Παρέα με το κινητό του

Εκείνο το βράδυ είχαμε βγει μια μεγάλη παρέα, άνδρες και γυναίκες, νεότεροι τότε, ώστε να έχουμε τις απαραίτητες αντοχές για ένα ξενύχτι. Το τραπέζι στο μαγαζί βρισκόταν σε σημείο, απ’ όπου δεν περνούσε κόσμος ή φορτωμένα γκαρσόνια ούτε είχαμε ένα μεγάφωνο με μουσική στη διαπασών πάνω από τα κεφάλια μας. Το φαγητό ήταν καλό και σε προσιτή τιμή και η παρέα είχε χωριστεί σε «πηγαδάκια», αφού ήμαστε αρκετοί, ώστε να μπορούμε να συμμετάσχουμε όλοι στην ίδια συζήτηση.
Μόνο ένα πρόσωπο βρισκόταν εκτός κλίματος. Καθόταν μαζί μας, μας είχε χαιρετήσει, είχε παραγγείλει το φαγητό του, το οποίο είχε, σχεδόν, αφήσει και ασχολούνταν με κάτι μέσα στην τσάντα του. Για όσους δεν είναι εξοικειωμένοι με τη σύγχρονη τεχνολογία, το ψάξιμο στην τσάντα του δεν ήταν παρά η εγγραφή μηνύματος στο κινητό του τηλέφωνο, τελετουργικό, το οποίο τήρησε ευλαβικά όλη την ώρα, που καθόμαστε στο τραπέζι. Επρόκειτο για μια διαρκώς επαναλαμβανόμενη διαδικασία, που είχε απορροφήσει το πρόσωπο αυτό και δεν το είχε αφήσει να συμμετάσχει στην κουβέντα μας. Το κινητό βγήκε από την τσάντα, όταν σηκωθήκαμε κάποια στιγμή από το τραπέζι, για να απολαύσουμε το ποτό μας και να χορέψουμε. Μόνο που το τελετουργικό απλά τροποποιήθηκε χωρίς να διακοπεί, ήτοι η εγγραφή, αποστολή και παραλαβή μηνυμάτων συνεχίστηκε απρόσκοπτα και στο όρθιο, ενώ οι υπόλοιποι είχαμε παραδοθεί στο ρυθμό της μουσικής (εντάξει, δεν ήταν και το καλύτερο μουσικό κομμάτι αλλά ένα Σαββατοκύριακο είχαμε στη διάθεσή μας, για να ξεσκάσουμε λίγο).
Δε νομίζω ότι αυτό το φαινόμενο είναι σπάνιο. Πολλά πρόσωπα, όταν βγαίνουν έξω, σήμερα, επικεντρώνονται στο κινητό τηλέφωνό τους, το οποίο εξακολουθεί, παρά τη μαζική χρήση του, να αποτελεί είδος επίδειξης. Τα σύγχρονα μοντέλα αναζητούνται μανιωδώς από πρόσωπα, τα οποία μπορεί να στερούνται χρημάτων, για να ζήσουν αξιοπρεπώς, αλλά η αγορά καινούργιου κινητού με κάμερα, MP3, ραδιόφωνο, Bluetooth, USB, GPS και άλλες υπηρεσίες θεωρείται απαραίτητο στοιχείο του προσωπικού μας εξοπλισμού. Φιλικό μου πρόσωπο παρήγγειλε προ δύο μηνών το μοντέλο Ε51 της NOKIA, το οποίο δεν είναι και το φθηνότερο κινητό τηλέφωνο (υπολογίστε ότι κοστίζει γύρω στα 300 ευρώ) και από το κατάστημα πωλήσεως ειδών κινητής τηλεφωνίας και υπηρεσιών το ενημέρωσαν ότι δεν προλαβαίνουν να φέρουν παραγγελίες και αμέσως το απόθεμα εξαντλείται. Προφανώς η ακρίβεια έχει γονατίσει τον κόσμο αλλά το κινητό τηλέφωνο δικαιολογεί τις μέγιστες θυσίες από τον υποψήφιο αγοραστή του, ακόμα και αν αυτός ανήκει στην περιλάλητη γενιά των 700 ευρώ.
Και ας δεχθούμε ότι το κινητό τηλέφωνο είναι ένα είδος επικοινωνίας, που καλύπτει βασικές επικοινωνιακές μας ανάγκες. Έχω παρατηρήσει και φαντάζομαι ότι δεν αποτελώ την εξαίρεση ότι στις ελάχιστες, πλέον, βραδυνές μου εξόδους πολλά άτομα ασχολούνται όλη την ώρα με το κινητό τους. Κοιτάζουν, αν έχουν μήνυμα, γράφουν και στέλνουν μηνύματα, παίζουν κάποιο παιχνίδι σε αυτό, ανταλλάσσουν βιντεάκια, τραγούδια και ήχους κλήσεως και, επί τη ευκαιρία, μια και βγήκαν για ποτό, μιλάνε με το/τη συνοδό τους και την παρέα τους.
Δεν παραβλέπω, επαναλαμβάνω, το γεγονός ότι με τα κινητά τηλέφωνα η επικοινωνία μας με τους τρίτους έγινε εφικτότερη. Η άμεση αντιμετώπιση κινδύνων, όταν βρισκόμαστε εκτός οικίας, όπως όταν παθαίνουμε κάποιο ατύχημα με το αυτοκίνητό μας στη μέση του πουθενά, είναι, πλέον, δυνατή. Το εφικτότερο, όμως, της επικοινωνίας δεν μας κατέστησε και κοινωνικότερους. Όταν σε ένα εστιατόριο, ένα μπαρ ή σε οποιαδήποτε έξοδό μας επικεντρωνόμαστε στο κινητό μας, μοιραία δεν επικοινωνούμε με τον περίγυρό μας, συχνά ούτε με την παρέα μας. Και συχνά, όταν η χρήση του κινητού τηλεφώνου γίνεται ιδιαίτερα συστηματική, προσβάλλουμε την παρέα μας, διότι δείχνουμε ότι προτιμάμε να ασχοληθούμε με το κινητό μας παρά με αυτή. Και, φυσικά, απομονωνόμαστε απ’ όλους, πλην του παραλήπτη των μηνυμάτων μας.
Τελικά, κάποια στιγμή, το πρόσωπο, που ασχολούνταν αποκλειστικά με το κινητό του, αποφάσισε να αναχωρήσει. Μας χαιρέτησε όλους, μας δήλωσε ότι πέρασε πολύ καλά και ότι θα ήθελε να ξαναβρεθούμε. Και μείναμε με την απορία, αν μας δούλευε ψιλό γαζί. Και δεν είμαστε οι μόνοι, που βρεθήκαμε σε αυτή την κατάσταση. Και, εξ όσων θυμάμαι, δεν τρελλαινόμαστε να το προσκαλούμε για βραδυνή έξοδο, έπειτα από το περιστατικό αυτό.

Υ.Γ. Σκόπιμα δεν αναφέρθηκα στο φύλο του προσώπου, το ενδιαφέρον του οποίου μονοπωλούσε το κινητό του τηλέφωνο. Γιατί θα μπορούσε να ανήκει και στα δύο φύλα. Σημασία, άλλωστε, δεν είχε το φύλο αλλά η χειρονομία.

Ο σπουδαιότερος Έλληνας όλων των εποχών

Το πέρας της πρώτης ψηφοφορίας για την ανάδειξη των 100 σπουδαιότερων Ελλήνων έληξε προ ημερών. Φυσικά, τα ερωτήματα, που είχαν τεθεί σχετικά με το ποια κριτήρια θα ληφθούν υπόψη, ώστε να προσδιοριστεί κάποιος ως Έλληνας έμειναν χωρίς απάντηση αλλά ενδεχομένως να μην απασχόλησαν ιδιαίτερα τον πολύ κόσμο.
Ψήφισαν Έλληνες από κάθε γωνία της γης. Τη μερίδα του λέοντος στις προτιμήσεις των ψηφοφόρων κατέλαβαν αρχαίοι Έλληνες, όπως ο Σόλων, ο Περικλής, ο Θουκυδίδης και άλλοι σύγχρονοί τους. Φαινόμενο αρχαιολατρείας; Ίσως, αν και οι προσωπικότητες της αρχαίας Ελλάδος παραμένουν ιδιαίτερα δημοφιλείς όχι μόνο στην ημεδαπή αλλά και στο εξωτερικό, έστω στους κύκλους των φίλων της κλασσικής γραμματείας. Σύμπτωμα προσκόλλησης στο αρχαίο και ένδοξο παρελθόν μας; Πιθανότατα κάποιοι εκ των ψηφισάντων να έχουν τέτοια αισθήματα, αν και η προσφορά των ψηφισθέντων δεν μπορεί να αμφισβητηθεί.
Η απουσία προσώπων της βυζαντινής εποχής δεν θα πρέπει να προκαλεί ιδιαίτερη απορία. Η ελάχιστη προσοχή, που δίνει η δημόσια εκπαίδευση στο Βυζάντιο αλλά και η ολοένα περισσότερο προβαλλόμενη άποψη ότι το Βυζάντιο περισσότερο πολέμησε τον ελληνισμό παρά τον ανέδειξε οδήγησαν στην μη ανάδειξη προσωπικοτήτων της βυζαντινής αυτοκρατορίας, τουλάχιστον σε υψηλές θέσεις.
Η παρουσία κάποιων προσώπων ,όπως ο Ιωάννης Μεταξάς αλλά και ο Γεώργιος Παπαδόπουλος, ανάμεσα στους ψηφισθέντες ως σπουδαιότερους Έλληνες όλων των εποχών φαντάζομαι ότι θα ενοχλήσει, αν ληφθεί υπόψη η πολιτεία των δύο αυτών ανδρών.
Όποια και αν είναι η τελική κατάταξη, όποια πρόσωπα και αν ψηφιστούν ως σπουδαιότεροι Έλληνες όλων των εποχών, τίθεται το ερώτημα, κατά πόσο το τελικό αποτέλεσμα μπορεί να αποτελέσει μια εικόνα της σημερινής Ελλάδος. Μπορούμε, δηλαδή, να μιλήσουμε για μια Ελλάδα προσκολλημένη στο παρελθόν και πάσχουσα από προγονολατρεία; Μήπως αποδεικνύεται για μια, ακόμα, φορά ότι η ιστορική μας μνήμη είναι ανύπαρκτη, τη στιγμή, που οι Μεταξάς και Παπαδόπουλος φιγουράρουν ανάμεσα στους 100 σπουδαιότερους Έλληνες; Ή μήπως αρχίσαμε να σκεφτόμαστε πιο ανοικτά και χωρίς αγκυλώσεις, όταν προσωπικότητες της εποχής του Βυζαντίου δεν προτιμήθηκαν από πολύ κόσμο;
Δύσκολα μπορεί να βγάλει κανείς ασφαλή συμπεράσματα. Μια δημοσκόπηση ή μαζική ψηφοφορία μπορεί να καταδεικνύει την πρόθεση ψήφου του εκλογικού σώματος ή αναδεικνύει κυβερνήσεις και αιρετούς άρχοντες, βάσει της αρχής της πλειοψηφίας, αλλά η ψήφιση κάποιων προσώπων ως σπουδαίων είναι κάτι, το οποίο γίνεται πρώτη φορά, τουλάχιστον σε τέτοια έκταση, στη χώρα μας. Είναι λογικό οι προτιμήσεις όσων ψήφισαν να μην είναι απόλυτα παγιωμένες, όπως λ.χ. οι πολιτικές ή κομματικές πεποιθήσεις πολλώ δε μάλλον, όταν μιλάμε για ένα αριθμό 38.000, περίπου, ψηφισάντων, που δεν αποτελούν την πλειοψηφία των Ελλήνων αλλά ούτε καν ένα δείγμα επαρκές, για να συναγάγει κανείς συμπεράσματα.
Το μόνο σίγουρο είναι ότι ως ομάδα ψηφοφόρων αποδείξαμε ότι έχουμε μια ιδιαίτερα μεγάλη γκάμα προσωπικοτήτων προς ψήφιση, η οποία καλύπτει το μεγαλύτερο φάσμα της ανθρώπινης δραστηριότητας. Ψηφίστηκαν επιστήμονες, καλλιτέχνες, φιλόσοφοι, στρατιωτικοί, αυτοκράτορες, πολιτικοί, αθλητές και πολλοί άλλοι προερχόμενοι από διαφορετικές εποχές. Και αυτό δεν είναι κακό, αρκεί να μη φουσκώσουν κάποια επιρρεπή στον τυμπανισμό μυαλά και πιστέψουμε ότι μόνο εμείς έχουμε αναδείξει τόσες μεγάλες προσωπικότητες.

ΜΙΑ ΧΑΡΑΜΑΔΑ ΛΙΓΟ ΦΩΣ

Μπορεί οι κλασσικοί αναγνώστες εφημερίδων να δυσανασχετούν, που ακόμα και οι παλαιότερες και συνήθως σοβαρότερες εφημερίδες έχουν υιοθετήσει την τακτική της προσφοράς ταινιών με κάθε κυριακάτικο φύλλο τους αλλά, προσωπικά, δεν στενοχωριέμαι καθόλου. Διότι μου παρέχουν τη δυνατότητα να αποκτήσω κάποιες σπουδαίες ταινίες, τις οποίες ανά πάσα στιγμή θα μπορώ να απολαύσω υπό οποιεσδήποτε προϋποθέσεις, χωρίς να περιμένω, πότε θα τις προβάλει η τηλεόραση, ώστε να τις γράψω στο βίντεο. Α, και να υποστώ τα 20λεπτα διαλείμματα για διαφημίσεις ή το ενδεχόμενο να υπολείπονται 20 λεπτά για να τελειώσει η ταινία και ο τηλεοπτικός σταθμός να επιλέγει κάνε διάλειμμα, ώστε να προβάλει όχι μόνο διαφημίσεις αλλά και τι δελτίο ειδήσεών του.
Μια τέτοια ευκαιρία είχα και σήμερα, που μια κυριακάτικη εφημερίδα έδινε δύο ταινίες, μια εκ των οποίων ήταν αυτή, που κέρδισε, το περσυνό βραβείο Όσκαρ καλύτερης ξενόγλωσσης ταινίας, «ΟΙ ΖΩΕΣ ΤΩΝ ΑΛΛΩΝ», μια σπουδαία απεικόνιση της ζωής στην Ανατολική Γερμανία εν έτει 1984, όταν ένας από τους σκληρότερους αλλά και ικανότερους ανακριτές της Στάζι, της μυστικής αστυνομίας, ο Βίσλερ, λαμβάνει την εντολή να παρακολουθεί το σπίτι του Γκέοργκ Ντράιμαν, πιστού στο καθεστώς σκηνοθέτη, τον οποίο υποπτεύονται για ανατρεπτική δράση. Μόνο που σταδιακά αρχίζει να αποστασιοποιείται από τις εντολές των προϊσταμένων του και να καλύπτει το Ντράιμαν, ο οποίος, χωρίς να είναι φανερά αντικαθεστωτικός, απεχθάνεται πολλά από τα στοιχεία του καθεστώτος.
Η ταινία αυτή αγαπήθηκε ιδιαίτερα στην Ελλάδα. Έκοψε περί τα 400.000 εισιτήρια, αριθμός ιδιαίτερα ασυνήθιστος για μη αγγλόφωνη ή ελληνική ταινία και απέσπασε κολακευτικές κριτικές.
Μόνο που στην Ελλάδα δεν υπήρξαν μόνο θαυμαστές της ταινίας. Δεν έλειψαν οι κριτικές, που έβαλλαν κατά του σκηνοθέτη Ντόνερσμαρκ, κατηγορώντας τον για αντικομμουνισμό και για σπίλωση του σοσιαλισμού στα χρόνια της πρώην Ανατολικής Γερμανίας. Μα δεν υπήρχε παρακολούθηση στις χώρες του υπαρκτού σοσιαλισμού, άσε, που δεν δείχνει η ταινία, ότι κανένας δεν έμενε χωρίς δουλειά, κανένας δεν πεινούσε, εγκληματικότητα δεν υπήρχε και όλοι ζούσαν καλά. Κρίθηκε, επίσης, ότι η ταινία έρεπε προς το μελόδραμα και την κοινοτοπία, ενώ δεν έλειψαν και οι απορίες, οι οποίες εξεφράσθησαν από τους περισσότερους επικριτές της ταινίας, ότι, δηλαδή, οι πράκτορες της Στάζι ήταν τόσο αδίστακτοι και απάνθρωποι, που είναι αδύνατο ο πρωταγωνιστής ανακριτής να υπήρχε περίπτωση να δείξει ανθρώπινο πρόσωπο και πως στην πραγματικότητα θα είχε καταδώσει το Ντράιμαν με το καλημέρα. Πώς είναι δυνατό, δηλαδή, σε μια χώρα του πάλαι ποτέ υπαρκτού σοσιαλισμού, όπου η κατάδοση του διπλανού σου αποτελούσε προϋπόθεση για την ασφάλεια αλλά και για την ανέλιξή σου στο Κόμμα, ένας ανακριτής και, μάλιστα, εκ των πιο επιτυχημένων αλλά και αφοσιωμένων στο Κόμμα και την υπηρεσία του, να φτάσει στο σημείο να προστατεύσει έναν εχθρό του σοσιαλισμού και, μάλιστα, η αλλαγή αυτή στη ζωή του να γίνει με ένα τρόπο, που στα μάτια των πολλών φάνταζε απλοϊκός; ( ο ιστότοπος αthens.indymedia.org παρουσιάζει το πολύ εύγλωττο κείμενο του Ριζοσπάστη για την ταινία στην ηλεκτρονική διεύθυνση athens.indymedia.org/front.php3?lang=el&article_id=629867. Δείτε, επίσης, την κριτική του κ. Δημήτρη Δανίκα στην εφημερίδα «ΤΑ ΝΕΑ» στις 14.12.2006 αλλά και στο www.tanea.gr//Article.aspx?d=20061214&nid=2972513&sn=&spid=221).
Θα αποφύγω να κρίνω την άποψη των επικριτών της ταινίας αυτής, διότι σκοπός μου είναι να εστιάσω στο πρόσωπο του Βίσλερ, ο οποίος, αν και στην αρχή του έργου δίδει την εντύπωση ενός τυπικού και αφοσιωμένου στρατιώτη του Κόμματος, στην πορεία φαίνεται να υποστηρίζει το Ντράιμαν και αυτό το πληρώνει με τον υποβιβασμό του. Φρονώ ότι η συντριπτική πλειοψηφία των κομματικών στελεχών στα ανελεύθερα καθεστώτα του παρελθόντος ήταν απόλυτα αφοσιωμένοι στο Κόμμα και τις εντολές του και δεν αισθάνονταν τον παραμικρό οίκτο για εκείνους, που θεωρούσαν ως εχθρούς του Κόμματος και του σοσιαλισμού. Η τύχη των χαρακτηρισμένων ως αντιπάλων του σοσιαλισμού ήταν προδιαγεγραμμένη και ποτέ δε γλύτωναν (διαβάστε και την άποψη του κ. Γκάζμεντ Καπλάνι στο gazikapllani.blogspot.com/2007/01/blog-post_16.html).
Μόνο, που η ιστορία έχει να δείξει αρκετά παραδείγματα προσώπων, τα οποία υπηρετούσαν ένα καθεστώς αντιδημοκρατικό και απάνθρωπο αλλά κάποια στιγμή κάτι ξύπνησε μέσα τους και ανέκρουσαν πρύμνη. Για κάθε πιστό στρατιώτη του γερμανικού στρατού ή των όποιων διαβαθμίσεών του, που δεν έδειχνε τον παραμικρό οίκτο στους αντιπάλους λαούς και στρατούς, υπάρχει ο στρατιώτης, που άνοιξε την πόρτα του καιόμενου σχολείου στα φυλακισμένα γυναικόπαιδα των Καλαβρύτων το 1943, λίγο πριν καταρρεύσει η στέγη του, και τα έσωσε από βέβαιο θάνατο. Για κάθε ορκισμένο Ερυθροφρουρό, που κατέστρεψε την Κίνα στη διάρκεια τις Πολιτιστικής Επανάστασης και κάθε κομματικό στέλεχος, που πίστευε στην ακραία καταστολή κάθε αντίθετης φωνής στην Κίνα, υπάρχει ο Ζάο Ζιγιάνγκ, Γενικός Γραμματέας του Κ. Κ. Κίνας(και όχι απλό στέλεχος του Κ.Κ.Κ.), που αντιτάχθηκε στην καταστολή της εξέγερσης των φοιτητών στην πλατεία Τιεν Αν Μεν ή, τουλάχιστο, προσπάθησε να την ανατρέψει και το πλήρωσε με κατ’ οίκον περιορισμό μέχρι τον πρόσφατο θάνατό του. Για κάθε Γερμανό θεατή στο Ολυμπιακό Στάδιο του Βερολίνου στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1936, που χαιρετούσε ναζιστικά, πιστό στις προσταγές του ναζιστικού κόμματος, υπήρχε ένα Λουτς Λονγκ, άλτης του μήκους, ο οποίος όχι μόνο ανέπτυξε φιλία με το μαύρο Τζέσε Όουενς αλλά και του υπέδειξε τρόπους, ώστε να βελτιώσει τα άλματά του. Και για κάθε Μιχαήλ Σολόχωφ, συγγραφέα απόλυτα ευθυγραμμισμένο με τις ντιρεκτίβες του Κομμουνιστικού Κόμματος της πρώην Σοβιετικής Ένωσης, υπάρχουν ο Αλεξάντερ Σολτζενίτσιν και ο Αλεξάντερ Γκίνζμπουργκ, που ύψωσαν τη φωνή τους κατά του ανελεύθερου καθεστώτος της χώρας τους.
Δεν ήταν, λοιπόν, τα καθεστώτα των πρώην σοσιαλιστικών χωρών αλλά και άλλων χωρών, όπου επικρατούσαν ανελεύθερα πολιτεύματα, τόποι απόλυτης αφοσίωσης, έστω και δια του τρόμου, όπου τόσο τα κομματικά στελέχη όσο και ο απλός λαός ασπαζόντουσαν πλήρως και εφ’ όρου ζωής τις οδηγίες της ηγεσίας του Κόμματος. Η ταινία αυτή θέλησε, πιστεύω, να δείξει ότι ακόμα και στη μαυρίλα του πιο σκληρού καθεστώτος (αλληγορική, ίσως, η σκηνή, όπου ο Βίσλερ επιστρέφει αργά το βράδυ στο σπίτι του σε ένα έρημο και θεοσκότεινο Ανατολικό Βερολίνο) υπάρχουν κάποιοι, που ανοίγουν μικρές χαραμάδες, για να περάσει λίγο φως. Και από τις χαραμάδες αυτές αρχίζει η κατάρρευση και των πιο σκληρών καθεστώτων.

ΠΛΕΙΣΤΗΡΙΑΣΜΟΙ ΑΚΙΝΗΤΩΝ ΚΑΙ ΝΟΟΤΡΟΠΙΑ

Δεν ανήκω σε εκείνους, οι οποίοι ξιφουλκούν το τελευταίο χρονικό διάστημα κατά των τραπεζών, γενικά, τις οποίες θεωρούν υπεύθυνες για την κατακόρυφη αύξηση των πλειστηριασμών ακινήτων. Μπορώ να δεχθώ ότι υπάρχουν πρόσωπα, τα οποία λόγω ατυχών συγκυριών, όπως προβλήματα υγείας, δεν μπόρεσαν να εξοφλήσουν τις οφειλές τους προς τις τράπεζες, με αποτέλεσμα να απωλέσουν τις οικίες τους. Όπως, επίσης, υπάρχουν πρόσωπα, τα οποία εξόφλησαν την οφειλή τους προς κάποια τράπεζα, η οποία στη συνέχεια έκρινε σκόπιμο να συνεχίσει να τους ενοχλεί, ισχυριζόμενη, δήθεν, ότι δεν είχε εξοφληθεί. Υπάρχουν τέτοιες περιπτώσεις, μόνο που δεν αποτελούν τον κανόνα. Οι περισσότερες περιπτώσεις αφορούν πρόσωπα, τα οποία ζήτησαν και έλαβαν διακοποδάνεια, καταναλωτικά δάνεια, πιστωτικές κάρτες και άλλα συναφή, τα οποία προσφέρθηκαν π.χ. δια τηλεφώνου και δεν είχαν το σθένος να τα αρνηθούν.
Θα μπορούσε κανείς να επικρίνει τη συνήθεια των τραπεζών να τηλεφωνούν και γενικά να μετέρχονται κάθε μέσο, προκειμένου να προσελκύσουν πελάτες. Κατακριτέα είναι και η πρακτική τους να σκαρώνουν πλαστές ανάγκες π.χ. παρακολουθήστε την Εθνική Ελλάδος στον τελικό του EURO στην Πορτογαλία, αν θυμάστε προ τετραετίας, κόλπο, το οποίο έπεισε εκατοντάδες συνέλληνες να συρρεύσουν στις τράπεζες για να λάβουν σχετικό δάνειο. Θα μπορούσε, επίσης, να κατακρίνει την πρακτική των πανωτοκίων, η οποία ώθησε στην απελπισία εκατοντάδες δανειστές. Αν εξαιρέσουμε την τελευταία πρακτική, η οποία και παράνομη είναι και καταχρηστική, οι υπόλοιπες τακτικές αποτελούν το αναγκαίο επακόλουθο μιας κοινωνίας ελεύθερου ανταγωνισμού, όπου τα πάντα, σχεδόν, προσφέρονται, αγοράζονται και ανταλλάσσονται.
Από την άλλη, όμως, πλευρά τι μέτρα πήραμε ως κοινωνία, ώστε να θωρακιστούμε από την επέλαση των «δελεαστικών» προσφορών των τραπεζών; Οργανωθήκαμε ποτέ, ώστε να πούμε ΟΧΙ στις προσφορές των τραπεζών, όταν δεν τις χρειαζόμαστε; Μάλλον όχι, αρκεστήκαμε να καταγγείλουμε γενικά και αόριστα, όπως δυστυχώς συνηθίζουμε, τα συμφέροντα των τραπεζών, οι οποίες προωθούν τα προϊόντα τους με κάθε μέσο και δημιουργούν στο φτωχό και απλό κοσμάκη πλαστές ανάγκες. Μας φταίνε οι τράπεζες, που διαφημίζουν παντού τα προϊόντα και τις υπηρεσίες τους, ώστε να τις βλέπουμε όποιο κανάλι της τηλεόρασης και αν ανοίξουμε , όποια διαφήμιση και αν δούμε στους τοίχους των πόλεών μας.
Μόνο που ο νεοέλληνας σε πολλές περιπτώσεις αδυνατεί να καταπολεμήσει τις κακές του συνήθειες. Οι πλαστές ανάγκες δε δημιουργήθηκαν από τις τράπεζες αποκλειστικά αλλά από την αδυναμία του να αρνηθεί την προσφορά ενός δανείου ή μιας πιστωτικής κάρτας, που του προσφέρει μια τράπεζα. Δέχεται ότι δεν μπορεί να αντισταθεί στις διαφημίσεις για δάνεια, κάρτες και άλλα παρεμφερή αλλά όταν βλέπει διαφημιστικό σποτάκι σε κάποιο ελληνικό τηλεοπτικό σταθμό, με το οποίο καλείται να μην οδηγεί πιωμένος ή να φοράει τη ζώνη του ή να μην τρέχει, όταν οδηγεί ή να σέβεται το περιβάλλον, τότε προφανώς η προβολή αυτών των μηνυμάτων δεν τον επηρεάζει, αν κρίνουμε από τα τροχαία ατυχήματα, που οφείλονται σε μέθη, μεγάλη ταχύτητα ή τάση να μη φοράμε ζώνη ασφαλείας. Κοινώς, τις σχετικές διαφημίσεις τις αγνοεί. Άρα ακούει ό,τι το βολεύει.
Από την άλλη πλευρά, το φαινόμενο των κατασχέσεως ακίνητης περιουσίας στην Ελλάδα έχει λάβει ανησυχητικές διαστάσεις. Δέχομαι ότι το μεγαλύτερο μέρος των κατασχεθέντων ακινήτων ανήκει σε δανειολήπτες, οι οποίοι έλαβαν δάνεια για ανάγκες, οι οποίες στις περισσότερες περιπτώσεις δεν ήταν πρωταρχικές (ανέφερα παραδείγματα ανωτέρω) αλλά δεν παύει, ακόμα και έτσι, η απώλεια μιας οικίας να φαντάζει αρκούντως σκληρή. Το φαινόμενο, που παρουσιάζεται στις Η.Π.Α. ,όπου χιλιάδες, ίσως και περισσότερες οικογένειες διαβιούν, πλέον, σε αντίσκηνα, αφού έχασαν τα σπίτια τους σε πλειστηριασμούς θα μπορούσε να εμφανιστεί και στην Ελλάδα.

Ήδη έχουν ληφθεί κάποια μέτρα και στην Ελλάδα. Συγκεκριμένα, δυνάμει της παραγράφου 11 του άρθρου 18 του Ν. 3587/2007, απαγορεύεται η κατάσχεση ακινήτου για χρέη από πιστωτική κάρτα ή καταναλωτικό δάνειο, αν αυτό αποτελεί την μοναδική κατοικία του οφειλέτη, η απαίτηση της τράπεζας ή οποιουδήποτε άλλου πιστωτικού ιδρύματος δεν υπερβαίνει τα 10.000 ευρώ και η προσημείωση, κατάσχεση ή παν άλλο νομικό βάρος δεν ενεγράφη συναινέσει του οφειλέτη, αρκεί ο οφειλέτης να ασκήσει ανακοπή μέσα σε χρονικό διάστημα 15 ημερών από την επίδοση (κοινοποίηση) σε αυτόν εκτελεστού τίτλου, με τον οποίο ξεκινάει η διαδικασία της κατασχέσεως ενός ακινήτου. Την ίδια στιγμή, προωθείται νομοθετική ρύθμιση, σύμφωνα με την οποία στους πλειστηριασμούς δεν θα πωλείται ένα ακίνητο σε τιμή κατώτερη της αντικειμενικής του αξίας, ώστε να παρέχεται στον οφειλέτη μεγαλύτερο χρονικό διάστημα να καταβάλει το χρέος του προς την τράπεζα και να αποφεύγονται πλειστηριασμοί ακινήτων σε υπερβολικά χαμηλές τιμές, ενώ θα θεσπιστεί περίοδος χάριτος ενός χρόνου, προκειμένου ο δανειολήπτης να επιτύχει νέο διακανονισμό με την τράπεζα, ώστε να σώσει το ακίνητό του.
Βέβαια, αν και ο παραπάνω νόμος ισχύει εδώ και δέκα, περίπου, μήνες, η αύξηση του αριθμού των πλειστηριασμών είναι γεγονός, το οποίο αποδεικνύει ότι τίποτε δε μας σταματά, προκειμένου να πάρουμε δάνειο για να καλύψουμε, δήθεν, ανάγκες μας αλλά στην ουσία για την καλοπέρασή μας, ως, επίσης, ότι αν και υπάρχουν μέτρα, ώστε να σταματήσει κανείς ένα πλειστηριασμό σε βάρος του ακινήτου του, εν τούτοις ουδέν πράττει εκείνος, κατά του οποίου στρέφεται ο πλειστηριασμός. Ίσως γιατί δεν έχουμε μάθει να προστρέχουμε στις ενώσεις προστασίας δανειοληπτών, οι οποίες έχουν ιδρυθεί τα τελευταία χρόνια σε μια προσπάθεια να ανακοπεί ο ολοένα αυξανόμενος αριθμός των κατασχέσεων ακινήτων. Ίσως γιατί έχουμε μάθει να περιμένουμε από το κράτος-πατερούλη να βγάλει το φίδι από την τρύπα. Ίσως διότι δεν έχουμε μάθει να περιορίζουμε τις ανάγκες μας, αφού στις περισσότερες περιπτώσεις οι πλειστηριασμοί αφορούν χρέη από καταναλωτικά δάνεια ή πιστωτικές κάρτες, κατηγορίες δανείων, που ελήφθησαν όχι διότι υπήρχαν πραγματικές ανάγκες αλλά διότι κάποιοι συμπατριώτες μας επιθυμούσαν να ξοδέψουν περισσότερα απ’ όσα αποκέρδαιναν. Ίσως, εντέλει, διότι "γουστάρουμε" να χρωστάμε αριστερά και δεξιά και θέλουμε το κράτος να μας προστατέψει, ώστε και να μην πληρώσουμε και να κρατήσουμε το σπίτι μας.
Θέμα νοοτροπίας, λοιπόν; Σαφώς, κατά την ταπεινή μου άποψη! Μα δεν υπάρχουν και εκείνοι οι άτυχοι, που πήραν δάνειο για να αγοράσουν ένα σπίτι ή για να ξεκινήσουν μια επιχείρηση και οι συγκυρίες τους κατέστρεψαν, με αποτέλεσμα να χάσουν το σπίτι τους; Μα φυσικά και υπάρχουν τέτοιες περιπτώσεις, αλλά αποτελούν την εξαίρεση στον κανόνα, ο οποίος θέλει πολλούς συνέλληνες να λαμβάνουν δάνεια, για να καλύψουν τις ανάγκες ψυχαγωγίας τους, οι οποίες δεν είναι δα και πρωταρχικές ή, εν πάσει περιπτώσει, μπορούμε να ψυχαγωγηθούμε, χωρίς να χρειαστεί να ξοδέψουμε τα μαλλιά της κεφαλής μας.
Εν κατακλείδι, η αλλαγή του νόμου για τις κατασχέσεις ακινήτων δεν αρκεί, για να μας σώσει από τον αυξανόμενο αριθμό πλειστηριασμών. Η αλλαγή μυαλών θα είναι το καλύτερο φάρμακο. Αλλά γι’ αυτό δεν υπάρχει ούτε συνταγή ιατρού ούτε νομοθετική ρύθμιση.

Υπέρ της πυρηνικής ενέργειας;

Με αφορμή τις πρόσφατες δηλώσεις του Υπουργού ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. κ. Σουφλιά για τη χρήση της πυρηνικής ενέργειας και στη χώρα μας, την οποία χαρακτήρισε ως ανανεώσιμη πηγή ενέργειας, την οποία προωθεί η Ευρωπαϊκή Ένωση, δημιουργήθηκε ένας έντονος προβληματισμός για τη χρήση της ως εναλλακτικής πηγής ενέργειας στη χώρα μας, σε αντικατάσταση των ήδη υπαρχόντων και ιδιαίτερα ρυπογόνων πηγών ενέργειας. Τις παραπάνω απόψεις του ο κ. Υπουργός εξέφρασε σε διεθνές συνέδριο για την ενέργεια και την κλιματική αλλαγή.
Μόνο, που, έπειτα από τη γνωστή ιστορία με την τρίμηνη αποπομπή της χώρας μας από το Πρωτόκολλο του Κιότο, ο καθένας μας δικαιούται να αντιμετωπίζει με σκεπτικισμό την παραπάνω άποψη του κ. Υπουργού. Και τούτο, διότι η ανακοίνωση του Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. μετά την έκδοση της αποφάσεως περί τρίμηνης αποβολής της Ελλάδος από το Πρωτόκολλο του Κιότο, σύμφωνα με την οποία δεν πρόκειται για δυσμενές μέτρο και εν πάσει περιπτώσει σε τρεις μήνες θα έχει ξεπεραστεί το πρόβλημα, δίδει την εντύπωση πως κάποια πρόσωπα εκεί στο Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. ίσως αντιλαμβάνονται αλλιώς τα πράγματα απ’ ό,τι στην αλλοδαπή. Και αυτό φάνηκε και στην περίπτωση της αποβολής της Ελλάδος από το παραπάνω Πρωτόκολλο. Φάνηκε ότι ο Επίτροπος για θέματα περιβάλλοντος της Ε.Ε., κ. Σταύρος Δήμας, μίλησε με διαφορετικά λόγια για την ανωτέρω, έστω τρίμηνη, αποβολή της χώρας μας. Και όταν ο ίδιος ρωτήθηκε για το θέμα της πυρηνικής ενέργειας, απάντησε ότι η πυρηνική ενέργεια δεν θεωρείται ανανεώσιμη πηγή ενέργειας. Η δε θέση του Υπουργού Ανάπτυξης κ. Φώλια για το ενδεχόμενο κατασκευής πυρηνικού εργοστασίου και στην Ελλάδα είναι αρνητική. Βλέπετε κάποια διάσταση απόψεων και νοημάτων;
Η δήλωση αυτή του κ. Δήμα πρέπει να ληφθεί υπόψη σε συνάρτηση με τη δήλωση του κ. Μπόλκενς, Επιτρόπου Ενέργειας της Ε.Ε., ο οποίος, όταν ερωτήθηκε σχετικά από τον ευρωβουλευτή του ΣΥ.ΡΙΖ.Α. κ. Παπαδημούλη, δήλωσε ότι «εναπόκειται στα επιμέρους κράτη-μέλη να αποφασίζουν κατά πόσο η πυρηνική ενέργεια συνιστά βιώσιμη επιλογή για την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών». Με άλλα λόγια, η Ε.Ε. ουσιαστικά αφήνει στη διακριτική ευχέρεια των κρατών-μελών της τη δυνατότητα να αποφασίσουν, αν η πυρηνική ενέργεια θα μπορέσει να καλύψει τις ενεργειακές ανάγκες τους και θα χρησιμοποιηθεί σε συνάρτηση με την προστασία του περιβάλλοντος.
Η χρήση της πυρηνικής ενέργειας από χώρες, όπως η Γαλλία, έχει συντελέσει στη μερική εγκατάλειψη παραδοσιακών πηγών ενέργειας, ενώ παγκοσμίως η χρήση της καλύπτει το 15% των ενεργειακών αναγκών του πλανήτη. Προφανώς είναι καθαρότερη μορφή ενέργειας σε σχέση με το λιγνίτη και το πετρέλαιο, που χρησιμοποιούνται ιδιαίτερα στη χώρα μας. Σαφώς και η εκπομπή αερίων του θερμοκηπίου είναι λιγότερη απ’ ό,τι αυτή των ήδη χρησιμοποιούμενων στη χώρα μας πηγών ενέργειας, εξαιρουμένης, φυσικά, της αιολικής και της ηλιακής ενέργειας. Είναι φθηνότερη και ενισχύει τη χώρα, που την παράγει, αφού της επιτρέπει να απεξαρτηθεί από την υποχρέωσή της να αγοράζει ενέργεια από άλλες χώρες. Σε μια εποχή, μάλιστα, που η ενεργειακή κρίση φαντάζει απειλητικότερη από ποτέ και με δεδομένο τον ανταγωνισμό της Ε.Ε. με τις Η.Π.Α. αλλά και τελευταία τη Ρωσσία σε θέματα ενέργειας, φαντάζει λογικό και επιβεβλημένο οι χώρες-μέλη της Ε.Ε. να αναζητούν εναλλακτικές πηγές ενέργειας, ώστε η πολύμορφη εξάρτησή τους από τις Η.Π.Α., τη Ρωσσία αλλά και άλλες χώρες π.χ. τις πετρελαιοπαραγωγούς χώρες της Μέσης Ανατολής σταδιακά να παύσει να υφίσταται.
Μπορεί ,όμως, η πυρηνική ενέργεια να αποτελέσει εναλλακτική λύση στις ολοένα αυξανόμενες ενεργειακές ανάγκες της χώρας μας; Οι απόψεις διίστανται. Υπάρχουν, πέρα από την άποψη του κ. Υπουργού ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε., οι απόψεις του κ. Κάπρου, καθηγητή του Ε.Μ.Π., ο οποίος στο ανωτέρω συνέδριο έκλινε υπέρ της κατασκευής εργοστασίων παραγωγής πυρηνικής ενέργειας μακροπρόθεσμα, όπως γίνεται και σε άλλες χώρες, αλλά και του κ. Καμαρινόπουλου, προέδρου της Ελληνικής Επιτροπής Ατομικής Ενέργειας, που ναι μεν υποστήριξε ότι το ενεργειακό ισοζύγιο της Ελλάδος δεν προβλέπει τη χρήση πυρηνικής ενέργειας έως το 2020 αλλά θεωρεί γεγονός ότι αργά ή γρήγορα θα οδηγηθούμε στην ανάγκη παραγωγής της, τονίζοντας ότι η έντονη σεισμική δραστηριότητα στη χώρα μας δεν μπορεί να αποτελέσει ανασταλτικό παράγοντα, καθόσον σε περιοχές του πλανήτη με ίδια ή εντονότερη σεισμική δραστηριότητα, όπως η Ιαπωνία αλλά και η Καλιφόρνια, υπάρχουν εργοστάσια παραγωγής πυρηνικής ενέργειας, στα οποία κανένα ατύχημα δεν έχει συμβεί, μέχρι σήμερα.
Υπάρχει, όμως, και ο αντίλογος. Η άποψη του Αναπληρωτού Καθηγητού Πυρηνικής Φυσικής του Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Γεράνιου είναι ότι η πυρηνική ενέργεια δεν μπορεί να χαρακτηριστεί πράσινη, αφού κατά τη διαδικασία παραγωγής της παράγει πολύ περισσότερη θερμότητα απ’ ό,τι οι συμβατικές πηγές ενέργειας, ενώ η αποθήκευση πυρηνικών αποβλήτων είναι πανάκριβη και η ελλιπής φύλαξή τους π.χ. απλή ταφή τους, μπορεί να προκαλέσει μόλυνση του υπεδάφους. Ανέφερε, μάλιστα, το παράδειγμα του πυρηνικού εργοστασίου του Κοζλοντούι στη γειτονική μας Βουλγαρία, όπου η ταφή πυρηνικών αποβλήτων χωρίς τα απαιτούμενα πέτρα προφύλαξης παραλίγο να μολύνει το υπέδαφος. Αναφέρθηκε, επίσης, στο γεγονός ότι τα πυρηνικά απόβλητα έχουν διάρκεια ζωής 23.000 χρόνια. Και, φυσικά, αναφέρθηκε στο γεγονός ότι τόσο η Ινδία όσο και το Πακιστάν έκτισαν εργοστάσια παραγωγής πυρηνικής ενέργειας αλλά αργότερα, όταν οι σχέσεις τους εντάθηκαν, εκφράστηκαν φόβοι ότι τα εργοστάσια αυτά ίσως χρησιμοποιούνταν για πολεμικούς σκοπούς.
Ιδιαίτερης σημασίας είναι και η άποψη της “GREENPEACE”, η οποία δια των νομίμων εκπροσώπων της επισημαίνει ότι τα οφέλη από τη χρήση της πυρηνικής ενέργειας θα είναι περιορισμένα. Συγκεκριμένα, αναφέρθηκε ότι τα περισσότερα από τα εργοστάσια παραγωγής πυρηνικής ενέργειας είναι ηλικίας άνω των 20 ετών, γεγονός που καθιστά πολύ πιθανά τυχόν ατυχήματα. Φυσικά, ως παράδειγμα ετέθη το εργοστάσιο του Τσέρνομπιλ, απ’ όπου εκλύθηκε πυρηνική ενέργεια, η οποία επιμόλυνε έκταση 120.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Αν λάβετε υπόψη σας ότι η Ελλάδα έχει έκταση 131,957 τ.χ., τότε μπορείτε να φανταστείτε μια μολυσμένη και δη ακατάλληλη για πάσης φύσεως εκμετάλλευση και κατοικία έκταση ίση με τη χώρα μας. Ο ακριβής αριθμός των θυμάτων του Τσέρνομπιλ είναι άγνωστος, μέχρι σήμερα, αλλά οι παρενέργειες στις γύρω περιοχές εξακολουθούν να τρομάζουν. Στην πόλη Γκόμελ της Λευκορωσσίας, πολύ κοντά στο Τσέρνομπιλ, το ποσοστό των παιδιών, που γέννιονται με αναπηρίες ή παραμορφώσεις ανερχόταν προ ολίγων ετών στο 1/3 του συνόλου. Περαιτέρω, ένα μέσο εργοστάσιο παραγωγής πυρηνικής ενέργειας παράγει 20 έως 30 τόνους αποβλήτων, για τα οποία, μέχρι σήμερα, δεν έχει ανευρεθεί ένας αποτελεσματικός τρόπος διαχείρισης. Ακόμα, το κόστος επένδυσης ανά κιλοβάτ (K.W.) ανέρχεται στα 2.000 δολλάρια. Πλην, όμως, στις Η.Π.Α. αναφέρθηκαν υπερβάσεις κόστους, που ανέρχονταν στο 200% στα περισσότερα εργοστάσια παραγωγής πυρηνικής ενέργειας. Το ίδιο συνέβη και στην Ινδία. Το κόστος αγοράς ουρανίου, που αποτελεί την κύρια πηγή για την παραγωγή πυρηνικής ενέργειας θα ανέβει σε δυσθεώρητα ύψη, διότι θα αυξηθεί η ζήτηση του προϊόντος. Και ο διπλασιασμός της ήδη υπάρχουσας δυναμικότητας των 372.000 γιγαβάτ έως το 2030 θα συμβάλει στη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου μόλις κατά 5%.
Αναλογιστείτε τώρα, τι συνέπειες θα υποστεί η χώρα μας σε περίπτωση, που αποφασίσει να κατασκευάσει εργοστάσια πυρηνικής ενέργειας! Συγχωρήστε μου την απαισιοδοξία αλλά η ελληνική πραγματικότητα δεν επιτρέπει πολλά όνειρα. Όταν, λοιπόν, το σύνολο των βιομηχανικών λυμάτων της βιομηχανικής περιοχής των Οινοφύτων χύνονται εδώ και χρόνια στον Ασωπό ποταμό, με αποτέλεσμα να έχει μολυνθεί ο υδροφόρος ορίζοντας και οι κάτοικοι της όχι αραιοκατοικημένης αυτής περιοχής πίνουν νερό μολυσμένο, όταν προ ετών βρέθηκαν θαμμένα όπως-όπως βαρέλια με κλοφέν και ουδείς βρήκε ποτέ ποιοι τα τοποθέτησαν, όταν αδυνατούμε να διαχειριστούμε τους τόνους λυματολάσπης, που παράγει το εργοστάσιο βιολογικού καθαρισμού της Ψυττάλειας, όταν είθισται στα δημόσια έργα η υπέρβαση του αρχικού προϋπολογισμού να αποτελεί τον κανόνα, σε σημείο, ώστε να δούμε υπερβάσεις ανάλογες με αυτές, που παρατηρήθηκαν στις Η.Π.Α. κατά την κατασκευή εργοστασίων πυρηνικής ενέργειας και όταν ένα απλό ανθρώπινο λάθος μπορεί να προκαλέσει έκλυση ραδιενέργειας ικανή να αχρηστέψει τεράστιες εκτάσεις για πολλά χρόνια και να προκαλέσει μυριάδες θανάτους, κατά το παράδειγμα του Τσέρνομπιλ, τότε δε νομίζω ότι υπερβάλλω, που είμαι απαισιόδοξος για τους πιθανούς χειρισμούς της επίσημης πολιτείας στο ζήτημα της πυρηνικής ενέργειας. Και, αν, μάλιστα, προσθέσω ότι ζούμε σε μια χώρα, που αδυνατεί (ή, μήπως, δεν είναι πρόθυμη;) να χρησιμοποιήσει τις πραγματικά εναλλακτικές και πράσινες μορφές ενέργειας, όπως τα φωτοβολταϊκά αλλά και την αιολική ενέργεια (θυμηθείτε ότι το προεδρικό διάταγμα για την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών στις ταράτσες και τις προσόψεις των κτιρίων δεν έχει, ακόμα, εκδοθεί), τότε φοβούμαι ότι ο σκεπτικισμός της “GREENPEACE” δικαιώνεται.

Ενδοπανεπιστημιακών μαχών συνέχεια

Δε χωρεί ο ανθρώπινος νους αυτό, που συμβαίνει τα τελευταία χρόνια σε κάποια ελληνικά πανεπιστημιακά ιδρύματα. Για 5 ώρες έμειναν αποκλεισμένοι στην αίθουσα συνεδριάσεων οι καθηγητές της Συγκλήτου του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών (τέως ΑΣΟΕΕ), επειδή προέβησαν σε απομάκρυνση κάποιων ταμπλώ από το χώρο του πανεπιστημίου, δυνάμει αποφάσεως, που η Σύγκλητος έλαβε στις 17/4/2008. Οι φοιτητές, που προέβησαν σε αυτή την ενέργεια, κράτησαν ως «ενέχυρο» υπολογιστές και άλλο υλικό της σχολής, ώστε να πιέσουν τις αρχές του Παντείου να επαναφέρουν τα ταμπλώ στους χώρους, απ’ όπου τα είχαν απομακρύνει. Οι καθηγητές του εν λόγω πανεπιστημίου, ενεργώντας με σωφροσύνη, πρότειναν να βρεθεί λύση στο θέμα αυτό, πλην, όμως, οι φοιτητές, που τους είχαν αποκλείσει στον παραπάνω χώρο, δήλωσαν ότι θα προχωρήσουν σε κατάληψη της Πρυτανείας του πανεπιστημίου αυτού.
Το επεισόδιο αυτό αποτελεί τη συνέχεια μιας σειράς από ανάλογα έκτροπα εντός πανεπιστημιακών χώρων από φοιτητές, οι οποίοι κρίνουν ότι αυτός είναι ο καλύτερος τρόπος, ώστε να αντιδράσουν σε αποφάσεις της Συγκλήτου, που δεν τους εκφράζουν. Παρόμοια ενέργεια έλαβε χώρα στις 7 Δεκεμβρίου του περασμένου έτους, όταν ομάδα φοιτητών, που τοποθετούν εαυτούς στην εξωκοινοβουλευτική αριστερά, απέκλεισαν καθηγητές της Συγκλήτου, αξιώνοντας από αυτούς να πάρουν πίσω απόφαση, που μόλις είχαν λάβει και δεν άρεσε στους ανωτέρω φοιτητές. Δεν μπορούμε, επίσης, να ξεχάσουμε την εκδίωξη των Πρυτάνεων από την πανεπιστημιούπολη της Κομοτηνής, όπου συνεδρίαζαν, προ μηνών από ομάδα φοιτητών πάλι της εξωκοινοβουλευτικής αριστεράς. Και, φυσικά, τις τεράστιες υλικές ζημίες, που προξένησαν φοιτητές (νομίζω πάλι του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών) πάλι στο γραφείο του καθηγητού κ. Βασσάλου, όταν ο τελευταίος αρνήθηκε να συμμορφωθεί προς τα υποδείξεις τους.
Φυσικά, ο τρόπος σκέψεως αυτών των προσώπων προβληματίζει. Από τη μια φωνάζουν για τη δημόσια παιδεία και αξιώνουν-και πολύ σωστά-καλύτερες συνθήκες στα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα αλλά την ίδια στιγμή οι ίδιοι δε φροντίζουν για τους ήδη υπάρχοντες χώρους, εκτός αν τα κτίρια των πανεπιστημίων μας φαντάζουν πεντακάθαρα μετά από κάθε κατάληψη. Φωνάζουν ότι οι ατομικές και συλλογικές ελευθερίες καταπατούνται-και δεν έχουν άδικο-αλλά οι ίδιοι φροντίζουν να εκβιάζουν και να ασκούν ποικίλες μορφές βίας σε βάρος υποδεέστερων αριθμητικά καθηγητών (οράτε παραπάνω περιπτώσεις). Ζητούν βελτίωση της παρεχόμενης από την πολιτεία ανώτατης παιδείας αλλά σπάνια κατορθώνει κανείς να ανεύρει ποιες, ακριβώς, είναι οι θέσεις τους πέρα από κάποια συνθήματα. Βάλλουν κατά των πολιτικών, τους οποίους κατηγορούν για σωρεία αδικημάτων-και, επίσης, δεν έχουν άδικο-αλλά την ίδια στιγμή αρνούνται τη συνδρομή της αστυνομίας, όταν διαπράττονται αδικήματα εντός των πανεπιστημιακών χώρων, συχνά και από συμφοιτητές τους. Καταλαμβάνουν πανεπιστημιακά κτίρια, για να διαμαρτυρηθούν, αλλά ουδείς εξ αυτών εμπόδισε ποτέ ταραχοποιά στοιχεία να εισέλθουν στους χώρους αυτούς και να τους φθείρουν, αν υποθέσουμε ότι μόνο εξωπανεπιστημιακοί καταστρέφουν τα πανεπιστήμιά μας.
Δεν αισθάνομαι την ανάγκη να ψέξω όσους βρίσκονται εκτός του πανεπιστημιακού χώρου για την αδυναμία τους να αντιληφθούν το φαινόμενο αυτό. Θεωρώ, όμως, ότι αυτοί οι φοιτητές δεν αποτελούν παρά μια μειοψηφία, τουλάχιστο στο σύνολο των σχολών της χώρας μας, η οποία εκμεταλλεύεται την αναμφίβολη δυναμική της αλλά και την αδυναμία άλλων χώρων να αντισταθούν στις πρακτικές της. Δεν πιστεύω, βέβαια, ότι οι υπόλοιποι φοιτητές πονούν περισσότερο για την ανώτατη παιδεία μας ή σέβονται περισσότερο τους χώρους των πανεπιστημιακών ιδρυμάτων μας, όμως δεν έχουν ακολουθήσει τέτοιες τακτικές και σαφώς δεν έχουν προκαλέσει τέτοια προβλήματα.
Κατόπιν όλων αυτών, άποψή μου είναι ότι ένα οργανωμένο φοιτητικό κίνημα, ήτοι ένα σύνολο φοιτητών με ξεκάθαρη άποψη και θέσεις για την αντιμετώπιση των προβλημάτων της ανώτατης εκπαίδευσής μας πέρα από δογματισμούς και αγκυλώσεις θα ήταν η καλύτερη λύση. Και, κυρίως, ένα φοιτητικό κίνημα χωρίς λόγο στη διοίκηση μιας σχολής αλλά με σεβασμό προς τα κτίρια και τις υποδομές και με θέληση να συζητήσει με το διδακτικό προσωπικό για τα προβλήματα της εκπαίδευσης μακρυά από τραμπουκισμούς. Και, ακόμα, περισσότερο, μακρυά από κομματικές δεσμεύσεις και τη λογική των συνθημάτων, που διέπουν τους συνήθεις υπόπτους των καταλήψεων και των πρακτικών, όπως αυτή, που στην αρχή του κειμένου αυτού αναφέρω.
Είναι τόσο ουτοπικά αυτά ;

Αστυνομικές "ανδραγαθίες" έξω και αλλού

Το καλοκαίρι του 2001 ο κόσμος συγκλονίστηκε από τις πρωτοφανείς σε όγκο και παλμό διαδηλώσεις στη Γένοβα της Ιταλίας ενάντια στη συνεδρίασης των ηγετών των 8 ισχυρότερων χωρών του πλανήτη μας, γνωστής και ως G8. Χιλιάδες διαδηλωτές απ’ όλο τον κόσμο συγκεντρώθηκαν στην ιταλική πόλη και διαδήλωσαν ενάντια στους σκοπούς των ηγετών των 8 πλουσιότερων χωρών της γης. Βέβαια, ανάμεσα σε αυτούς τους διαδηλωτές προφανώς υπήρξαν και ταραχοποιά στοιχεία, τα οποία αμαύρωσαν τις διαδηλώσεις αυτές αλλά θεωρώ ότι δεν αποτελούσαν την πλειοψηφία των διαδηλωτών. Τώρα, γιατί οι διαδηλωτές δεν τους απομόνωσαν, παράπονο, το οποίο έχω, όποτε γίνεται πορεία στην Αθήνα και προκαλούνται φθορές από ελάχιστους κουκουλοφόρους, αυτό αποτελεί ένα άλλο θέμα συζήτησης.
Περισσότερο θυμάμαι το θάνατο του διαδηλωτή Κάρλο Τζουλιάνι, ο οποίος έπεσε θύμα αστυνομικής βίας. Θυμάμαι χαρακτηριστικά πόσο είχα συγκλονιστεί, όταν ένα τεθωρακισμένο όχημα της ιταλικής αστυνομίας πέρασε πάνω από το πτώμα του, ως εάν αυτό να μην υπήρχε. Θυμάμαι τις κραυγές κάποιου συνδιαδηλωτή του Τζουλιάνι, όταν διαπίστωσε ότι αυτός ήταν νεκρός. Θυμάμαι την ιταλική αστυνομία να ξυλοκοπάει αλύπητα τους διαδηλωτές και να συλλαμβάνει εκατοντάδες άτομα.
Περίπου 26 εκ των συλληφθέντων διαδηλωτών δικάστηκαν το Δεκέμβριο του 2007 και καταδικάστηκαν σε ποινές από 5 μήνες φυλάκισης έως 11 χρόνια κάθειρξης, ενώ ένας εκ των κατηγορουμένων αθωώθηκε (οράτε σχετικά στο athens.indymedia.org/front.php3?lang=el&article_id=805892).
Εκείνο, όμως, που πέρασε στα ψιλά των περισσοτέρων Μ.Μ.Ε. όχι μόνο της Ελλάδος αλλά και της Ιταλίας ήταν η δίκη 47 προσώπων, αστυνομικών, δεσμοφυλάκων, νοσοκόμων, ιατρών και άλλων, οι οποίοι κατηγορήθηκαν για βιαιοπραγίες, βασανιστήρια και άλλα σε βάρος κρατουμένων διαδηλωτών, 150 εκ των οποίων υπέβαλαν μήνυση (σχετικά οράτε news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/5253132.stm). Η δίκη ξεκίνησε στις 3 Μαρτίου του 2008 και η έναρξή της είναι, πιστεύω, ενδεικτική της σοβαρότητας, με την οποία ο ιταλική δικαιοσύνη ασχολήθηκε με το ζήτημα, χωρίς, βέβαια, να αποκλείεται, σε περίπτωση καταδίκης τους, οι κατηγορούμενοι να ασκήσουν έφεση, ώστε να μετριαστεί η ποινή τους αλλά και η πιθανή αθώωσή τους. Φυσικά, υπάρχει και ο αντίλογος, που θέλει τις διωκτικές αρχές, αστυνομικές και δικαστικές, να κωλυσιεργούν στη συλλογή του αποδεικτικού υλικού, με αποτέλεσμα αρκετά πρόσωπα να αποφύγουν την άσκηση ποινικής δίωξης σε βάρος τους. Αυτό, όμως, θα φανεί, θεωρώ, στο τέλος της δίκης αυτής.
Εκείνο, που εκπλήσσει, όμως, είναι ο βαναυσότητα των αστυνομικών και όσων ενεπλάκησαν στην ιστορία αυτή. Περίπου 300 άτομα εκ των διαδηλωτών της Γένοβας συνελήφθησαν και οδηγήθηκαν στη φυλακή του Μπολζανέτο, όπου υπέστησαν τους μύριους ξυλοδαρμούς και εξευτελισμούς. Αναφέρθηκε ότι οι φύλακες φώναζαν στους συλληφθέντες, όταν εισήλθαν στο χώρο των φυλακών συνθήματα, όπως «Ζήτω ο Ντούτσε», «Καλώς ήλθατε στο Άουσβιτς» και άλλα πολλά καθόλου κολακευτικά. Επί τρεις ημέρες, οι κρατούμενοι υπέστησαν τόσους ξυλοδαρμούς και ταπεινώσεις, που κάποιοι εξ αυτών, περίπου 62, χρειάστηκε να νοσηλευθούν σε διάφορα νοσοκομεία. Ένας εξ αυτών, ο Άγγλος Μαρκ Κόβελ, έμεινε 12 ημέρες στην εντατική μονάδα θεραπείας, εξαιτίας του ξυλοδαρμού, που υπέστη. Αναφέρθηκαν περιπτώσεις, όπου οι κρατούμενοι σιτίστηκαν από μια κατσαρόλα χωρίς μαχαιροπήρουνα και αναγκάστηκαν να φάνε με τα χέρια τους. Υπήρξαν περιπτώσεις, όπου αστυνομικοί ξερίζωσαν με πένσες ή με τα χέρια τους σκουλαρίκια από τα σώματα των διαδηλωτών. Κατηγορούνται άνθρωποι ότι χτυπούσαν τα κεφάλια των διαδηλωτών στον τοίχο(www.liberation.fr/actualite/monde/317301.FR.php για περισσότερες πληροφορίες) .
Δεν μπορώ να γνωρίζω ποιο θα είναι το αποτέλεσμα της δίκης αυτής. Όμως, σίγουρα αποτελεί μια σαφή ένδειξη ότι, όταν υπάρχει θέληση, κανένα έγκλημα δεν μένει ατιμώρητο. Και θα μπορούσε να αποτελέσει ένα καλό παράδειγμα και για την ελληνική δικαιοσύνη, η οποία θα κληθεί στις 4.11.2008 να δικάσει τους οκτώ κατηγορουμένους για τον ξυλοδαρμό του Κυπρίου φοιτητή Αυγουστίνου Δημητρίου ( η γνωστή ιστορία της ζαρντινιέρας), έπειτα από 2 αναβολές (μια, λόγω παρέλευσης ωραρίου και μια, λόγω αποχής των μελών του Δικηγορικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης). Για να δούμε!
Υ.Γ. Έχει υποστηριχθεί ότι ο Αυγουστίνος Δημητρίου προκάλεσε με τη συμπεριφορά του τους αστυνομικούς, που τον ξυλοκόπησαν. Μπορεί να έγινε και έτσι. Όμως, δεν μπορώ και πάλι με τίποτε να δεχθώ 7 άτομα και, μάλιστα, οπλισμένα, να επιτίθενται σε ένα άοπλο άνθρωπο και να τον ξυλοκοπούν. Είναι άνανδρο και ατιμωτικό και για τους ίδιους αλλά και για την Ελληνική Αστυνομία. Η δε ηπιότατη πειθαρχική ποινή σε βάρος όσων αστυνομικών, βαθμοφόρων και μη, ενεπλάκησαν στην ιστορία αυτή απλά επιτείνει την ατιμωτική στάση της ΕΛ.ΑΣ.