέση να ξέρουν ακριβώς αν κάποια περίοδος ήταν επιζήμια ή συμφέρουσα ακριβώς γιατί μια περιοδος μπορεί να ναι 'καλή' για την κοινωνία και κακή για την οικονομία του κράτους ή το αντίστροφο ενω ακομα και σήμερα υπάρχει διάσταση απόψεων περι τη πολιτική που ακολουθεί η σημερινή κυβέρνηση και εκείνες των τελευταίων 10 ετών κάτι που μας οδηγεί στο συμπέρασμα της αμφισημίας των αποτελεσμάτων της εκάστοτε πολιτικής που ακολουθείται και στη μεγάλη διαφορά της γνωμης που σχηματίζει ο καθένας απο μας που ΖΟΥΜΕ ΣΕ ΜΙΑ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΗ ΠΕΡΙΟΔΟ ΚΑΙ ΔΙΑΚΡΙΝΟΥΜΕ ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ.Ακόμα και σήμερα,λοιπόν, που ζούμε μία θλιβερή κατάσταση οι απόψεις δεν συγκλίνουν.Ο καθένας αναφέρει τη δική του γνώμη με βάση τις δικές του εμπειρίες.Δεν είμαστε όλοι οι άνθρωποι ίδιοι-δεν έχουμε όλοι τις ίδιες ιδέες , την ίδια παιδεία ,τις ίδιες δεξιότητες ,ανάγκες και δεν έχουμε όλοι την ίδια οικονομική και κοινωνική κατάσταση.Ό καθένας επομένως μπορεί να χει δίκιο και άδικο.Δεν υπάρχει μόνο άσπρο και μαύρο στην πολιτική. Ας μην είμαστε απόλυτοι.Για την εποχή της Δικτατορίας στη Ελλάδα έχω ακούσει πολλά και έχω διαβάσει επίσης πολλά και έχω παρατηρήσει πως όντως δεν ταυτίζονται οι απόψεις.Αναμφισβήτητα εκείνη την περίοδο συνέβησαν γεγονότα και καλά και επιζήμια για την χώρα και την κοινωνία μας.ΕΝΑ ΕΙΝΑΙ ΣΙΓΟΥΡΟ : ΤΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΕΙΝΑΙ ΣΥΝΑΘΡΟΙΣΗ ΠΟΛΛΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ.Δεν αρκεί μια ικανή ή ανικανη κυβέρνηση εκλεγμένη ή μή για να υλοποιήσει μια συντονισμένη πολιτική σε κάθε τομέα μίας χώρας.Οι αστάθμητοι παράγοντες είναι πολλοι ωστόσο οι αντιπρόσωποι μας θα έπρεπε να έχουν την ικανότητα να προβλέπουν τι θα συμβεί με τις εκάστοτε πολιτικές δράσεις.Θεωρώ λοιπόν ανούσιο να προσπαθούμε να επιβάλλουμε ο ένας την άποψη του στον άλλον για ένα θέμα που έτσι κι αλλιώς δεν μπορούμε να γυρίσουμε το χρόνο πίσω και να το αλλάξουμε ή να ξέρουμε με ακρίβεια τί συνέβη.Καλό θα ήταν να υπάρχει ουσιώδης διάλογος και σεβασμό στις απόψεις του άλλου αρκεί να τίθενται ορθά επιχειρήματα και όχι αερολογίες και μίσος ιδίως όταν απορρέει απο λόγια άλλων.Εξάλλου ακόμα και σήμερα που η πληροφορία είναι διάχυτη,πολλά έχουν ειπωθεί,λίγα ισχύουν.Πρέπει να προσπαθούμε να ανιχνεύσουμε τα λάθη του παρελθόντος ωστε να αποφύγουμε την επανάλληψη τους στο παρόν και στο μέλλον.ΠΟΤΕ ΔΕΝ ΘΑ ΕΙΝΑΙ ΠΛΗΡΩΣ ΞΕΚΑΘΑΡΟ ΤΟ ΤΙ ΣΥΝΕΒΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ.ΩΣΤΟΣΟ ΤΩΡΑ ΕΙΜΑΣΤΕ ΣΕ ΠΕΡΙΟΔΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΣΚΕΦΤΟΜΑΣΤΕ ΤΙ ΘΑ ΚΑΝΟΥΜΕ ΣΕ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΚΑΙ ΣΥΛΛΟΓΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ ΤΩΡΑ.Δυστυχώς δεν μπορούμε να περιμένουμε κανέναν άλλον να μας σώσει αν δεν προσπαθήσουμε να σώσουμε τον εαυτό μας.